(Değişik: 30/5/1974 - KHK-12/1 md.; Aynen kabul 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel
İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda,
kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge
Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.
Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümler
uygulanır.
(Değişik: 19/2/1980 - 2261/5 md.) Anayasa Mahkemesi üye ve yedek üyeleri ile
raportörleri; hakimlik ve savcılık mesleklerinde veya bu mesleklerden sayılan görevlerde
bulunanlar, Danıştay ve Sayıştay meslek mensupları ve Sayıştay savcı ve yardımcıları,
Üniversitelerin, İktisadi ve Ticari İlimler Akademilerinin, Devlet Mühendislik ve Mimarlık
Akademilerinin, Devlet Güzel Sanatlar Akademilerinin, Türkiye ve Orta - Doğu Amme
İdaresi Enstitüsünün öğretim üye ve yardımcıları, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası
üyeleri, Genelkurmay Mehtaran Bölüğü Sanatkarları, Devlet Tiyatrosu ile Devlet Opera ve
Balesi ve Belediye Opera ve tiyatroları ile şehir ve belediye konservatuvar ve orkestralarının
1 a - 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 30 uncu maddesi ile Kanunlarda geçen
"Devlet Personel Dairesi" ibaresi "Devlet Personel Başkanlığı" olarak değiştirilmiştir.
b - 29/11/1984 tarihli ve 243 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 55 inci maddesine göre; 657 sayılı
Kanun ile ek ve değişikliklerinde, 13/12/1960 gün ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine yapılan atıflar
8/6/1984 gün ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili maddelerine yapılmış sayılır.
2 Bu Kanunda, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümlerine aykırılık bulunması
durumunda, 5302 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı, söz konusu Kanunun 70 inci maddesi ile hüküm
altına alınmıştır.
3 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunun 84 üncü maddesiyle; bu Kanunda belediyenin sorumlu ve
yetkili kılındığı görev ve hizmetlerle sınırlı olarak, 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerine aykırılık bulunması
durumunda mezkur kanun hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
sanatkar memurları, uzman memurları, uygulatıcı uzman memurları ve stajyerleri; Spor-Toto
Teşkilatında çalışan personel; subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli
erbaş ve erler ile Emniyet Teşkilatı mensupları özel kanunları hükümlerine tabidir.4
Amaç:
(Değişik: 23/12/1972 - KHK-2/1 md.)
Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve
yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını,
aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.
(Mülga birinci cümle: 13/2/2011 - 6111/117 md.) Bu Kanunda öngörülen
yönetmelikler Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulur.5
Temel ilkeler:
Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:
Sınıflandırma:
A) (Değişik: 31/7/1970 - 1327/2 md.) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu
görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre
sınıflara ayırmaktır.
Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme
şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını
sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi,
görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla
uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.
İstihdam şekilleri:
(Değişik: 30/5/1974 - KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle
gördürülür.
A) Memur:
4 10/3/2011 tarihli ve 6191 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “uzman çavuş ve uzman
jandarmalar” ibaresi “uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler” şeklinde değiştirilmiştir.
5 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Bakanlar Kurulu kararı ile” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince
genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile
görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.
Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araştırma,
planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur
sayılır.
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin
hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere
münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde,
Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali
yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti
görevlileridir. 67
(Mülga ikinci paragraf: 4/4/2007 - 5620/4 md.)
Ancak, yabancı uyrukluların; (…)10 Millî Eğitim Bakanlığında norm kadro sonucu
ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılamaması hallerinde
öğretmenlerin; hizmetine kısmi zamanlı olarak ihtiyaç duyulacakların; Adli Tıp Müessesesi
uzmanlarının; Devlet Konservatuvarları sanatçı öğretim üyelerinin; İstanbul Belediyesi
Konservatuvarı sanatçılarının; (…)10 dış kuruluşlarda ve yurtdışı teşkilatlarında belirli bazı
hizmetlerde çalıştırılacak personelin de zorunlu hallerde sözleşme ile istihdamları caizdir.8910
(Ek paragraf: 19/1/2023 - 7433/2 md.) Bu fıkranın diğer paragraflarındaki hükümler
ile özel kanunlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, bu Kanuna tâbi kamu idarelerinde
6 25/6/2009 tarihli ve 5917 sayılı Kanunun 47 nci maddesiyle bu paragrafta yer alan “kurumun teklifi üzerine
Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca geçici olarak
sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir. (36 ncı maddenin II -
Teknik Hizmetler Sınıfında belirtilen görevlerde yukarıdaki fıkra uyarınca çalıştırılanlar için, işin geçici şartı
aranmaz.)” ibaresi, “Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet
Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak
sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.” şeklinde
değiştirilmiştir.
7 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu paragrafta yer alan
“Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde, “kurumun teklifi ve Devlet Personel
Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda” ibaresi “, ihdas edilen
pozisyonlarda” şeklinde değiştirilmiştir.
8 21/3/2006 tarihli ve 5473 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle, bu fıkraya; "tercümanların;" ibaresinden sonra
gelmek üzere "Millî Eğitim Bakanlığında norm kadro sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu
öğretmen istihdamıyla kapatılamaması hallerinde öğretmenlerin;" ibaresi eklenmiştir.
9 4/4/2007 tarihli ve 5620 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle bu paragrafda yer alan “, Bakanlar Kurulunca
tespit edilecek esas ve şartlarla” ibaresi madde metninden çıkarılmış, “Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma
Genel Komutanlığı” ibaresi “bu Kanuna tâbi kamu idarelerinde” şeklinde değiştirilmiştir.
10 19/1/2023 tarihli ve 7433 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle; bu paragrafta yer alan “tarihi belge ve eski
harflerle yazılmış arşiv kayıtlarını değerlendirenlerin mütercimlerin; tercümanların;” ve “bu Kanuna tâbi kamu
idarelerinde ve” ibareleri madde metninden çıkarılmış, paragrafta yer alan “dava adedinin azlığı nedeni ile
kadrolu avukat istihdamının gerekli olmadığı yerlerde avukatlarını, kadrolu istihdamın mümkün olamadığı
hallerde tabip veya uzman tabiplerin;” ibaresi “hizmetine kısmi zamanlı olarak ihtiyaç duyulacakların;”
şeklinde değiştirilmiş, aynı paragrafa “dış kuruluşlarda” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve yurtdışı
teşkilatlarında” ibaresi eklenmiştir.
Cumhurbaşkanınca belirlenecek pozisyon unvanlarında çalıştırılmak üzere işin geçici olması
şartı aranmaksızın sözleşmeli personel istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edilen
sözleşmeli personelden aynı kurumda üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar bu sürenin
bitiminden itibaren otuz gün içinde talepte bulunmaları hâlinde bulundukları yerde aynı
unvanlı memur kadrolarına atanır. Bulundukları pozisyon unvanı ile aynı unvanlı memur
kadrosu bulunmayanların atanacağı kadrolar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu personel can
güvenliği ve sağlık sebepleri hariç olmak üzere üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz.
Memur kadrolarına atananlar, aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar. Bu kapsamda memur
kadrolarına atananların, sözleşmeli personel pozisyonlarında geçirdikleri hizmet süreleri,
öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak
aylık derece ve kademelerinin tespiti ile 64 üncü maddenin dördüncü fıkrası kapsamında
değerlendirilir. Bunlar, atandıkları kadronun mali ve sosyal haklarına göreve başladığı tarihi
takip eden aybaşından itibaren hak kazanır ve önceki pozisyonlarında aldıkları mali ve sosyal
haklar hakkında herhangi bir mahsuplaşma yapılmaz. Bu kapsamda memur kadrolarına
atananlara iş sonu tazminatı ödenmez. Bu personelin önceden iş sonu tazminatı ödenmiş
süreleri hariç, iş sonu tazminatına esas olan toplam hizmet süreleri, 8/6/1949 tarihli ve 5434
sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu uyarınca ödenecek emekli ikramiyesine
esas toplam hizmet süresinin hesabında dikkate alınır. Bu kapsamda sözleşmeli personelin
atanacağı memur kadroları, başka bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih
itibarıyla ihdas edilerek ilgili kurumların kadro cetvellerinin ilgili bölümlerine eklenmiş
sayılır. İhdas edilen kadrolar; unvanı, sınıfı, adedi, derecesi ve teşkilatı belirtilmek suretiyle
atama tarihinden itibaren iki ay içinde Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma
bildirilir.11
(Ek paragraf: 4/4/2007 - 5620/4 md.) Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak
sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı
miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, (…)14 sözleşme fesih halleri,
pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri yurtdışı
teşkilatlarında istihdam edilecek personel için ayrıca olmak üzere Cumhurbaşkanınca
belirlenir. (Ek cümle: 19/1/2023 - 7433/2 md.) Yurtdışı teşkilatlarında bu fıkra kapsamında
istihdam edilecek sözleşmeli personelin hizmet sözleşmesi süreleri, zorunlu hâllerde mali
yılla sınırlı olma şartı aranmaksızın Cumhurbaşkanınca belirlenebilir. (Ek cümle: 25/6/2009 -
5917/47 md.) Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket
etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde
Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde
11 25/12/2024 tarihli ve 7537 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu paragrafta yer alan “tespitinde” ibaresi
“tespiti ile 64 üncü maddenin dördüncü fıkrası kapsamında” şeklinde değiştirilmiştir.
fesih tarihinden, sözleşmeyi yenilememeleri hâlinde sözleşmenin bitiminden itibaren bir yıl
geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler.121314
(Ek paragraf: 20/11/2017 -KHK-696/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.)
Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Cumhurbaşkanınca karar verilen
görevlerde (…)15 sözleşme ile çalıştırılanlar da bu fıkra kapsamında istihdam edilebilir.15
(Ek paragraf: 20/11/2017-KHK-696/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.)
Özelleştirme uygulamaları sebebiyle iş akitleri kamu veya özel sektör işverenince feshedilen
ve 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamında
diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı bulunmayan personel de bu fıkra kapsamında
yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanıncaya kadar istihdam edilebilir. Bu kapsamda
istihdam edileceklerin sayısı, öğrenim durumlarına göre çalışma şartları ve bunlara ödenecek
ücretler ile diğer hususlar Cumhurbaşkanınca belirlenir.15
(Ek paragraf: 19/1/2023 - 7433/2 md.) Sözleşmeli personelin görevden
uzaklaştırılması ile disipline aykırı fiil ve hâllerin gerçekleşmesi durumunda bu personele
verilmesi gereken disiplin cezaları, disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin
kurulları ile disipline dair diğer hususlar hakkında Devlet memurlarının tabi olduğu hükümler
uygulanır. Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması ve üstü ceza verilmesini gerektiren fiil
ve hâllerde disiplin kurulunun kararı alınarak sözleşmeli personelin görevine atamaya yetkili
amirin onayı ile son verilir.
(Ek fıkra: 5/7/1991 - KHK-433/1 md.; Mülga: 27/12/1991 - KHK-475/11 md.)
C) (Mülga: 20/11/2017 - KHK-696/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.)
D) İşçiler:
(Değişik birinci cümle: 4/4/2007 - 5620/4 md.) (A), (B) ve (C) fıkralarında
belirtilenler dışında kalan ve ilgili mevzuatı gereğince tahsis edilen sürekli işçi kadrolarında
belirsiz süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan sürekli işçiler ile mevsimlik veya kampanya
12 25/6/2009 tarihli ve 5917 sayılı Kanunun 47 nci maddesiyle; bu paragrafta yer alan “ve bu hususlara ilişkin
esas ve usuller Bakanlar Kurulunca kararlaştırılır.” ibaresi “, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme fesih
halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Devlet Personel
Başkanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir.” şeklinde
değiştirilmiştir.
13 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu paragrafta yer alan
“pozisyon unvan ve nitelikleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “sözleşme hükümlerine uyulmaması
hallerindeki müeyyideler,” ibaresi eklenmiş, aynı paragrafta yer alan “Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve
Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde, “Bakanlar
Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
14 19/1/2023 tarihli ve 7433 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle; bu paragrafta yer alan “, fesih tarihinden” ibaresi
“fesih tarihinden, sözleşmeyi yenilememeleri hâlinde sözleşmenin bitiminden” şeklinde değiştirilmiş, paragrafta
yer alan “sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler,” ibaresi madde metninden çıkarılmış,
paragrafa “Cumhurbaşkanınca” ibaresinden önce gelmek üzere “yurtdışı teşkilatlarında istihdam edilecek
personel için ayrıca olmak üzere” ibaresi eklenmiştir.
15 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle 4 üncü maddenin (B)
fıkrasının beşinci ve altıncı paragraflarında yer alan “Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının
görüşleri üzerine Bakanlar Kurulunca” ibareleri “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiş, beşinci
paragrafında yer alan “ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
işlerinde ya da orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde ilgili mevzuatına göre geçici iş
pozisyonlarında altı aydan az olmak üzere belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan geçici
işçilerdir. Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
Dört istihdam şekli dışında personel çalıştırılamıyacağı:
(Değişik: 23/12/1972 - KHK-2/1 md.)
Bu Kanuna tabi kurumlar, dördüncü maddede yazılı dört istihdam şekli dışında
personel çalıştıramazlar.
BÖLÜM: 2
Ödevler ve Sorumluluklar
Sadakat:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/1 md.)
Devlet memurları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatla
bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sadakatla
uygulamak zorundadırlar.Devlet memurları bu hususu "Asli Devlet Memurluğuna" atandıktan
sonra en geç bir ay içinde kurumlarınca düzenlenecek merasimle yetkili amirlerin huzurunda
yapacakları yeminle belirtirler ve özlük dosyalarına konulacak aşağıdaki "Yemin Belgesi" ni
imzalayarak göreve başlarlar.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına, Atatürk İnkılap ve İlkelerine, Anayasada ifadesi
bulunan Türk Milliyetçiliğine sadakatla bağlı kalacağıma; Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını
milletin hizmetinde olarak tarafsız ve eşitlik ilkelerine bağlı kalarak uygulayacağıma; Türk
Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyip, koruyup bunları
geliştirmek için çalışacağıma; insan haklarına ve Anayasanın temel ilkelerine dayanan milli,
demokratik, laik, bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve
sorumluluklarını bilerek, bunları davranış halinde göstereceğime namusum ve şerefim üzerine
yemin ederim.
Tarafsızlık ve devlete bağlılık:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/2 md.)
Devlet memurları siyasi partiye üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti, kişi veya
zümrenin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamazlar; görevlerini yerine
getirirlerken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi ayırım
yapamazlar; hiçbir şekilde siyasi ve ideolojik amaçlı beyanda ve eylemde bulunamazlar ve bu
eylemlere katılamazlar.
Devlet memurları her durumda Devletin menfaatlerini korumak mecburiyetindedirler.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına aykırı olan, memleketin bağımsızlığını ve
bütünlüğünü bozan Türkiye Cumhuriyetinin güvenliğini tehlikeye düşüren herhangi bir
faaliyette bulunamazlar. Aynı nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya,
teşekküle veya derneğe katılamazlar, bunlara yardım edemezler,
Davranış ve işbirliği:
Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık
olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlariyle göstermek zorundadırlar.
Devlet memurlarının işbirliği içinde çalışmaları esastır.
Yurt dışında davranış:
Devlet memurlarından sürekli veya geçici görevle veya yetişme, inceleme
ve araştırma için yabancı memleketlerde bulunanlar Devlet itibarını veya görev haysiyetini
zedeleyici fiil ve davranışlarda bulunamazlar.
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/3 md.)
Devlet memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun ve diğer
mevzuatla belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan,
maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten
görevli ve sorumludurlar.
Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik yetkisini
kanun ve diğer mevzuatta belirtilen esaslar içinde kullanır.
Amir, maiyetindeki memurlara kanunlara ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine aykırı
emir veremez ve maiyetindeki memurdan hususi bir menfaat temin edecek bir talepte
bulunamaz, hediyesini kabul edemez ve borç alamaz.
Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/4 md.)
Devlet memurları kanun ve diğer mevzuatta belirtilen esaslara uymakla ve amirler
tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru
yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.17
Devlet memuru amirinden aldığı emri, Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı
kararnamesi ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o
emri verene bildirir. Amir emrinde israr eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri
16 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu maddenin birinci
fıkrasında yer alan “, tüzük ve yönetmeliklerle” ibaresi “ve diğer mevzuatla” şeklinde ve ikinci fıkrasında yer
alan “, tüzük ve yönetmeliklerde” ibaresi “ve diğer mevzuatta” şeklinde değiştirilmiş; üçüncü fıkrasına
“kanunlara” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine” ibaresi eklenmiştir.
17 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “,
tüzük ve yönetmeliklerde” ibaresi “ve diğer mevzuatta” şeklinde değiştirilmiştir.
yapmağa mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri verene
aittir.18
Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse
sorumluluktan kurtulamaz.
Acele hallerde kamu düzeninin ve kamu güvenliğinin korunması için kanunla
gösterilen istisnalar saklıdır.
Kişisel sorumluluk ve zarar:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/5 md.)
Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim
edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli
tedbirleri almak zorundadırlar.
Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara
uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.
Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin
meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının
yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu
kararına göre ilgili memurca ödenir.
Kişilerin uğradıkları zararlar:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/6 md.)
(Değişik birinci fıkra: 6/6/1990 - 3657/1 md.) Kişiler kamu hukukuna tabi görevlerle
ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil,
ilgili kurum aleyhine dava açarlar. Ancak, Devlet dairelerine tevdi veya bu dairelerce tahsil
veya muhafaza edilen para ve para hükmündeki değerli kağıtların ilgili personel tarafından
zimmete geçirilmesi halinde, zimmete geçirilen miktar, cezai takibat sonucu beklenmeden
Hazine tarafından hak sahibine ödenir. Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele
rücu hakkı saklıdır.
(Ek: 26/3/2002 - 4748/3 md.) İşkence ya da zalimane, gayri insani veya haysiyet
kırıcı muamele suçları nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince verilen kararlar
sonucunda Devletçe ödenen tazminatlardan dolayı sorumlu personele rücu edilmesi hakkında
da yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
12 nci maddeyle bu maddede belirtilen zararların nevi, miktarlarının tespiti, takibi,
amirlerin sorumlulukları ve yapılacak işlemlerle ilgili diğer hususlar Cumhurbaşkanınca
düzenlenecek yönetmelikle belirlenir.19
18 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“tüzük” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı kararnamesi” şeklinde değiştirilmiştir.
19 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Başbakanlıkça” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
Mal bildirimi:
Devlet memurları, kendileriyle, eşlerine ve velayetleri altındaki
çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında, özel kanunda yazılı
hükümler uyarınca, mal bildirimi verirler.
Basına bilgi veya demeç verme:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/7 md.)
Devlet Memurları, kamu görevleri hakkında basına, haber ajanslarına veya radyo ve
televizyon kurumlarına bilgi veya demeç veremezler. Bu konuda gerekli bilgi ancak bakanın
yetkili kılacağı görevli illerde valiler veya yetkili kılacağı görevli tarafından verilebilir.
Askeri hizmet ile ilgili bilgiler özel kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin
yetkili, kıldığı personel dışın da hiç bir kimse tarafından açıklanamaz.20
Resmi belge, araç ve gereçlerin yetki verilen mahaller dışına çıkarılmaması ve
iadesi:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/8 md.)
Devlet memurları görevleri ile ilgili resmi belge araç ve gereçleri, yetki verilen
mahaller dışına çıkaramazlar, hususi işlerinde kullanamazlar.
Devlet memurları görevleri icabı kendilerine teslim edilen resmi belge, araç ve
gereçleri görevleri sona erdiği zaman iade etmek zorundadırlar. Bu zorunluluk memurun
mirasçılarına da şamildir.
BÖLÜM: 3
Genel Haklar
Uygulamayı isteme hakkı:
Devlet memurları, bu kanun ve diğer mevzuata göre tayin ve tesbit
olunup yürürlükte bulunan hükümlerin kendileri hakkında aynen uygulanmasını istemek
hakkına sahiptirler.21
Güvenlik:
Kanunlarda yazılı haller dışında Devlet memurunun memurluğuna son
verilmez, aylık ve başka hakları elinden alınamaz.
20 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“kanunların” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin” ibaresi eklenmiştir.
21 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “bu
kanuna dayanılarak yayınlanan tüzük ve yönetmeliklere” ibaresi “diğer mevzuata” şeklinde değiştirilmiştir.
Emeklilik:
Devlet memurlarının, özel kanununda yazılı belirli şartlar içinde,
emeklilik hakları vardır.
Çekilme:
Devlet memurları, bu kanunda belirtilen esaslara göre memurluktan
çekilebilirler.
Müracaat, şikayet ve dava açma:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/9 md.)
Devlet memurları kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat;
amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı
şikayet ve dava açma hakkına sahiptirler.
Müracaat ve şikayetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsile yolu ile
şikayet edilen amirler atlanarak yapılır.
Müracaat ve şikayetler incelenerek en kısa zamanda ilgiliye bildirilir. Müracaat ve
şikayetlerle ilgili esas ve usuller Cumhurbaşkanınca hazırlanacak bir yönetmelikle
düzenlenir.22
Sendika kurma:
(Mülga: 23/12/1972 - KHK-2/5 md.; Yeniden düzenleme: 12/6/1997
4275/1 md.)
Devlet memurları, Anayasada ve özel kanununda belirtilen hükümler uyarınca
sendikalar ve üst kuruluşlar kurabilir ve bunlara üye olabilirler.
Devlet memurları, bu kanunda gösterilen süre ve şartlarla izin hakkına
sahiptirler.
Kovuşturma ve yargılama:
Devlet memurlarının görevleri ile ilgili veya görevleri sırasında
işledikleri suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması ve haklarında dava açılması
özel hükümlere tabidir.
İsnat ve iftiralara karşı koruma:
Devlet memurları hakkındaki ihbar ve şikayetler, garaz veya mücerret
hakaret için, uydurma bir suç isnadı suretiyle yapıldığı ve soruşturma veya yargılamanın tabi
22 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Başbakanlıkça” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
olduğu kanuni işlem sonucunda bu isnat sabit olmadığı takdirde, merkezde bu memurun en
büyük amiri, illerde valiler, isnatta bulunanlar hakkında kamu davası açılmasını Cumhuriyet
Savcılığından isterler.
BÖLÜM: 4
Yasaklar
Toplu eylem ve hareketlerde bulunma yasağı:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/10 md.)
(Mülga birinci fıkra: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Devlet memurlarının kamu hizmetlerini aksatacak şekilde memurluktan kasıtlı olarak
birlikte çekilmeleri veya görevlerine gelmemeleri veya görevlerine gelipte Devlet
hizmetlerinin ve işlerinin yavaşlatılması veya aksatılması sonucunu doğuracak eylem ve
hareketlerde bulunmaları yasaktır.
Grev yasağı:
Devlet memurlarının greve karar vermeleri, grev tertiplemeleri, ilan
etmeleri, bu yolda propaganda yapmaları yasaktır.
Devlet memurları, harhangi bir greve veya grev teşebbüsüne katılamaz, grevi
destekliyemez veya teşvik edemezler.
Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı:
(Değişik: 30/5/1974 - KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Memurlar Türk Ticaret Kanununa göre (Tacir) veya (Esnaf) sayılmalarını gerektirecek
bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde görev alamaz, ticari mümessil
veya ticari vekil veya kollektif şirketlerde ortak veya komandit şirkette komandite ortak
olamazlar. (Görevli oldukları kurumların iştiraklerinde kurumlarını temsilen alacakları
görevler hariç). (Ek cümle: 8/8/2011 - KHK-650/38 md.; İptal cümle: Anayasa
Mahkemesinin 18/7/2012 tarihli ve E.: 2011/113, K.: 2012/108 sayılı Kararı ile.; (…)
Yeniden düzenleme son cümle: 2/1/2014 - 6514/9 md.) Memurlar, mesleki faaliyette veya
serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis, büro, muayenehane ve benzeri yerler açamaz;
gerçek kişilere, özel hukuk tüzel kişilerine veya kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarına ait herhangi bir iş yerinde veya vakıf yükseköğretim kurumlarında çalışamaz.
(Değişik ikinci fıkra: 8/8/2011 - KHK-650/38 md.; İptal ikinci fıkra: Anayasa
Mahkemesinin 18/7/2012 tarihli ve E.: 2011/113 K.: 2012/108 sayılı Kararı ile ; Yeniden
düzenleme: 2/1/2014 - 6514/9 md.) Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim
kooperatifleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve kanunla veya
Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulmuş yardım sandıklarının yönetim, denetim ve
disiplin kurulları üyelikleri ile özel kanunlarda belirtilen görevler bu yasaklamanın
dışındadır.23
Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde bulunan
memurlar bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yükümlüdürler,
Hediye alma, menfaat sağlama yasağı:
Devlet memurlarının doğrudan doğruya veya aracı eliyle hediye
istemeleri ve görevleri sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacı ile hediye kabul etmeleri
veya iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları yasaktır.
(Ek fıkra: 25/5/2004 - 5176/9 md.) Kamu Görevlileri Etik Kurulu, hediye alma
yasağının kapsamını belirlemeye ve en az genel müdür veya eşiti seviyedeki üst düzey kamu
görevlilerince alınan hediyelerin listesini gerektiğinde her takvim yılı sonunda bu
görevlilerden istemeye yetkilidir.
Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama yasağı:
Devlet memurunun, denetimi altında bulunan veya kendi görevi veya
mensup olduğu kurum ile ilgisi olan bir teşebbüsten, doğrudan doğruya veya aracı eliyle her
ne ad altında olursa olsun bir menfaat sağlaması yasaktır.
Gizli bilgileri açıklama yasağı:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/11 md.)
Devlet memurlarının kamu hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri görevlerinden ayrılmış
bile olsalar, yetkili bakanın yazılı izni olmadıkça açıklamaları yasaktır.
KISIM - II
Sınıflandırma
Sınıf:
(Mülga: 30/5/1974 - KHK-12/7 md.; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/7
md.)
Kadroların tespiti:
(Değişik: 30/5/1974 - KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Kadrosuz memur çalıştırılamaz.
(Değişik ikinci fıkra: 2/7/2018 - KHK-703/182 md.) Kadrolar, Cumhurbaşkanlığı
kararnamesinde gösterildiği şekilde düzenlenir.
23 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“kanunla” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle” ibaresi eklenmiştir.
(Mülga üçüncü fıkra: 2/7/2018 - KHK-703/182 md.)
(Mülga dördüncü fıkra: 2/7/2018 - KHK-703/182 md.)
Kadroların hazırlanması:
(Mülga: 2/7/2018 - KHK-703/182 md.)
Kadro cetvelleri:
(Mülga: 2/7/2018 - KHK-703/182 md.)
(Değişik: 30/5/1974 - KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda gösterilmiştir.
I - GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI:
Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri
gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Genel İdare Hizmetleri
sınıfını teşkil eder.
II - TEKNİK HİZMETLER SINIFI:
Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa
eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog,
hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci
(Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatcı, ekonomici ve benzeri ile teknik
öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde
çalışanlar, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile
müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik
unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler
sınıfını teşkil eder. 262728
24 25/7/2016 tarihli ve 668 sayılı KHK’nin 22 nci maddesiyle, bu maddenin “VII - EMNİYET HİZMETLERİ
SINIFI” başlıklı bendinden sonra gelmek üzere““VIII- JANDARMA HİZMETLERİ SINIFI” başlıklı bent
eklenmiş ve sonraki bentler buna göre teselsül ettirilmiş olup, daha sonra bu hüküm 8/11/2016 tarihli ve 6755
sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle kanunlaşmıştır.
25 25/7/2016 tarihli ve 668 sayılı KHK’nin 25 inci maddesiyle, bu maddenin “VIII- JANDARMA HİZMETLERİ
SINIFI” başlıklı bendinden sonra gelmek üzere“IX - SAHİL GÜVENLİK HİZMETLERİ SINIFI” başlıklı bent
eklenmiş ve sonraki bentler buna göre teselsül ettirilmiş olup, daha sonra bu hüküm 8/11/2016 tarihli ve 6755
sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle kanunlaşmıştır.
26 12/11/1983 tarihli ve 18219 sayılı Resmî Gazatede yayımlanan 10/10/1983 tarihli ve 83/7198 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile “Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir
plancısı, yüksek Bölge Plancısı,” unvanları bu bentte yer alan unvanlar arasına eklenmiştir.
III - SAĞLIK HİZMETLERİ VE YARDIMCI SAĞLIK HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, sağlık hizmetlerinde (Hayvan sağlığı dahil) mesleki eğitim görerek yetişmiş
olan tabip, diş tabibi, eczacı, veteriner hekim gibi memurlar ile bu hizmet sahasında çalışan
yüksek öğrenim görmüş fizikoterapist, tıp teknoloğu, ebe, hemşire, sağlık memuru, sosyal
hizmetler mütehassısı, biyolog, pisikolog, diyetçi, sağlık muhendisi, sağlık fizikçisi, sağlık
idarecisi ile ebe ve hemşire, hemşire yardımcısı, (Fizik tedavi, laboratuvar, eczacı, diş
anestezi, röntgen teknisyenleri ve yardımcıları, çevre sağlığı ve toplum sağlığı teknisyeni
dahil) sağlık savaş memuru, hayvan sağlık memuru ve benzeri sağlık personelini kapsar.29
(Ek paragraf: 10/7/2003-4924/11 md.) Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine
getirilmesi gereken hizmetler, lüzumu halinde bedeli döner sermaye gelirlerinden ödenmek
kaydıyla, Bakanlıkça tespit edilecek esas ve usullere göre hizmet satın alınması yoluyla
gördürülebilir.
IV - EĞİTİM VE ÖĞRETİM HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, bu Kanun kapsamına giren kurumlarda eğitim ve öğretim vazifesiyle
görevlendirilen öğretmenleri (…)30 kapsar.
V - AVUKATLIK HİZMETLERİ SINIFI:
Avukatlık hizmetleri sınıfı, Özel kanunlarına göre avukatlık ruhsatına sahip, baroya
kayıtlı ve kurumlarını yargı mercilerinde temsil yetkisini haiz olan memurları kapsar.
VI - DİN HİZMETLERİ SINIFI:
Din hizmetleri sınıfı, özel kanunlarına göre çeşitli derecelerde dini eğitim görmüş olan
ve dini görev yapan memurları kapsar.
VII - EMNİYET HİZMETLERİ SINIFI:31
Bu sınıf, özel kanunlarına göre çarşı ve mahalle bekçisi, polis, komiser muavini,
komiser, başkomiser emniyet müfettişi, polis müfettişi, emniyet amiri ve emniyet müdürü ve
emniyet müdürü sıfatını kazanmış emniyet mensubu memurları kapsar.32
27 10/12/2010 tarihli ve 27781 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 27/9/2010 tarihli ve 2010/1092 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile “Folklor araştırmacısı, kütüphaneci, arşivci, kitap patoloğu ve sosyolog” unvanlarının bu
bent kapsamına alınması kararlaştırılmıştır.
28 24/7/2013 tarihli ve 28717 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 24/6/2013 tarihli ve 2013/5002 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile “programcı ve çözümleyici” unvanlarının bu bent kapsamına alınması kararlaştırılmıştır.
29 30/11/1977 tarihli ve 16125 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5/10/1977 tarihli ve 7/14263 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile “Hacettepe Üniversitesi Ev Ekonomisi Yüksek Okulu Çocuk Gelişimi ve Eğitimi bölümü
mezunları”nın bu bent kapsamına alınması kararlaştırılmıştır.
30 3/4/1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle bu bende, "ilköğretim müfettişlerini ve
yardımcılarını" ibaresi eklenmiştir. Daha sonra, 4/6/2010 tarihli ve 5984 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle bu
bentte yer alan “ilköğretim müfettişlerini ve yardımcılarını” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
31 26/6/1984 tarihli ve 241 sayılı K.H.K.'nin 35 inci maddesine bakınız.
VIII - JANDARMA HİZMETLERİ SINIFI (Ek : 25/7/2016 – KHK-668/22 md.)33
Bu sınıf Jandarma Genel Komutanlığı kadrolarında bulunan subay, astsubay, uzman
jandarma ile çarşı ve mahalle bekçilerini kapsar.
IX - SAHİL GÜVENLİK HİZMETLERİ SINIFI (Ek : 25/7/2016 – KHK-668/25
md.)
Bu sınıf Sahil Güvenlik Komutanlığı kadrolarında bulunan subay ve astsubayları
kapsar.
X - YARDIMCI HİZMETLER SINIFI:
Yardımcı hizmetler sınıfı, kurumlarda her türlü yazı ve dosya dağıtmak ve toplamak,
müracaat sahiplerini karşılamak ve yol göstermek; hizmet yerlerini temizleme, aydınlatma ve
ısıtma işlerinde çalışmak veya basit iklim rasatlarını yapmak; ilaçlama yapmak veya
yaptırmak veya tedavi kurumlarında hastaların ve hastanelerin temizliği ve basit bakımı ile
ilgili hizmetleri yapmak veya kurumlarda koruma ve muhafaza hizmetleri gibi anahizmetlere
yardımcı mahiyetteki görevlerde her kurumun özel bünyesine göre ve yine bu mahiyette
olmak üzere ihdasına lüzum gördüğü yardımcı hizmetleri ifa ile görevli bulunanlardan 4 üncü
maddenin (D) bendinde tanımlananların dışında kalanları kapsar.34
(Ek: 28/3/1988 – KHK-318/1 md.) Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine
getirilmesi gereken hizmetlerden hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlarının
temizlenmesi,tesisatın bakım ve işletilmesi ve benzeri nitelikteki hizmetlerin üçüncü şahıslara
ihale yoluyla gördürülmesi mümkündür.
(Ek fıkra:18/5/1994 – KHK-527/1 md.; Mülga: 28/2/1995 - 4081/3 md.)
XI - MÜLKİ İDARE AMİRLİĞİ HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, valiler ve kaymakamlar ile bu sıfatları kazanmış olup İçişleri Bakanlığı
merkez ve iller kuruluşunda çalışanları ve maiyet memurlarını kapsar.
XII - MİLLİ İSTİHBARAT HİZMETLERİ SINIFI:
32 24/4/2008 tarihli ve 5757 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle; bu bentte yer alan "özel kanunlarına göre"
ibaresinden sonra gelmek üzere "çarşı ve mahalle bekçisi" ibaresi eklenmiştir.
33 11/6/2020 tarihli ve 7245 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “ve uzman jandarmaları”
ibaresi “, uzman jandarma ile çarşı ve mahalle bekçilerini” şeklinde değiştirilmiştir.
34 24/4/2008 tarihli ve 5757 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle; bu bentte yer alan "kurumlarda, çarşı ve
mahallelerde" ibaresi "kurumlarda" şeklinde değiştirilmiştir.
Bu sınıf, Milli İstihbarat Teşkilatı kadrolarında veya bu teşkilat emrinde
çalıştırılanlardan özel kanunlarında gösterilen veya Cumhurbaşkanınca tespit edilen görevleri
ifa edenleri kapsar.35
ORTAK HÜKÜMLER
A) Sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselebilecek derece ve kademeleri
aşağıda gösterilmiştir.
Öğrenim durumu Giriş Yükselinebilecek
Derece Kademe Derece Kademe
İlkokulu bitirenler 15 1 7 Son
Ortaokulu bitirenler 14 2 5 Son
Ortaokul dengi mesleki veya teknik
öğrenimi bitirenler 14 3 5 Son
Ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik
öğrenimi bitirenler 13 1 4 Son
Ortaokul üstü 2 yıl mesleki veya teknik
öğrenimi bitirenler 13 2 4 Son
Liseyi bitirenler 13 3 3 Son
Lise dengi mesleki veya teknik öğrenimi
bitirenler 12 2 3 Son
Lise veya dengi okullar üstü 1 yıllık
mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler 11 1 2 Son
Lise veya dengi okullar üstü 2 yıl veya
Ortaokul üstü en az 5 yıllık mesleki veya
teknik öğrenimi bitirenler
10 1 2 Son
Lise veya dengi okullar üstü 3 yıl teknik
veya mesleki öğrenimi bitirenler 10 2 2 Son
2 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 10 2 1 Son
3 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 10 3 1 Son
4 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 1 1 Son
5 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 2 1 Son
6 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 3 1 Son
1 – Avukatlık stajını açıkta iken yapanlara iki, memuriyette iken yapanlara bir kademe
ilerlemesi uygulanır.
2 – Dört yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden yüksek mühendis, mühendis, yüksek
mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan öğretmenlik hizmetinde çalışanlar, Erkek
35 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu bentte yer alan
“Başbakanlıkça” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
Teknik Yüksek Öğretmen Okulu, Erkek Teknik Öğretmen Okulu ve Devlet Tatbiki Güzel
Sanatlar Yüksek Okulu mezunları, öğrenimlerine göre tesbit edilen giriş derece ve
kademelerine bir derece, 3637
3 – Beş yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenimini bitirenlerden yüksek mühendis,
mühendis, yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan eğitim ve öğretim
hizmetinde çalışanlar öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,
4 – Teknik hizmetler sınıfında görev almak şartiyle jeolog, jeofizikçi, hidrojeolog,
hidrolog, jeomorflog, kimyager, fizikçi, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (harekat
araştırmacısı), matematiksel iktisatçı (Ekonometrici), Erkek Teknik Öğretmen Okulu
mezunları, fen memurları, teknikerler ve yüksek teknikerler,tütün ve müskirat eksperleri,
tarım alet ve makineleri Uzmanlık Yüksek Okulu mezunları ile benzeri fen bilimleri ve teknik
bilimler lisansiyerleri, öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir
derece,38
5 – Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim görenlerden tabip, diş tabibi, veteriner
hekim, eczacı ile benzeri sağlık bilimleri lisansiyerleri (Hayvan sağlığı dahil) giriş derece ve
kademelerine bir derece eklenmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete
alınırlar.39
6 – a) Lise ve dengi okul mezunu olup, özel kanunları gereğince sınava tabi tutularak
orta dereceli okul öğretmenliği ehliyetini alanlar ve eğitim müfettişliği unvanını kazananlar,
mesleki ve teknik öğretim okulları meslek, atelye veya kurs öğretmenliğinde
görevlendirilenler ile özel kanunlarına ya da özel kanunların verdiği izne dayanılarak orta
36 19/8/1977 tarihli ve 16032 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 19/8/1977 tarihli ve 7/13635 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile “İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi ile uygulamalı Endüstri Sanatları Yüksek Okulu
mezunları” bu bent kapsamına alınmıştır.
37 17/11/1986 tarihli ve 19284 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 30/10/1986 tarihli ve 86/11158 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile “Teknik Eğitim Fakültesi (Yüksek Teknik Öğretmen Okulu ve Güzel Sanatlar
Fakültesi, İstanbul Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu) mezunları” bu bent kapsamına alınmıştır.
38 25/2/1977 tarihli ve 7/13215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Yüksek Denizcilik Okulu Güverte bölümü
mezunları”; 26/7/1977 tarihli ve 16008 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 14/7/1977 tarihli ve 7/13585 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile “Tarım Meslek Lisesinden Mezun olup, Teknik Hizmetler Sınıfında Görev Alan
Ziraat ve Ev Ekonomisi Teknisyenleri”; 12/11/1983 tarihli ve 18219 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
10/10/1983 tarihli ve 83/7198 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya
bölümlerinden mezun olan şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek bölge plancısı”; 13/9/1985 tarihli ve
18867 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 14/8/1985 tarihli ve 85/9783 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
“Erkek Sanat Yüksek Öğretmen Okulu Mezunları”; 18/5/1987 tarihli ve 19464 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 8/4/1987 tarihli ve 87/11686 Bakanlar Kurulu Kararı ile “Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim
Fakültesi Teknoloji Bölümü İş ve Teknik Anabilim Dalı mezunları”; 8/12/1994 tarihli ve 22135 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 6/10/1994 tarihli ve 94/6176 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Ankara Üniversitesi
Ziraat Fakültesi Ev Ekonomisi Yüksek Okulu mezunları” bu bent kapsamına alınmıştır. Ayrıca, 23/9/2008 tarihli
ve 27006 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1/9/2008 tarihli ve 2008/14094 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
“Üniversitelerin Arkeoloji ve Sanat Tarihi, Sanat Tarihi, Arkeoloji, Antropoloji, Etnoloji, Hititoloji, Sümeroloji
ve Klasik Filoloji (Latin Dili ve Edebiyatı, Yunan Dili ve Edebiyatı) bölüm ve/veya anabilim dallarından mezun
olanlar” bu bent kapsamına alınmış olup aynı Kararın 2 nci maddesiyle 87/12018 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı yürürlükten kaldırılmıştır.
39 22/11/1985 tarihli ve 18936 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 12/11/1984 tarihli ve 85/10045 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile “Biyolog ünvanına sahip Akademik personel” de bu bent kapsamına alınmıştır.
dereceli okul öğretmenliğine atananlar 11 inci derecenin birinci kademesinden hizmete
alınırlar.40
b) Ortaokul ve dengi, lise ve dengi okulların, normal öğrenim süresinden fazla olması
halinde, başarılı her öğrenim yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanır. Bunlardan teknik
öğretim okulları mezunlarına, meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmaları halinde ayrıca bir
kademe ilerlemesi daha verilir.
7 – a) Kurumlarınca açılan ve bir kısım görevlere atanmada kanuni nitelik olarak şart
koşulan kursları, memurluğa girmeden önce başarı ile bitirenler hakkında bu meslekleri ile
ilgili görevlerde çalışmış olmak ve 3 kademeyi geçmemek şartiyle, bu kurslarda geçirdikleri
başarılı sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanır.
b) Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluşunda halen görevli bulunanlarla yeniden göreve
atanacaklardan hafız oldukları Diyanet İşleri Başkanlığınca tespit edilecek bir yönetmelik
uyarınca belirlenenlere bir derece yükselmesi verilir. (Lisans üstü eğitim sebebiyle verilen
derece ve kademe ilerlemesi bu fıkra gereğince verilen derece ilerlemesiyle birlikte
uygulanamaz.)
8 – a) Emniyet hizmetleri sınıfına girenlerden:
İlkokul, ortaokul ve dengi okulları bitirenler; ilkokul ve ortaokulu bitirenlerin giriş
derecelerine iki derece,
Lise ve dengi okulları bitirenler, liseyi bitirenler için tespit edilen giriş derece ve
kademesine bir derece bir kademe,
Yüksek öğrenimi bitirenler aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edilen giriş
derece ve kademesine bir derece.
b) Genel İdare Hizmetleri sınıfına girenlerden Orman Muhafaza Memuru ve
Başmemuru ile Gümrük muhafaza memur ve amirlerine ilkokul ve ortaokul ve lise
öğrenimleri için bu kanunda tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,
c) Mesleki öğrenim veya kurs görmek ve özel yarışma sınavını başarmak suretiyle
atanacak Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi Tutanak Müdürlüğü stenograflarına öğrenim
giriş derece ve kademelerine bir derece,
İlave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar.
9 – Memurluğa girmeden önce veya memuriyetleri sırasında yüksek öğrenim üstü
master derecesi almış olanlarla yüksek öğrenim kurumlarında en az bir yıl ilave öğrenim
yaparak lisans üstü ihtisas sertifikası alanlara bir kademe ilerlemesi, tıpta uzmanlık belgesi
alanlara, meslekleri ile ilgili öğrenim dallarında doktora yapanlara bir derece yükselmesi
uygulanır.
Master derecesini alıp bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesleği ile ilgili
öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi uygulanır.
40 4/6/2010 tarihli ve 5984 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle bu alt bentte yer alan “İlköğretim Müfettişliği”
ibaresi “eğitim müfettişliği” şeklinde değiştirilmiştir.
10 – Doktora üstü üniversite doçentliği unvanını üniversitede görevli iken kazananlara
bir derece, diğer memuriyetlerde iken bu unvanı kazananlara iki kademe ilerlemesi uygulanır.
11 – (Değişik: 29/11/1984 - KHK - 243/1 md.) Mesleğe özel yarışma sınavına tabi
tutulmak suretiyle alınan; Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık ve bağımsız genel müdürlükler
müfettiş yardımcıları ile bağlı müfettiş yardımcıları ve Diyanet İşleri Başkanlığı müfettiş
yardımcıları, Sosyal Güvenlik Kurumu Müfettiş Yardımcıları, (…)41, Başbakanlık Uzman
Yardımcıları, Adalet Uzman Yardımcıları, Seçim Uzman Yardımcıları,42 Dışişleri Uzman
Yardımcıları, İçişleri Uzman Yardımcıları, Millî Savunma Uzman Yardımcıları, Millî
Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Uzman Yardımcıları,43 Yükseköğretim Kurulu Uzman
Yardımcıları, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Uzman Yardımcıları,44 Vakıf Uzman
Yardımcıları,45 Tapu ve Kadastro Uzman Yardımcıları,46 (…)47; Devlet Personel Başkanlığı
41 28/9/2006 tarihli ve 5548 sayılı Kanunun 38 nci maddesiyle, "Sosyal Güvenlik Kurumu Müfettiş Yardımcıları"
ibaresinden sonra gelmek üzere "Kamu Denetçiliği Kurumu Uzman Yardımcıları" ibaresi ve "Kaymakamlığa"
ibaresinden sonra gelmek üzere "Kamu Denetçiliği Kurumu Uzmanlığına" ibaresi eklenmiş, daha sonra 5548
sayılı Kanun Anayasa Mahkemesi’nin 25/12/2008 tarihli ve E.: 2006/140, K.: 2008/185 sayılı Kararı ile iptal
edildiğinden bu ibareler yürürlükten kaldırılmıştır.
42 30/11/2017 tarihli ve 7062 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “Adalet Uzman
Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Seçim Uzman Yardımcıları,” ibaresi ve “Adalet Uzmanlığına,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Seçim Uzmanlığına,” ibaresi eklenmiştir.
43 17/1/2019 tarihli ve 7161 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle bu bende “Millî Savunma Uzman Yardımcıları,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Uzman Yardımcıları,” ibaresi ve
“Millî Savunma Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği
Uzmanlığına,” ibaresi eklenmiştir.
44 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nın 5 inci maddesiyle bu bende “Başbakanlık Uzman Yardımcıları,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Adalet Uzman Yardımcıları, Dışişleri Uzman Yardımcıları, İçişleri Uzman
Yardımcıları, Millî Savunma Uzman Yardımcıları, Yükseköğretim Kurulu Uzman Yardımcıları, Özelleştirme
İdaresi Başkanlığı Uzman Yardımcıları,” ibaresi ve “Başbakanlık Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek
üzere “Adalet Uzmanlığına, Dışişleri Uzmanlığına, İçişleri Uzmanlığına, Millî Savunma Uzmanlığına,
Yükseköğretim Kurulu Uzmanlığına, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Uzmanlığına,” ibaresi eklenmiştir.
45 20/2/2008 tarihli ve 5737 sayılı Kanunun 79 uncu maddesiyle, "Başbakanlık Uzman Yardımcıları" ibaresinden
sonra gelmek üzere "Vakıf Uzman Yardımcıları " ibaresi ve " Başbakanlık Uzmanlığına " ibaresinden sonra
gelmek üzere "Vakıf Uzmanlığına" ibaresi eklenmiştir.
46 25/11/2010 tarihli ve 6083 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile, bu bentte yer alan “Vakıf Uzman
Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Tapu ve Kadastro Uzman Yardımcıları,” ibaresi; “Vakıf
Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Tapu ve Kadastro Uzmanlığına,” ibaresi eklenmiştir.
47 3/6/2011 tarihli ve 643 sayılı KHK’nın 8 inci maddesiyle bu bentte yer alan "Devlet Planlama Teşkilatı
Uzman Yardımcıları,", "Sanayi ve Ticaret Uzman Yardımcıları,", "Çevre ve Orman Uzman Yardımcıları,
Özürlüler Uzman Yardımcıları,", "Sosyal Yardım Uzman Yardımcıları, Aile ve Sosyal Araştırma Uzman
Yardımcıları, Kadının Statüsü Uzman Yardımcıları", "Gümrük Uzman Yardımcıları,", "Dış Ticaret Müsteşarlığı
Dış Ticarette Standardizasyon Denetmen Yardımcıları,", "Devlet Planlama Uzmanlığına,", "Sanayi ve Ticaret
Uzmanlığına,", "Çevre ve Orman Uzmanlığına, Özürlüler Uzmanlığına,", "Sosyal Yardım Uzmanlığına, Aile ve
Sosyal Araştırma Uzmanlığına, Kadının Statüsü Uzmanlığına,", "Gümrük Uzmanlığına,", "Dış Ticaret
Müsteşarlığı Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenliğine," ibareleri yürürlükten kaldırılmış ve sözkonusu
bende "İstihdam ve Meslek Uzman Yardımcıları," ibaresinden sonra gelmek üzere "Kalkınma Bakanlığı
Planlama Uzman Yardımcıları, Çevre, Orman ve Şehircilik Uzman Yardımcıları, Sanayi ve Teknoloji Uzman
Yardımcıları, Gümrük ve Ticaret Uzman Yardımcıları, Gençlik ve Spor Uzman Yardımcıları, Gıda, Tarım ve
HayvancılıkUzman Yardımcıları, Aile ve Sosyal Politikalar Uzman Yardımcıları, Aile ve Sosyal Politikalar
Denetçi Yardımcıları, Ürün Denetmen Yardımcıları" ibaresi ve "İstihdam veMeslek Uzmanlığına," ibaresinden
sonra gelmek üzere "Kalkınma Bakanlığı Planlama Uzmanlığına, Çevre, Orman ve Şehircilik Uzmanlığına,
Sanayi ve Teknoloji Uzmanlığına,Gümrük ve Ticaret Uzmanlığına, Gençlik ve Spor Uzmanlığına, Gıda, Tarım
ve Hayvancılık Uzmanlığına, Aile ve Sosyal Politikalar Uzmanlığına, Aile ve Sosyal Politikalar Denetçiliğine,
Ürün Denetmenliğine" ibaresi eklenmiş, daha sonra 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı KHK’nin 37 nci maddesiyle,
Devlet Personel Uzman Yardımcıları; Afet ve Acil Durum Yönetimi Uzman Yardımcıları;48
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Uzman Yardımcıları; Hazine Müsteşarlığı Bankalar
Yeminli Murakıp Yardımcıları, Stajyer Hazine Kontrolörleri, Maiyet memurları; Dışişleri
Bakanlığı meslek memurları konsolosluk ve ihtisas memurları49; Maliye Bakanlığı Vergi
Müfettiş Yardımcıları,50 Bakanlık Maarif Müfettiş Yardımcıları51 Sigorta Denetleme Uzman
Yardımcıları ve Aktüer Yardımcıları, Bakanlıklar merkez kuruluşu stajyer kontrolörleri,
İçişleri Bakanlığı Dernekler Denetçi Yardımcıları,52 (Değişik: 27/6/1989-KHK-375/4 md.)
(…)53, (…)53, (…)47, Sınai Mülkiyet Uzman Yardımcıları,54 (…)47, (...)55, (…)47, (…)50, (…)53,
(…)47, (…)47, (…)47, (…)56, Sosyal Güvenlik Uzman Yardımcıları, Çalışma Uzman
“Çevre, Orman ve Şehircilik Uzman Yardımcıları” ibaresi “Çevre ve Şehircilik Uzman Yardımcıları, Orman ve
Su İşleri Uzman Yardımcıları” şeklinde, “Çevre, Orman ve Şehircilik Uzmanlığına” ibaresi “Çevre ve Şehircilik
Uzmanlığına, Orman ve Su İşleri Uzmanlığına” şeklinde değiştirilmiştir.
48 29/5/2009 tarihli ve 5902 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle, “Devlet Personel Başkanlığı Devlet Personel
Uzman Yardımcıları;” ibaresinden sonra gelmek üzere “Afet ve Acil Durum Yönetimi Uzman Yardımcıları;”,
“Devlet Personel Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Afet ve Acil Durum Yönetimi Uzmanlığına,”
ibaresi eklenmiştir.
49 7/7/2010 tarihli ve 6004 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle bu bentte yer alan "Dışişleri Bakanlığı meslek
memurları" ibaresi "Dışişleri Bakanlığı meslek memurları ile konsolosluk ve ihtisas memurları" olarak,
"Dışişleri meslek memurluğunda" ibaresi "Dışişleri Bakanlığı meslek memurluğu ile konsolosluk ve ihtisas
memurluğunda" olarak değiştirilmiştir.
50 7/7/2011 tarihli ve 646 sayılı KHK’nın 6 ncı maddesiyle, bu bentte yer alan “Maliye Bakanlığı Hesap Uzman
Yardımcıları” ile “Hesap Uzmanlığına” ibareleri sırasıyla “Maliye Bakanlığı Vergi Müfettiş Yardımcıları” ve
“Vergi Müfettişliğine” şeklinde değiştirilmiş, aynı bende “Devlet Muhasebe Uzman Yardımcıları,” ibaresinden
sonra gelmek üzere “Devlet Gelir Politikaları Uzman Yardımcıları,” ibaresi, “Devlet Muhasebe Uzmanlığına,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Devlet Gelir Politikaları Uzmanlığına,” ibaresi eklenmiş ve aynı fıkrada yer
alan “Vergi,” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.
51 2/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Maliye Bakanlığı Vergi
Müfettiş Yardımcıları” ibaresinden sonra gelmek üzere “Bakanlık Maarif Müfettiş Yardımcıları” ibaresi, “Vergi
Müfettişliğine” ibaresinden sonra gelmek üzere “Bakanlık Maarif Müfettişliğine” ibaresi eklenmiştir.
52 17/6/1992 tarihli ve 3814 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle, bu fıkraya “... , Bakanlıklar merkez kuruluşu
stajyer kontrolörleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “Emniyet Genel Müdürlüğü Dernek Denetçi
Yardımcıları”; “ve Kontrolörlüğe” ibaresinden sonra gelmek üzere “Dernek Denetçiliğine”, ibareleri eklenmiş,
daha sonra 31/7/2003 tarihli ve 4970 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle,“Emniyet Genel Müdürlüğü Dernek
Denetçi Yardımcıları” ibaresi, “İçişleri Bakanlığı Dernekler Denetçi Yardımcıları”; “Dernek Denetçiliğine”
ibaresi, “İçişleri Bakanlığı Dernekler Denetçiliğine” olarak değiştirilmiştir.
53 26/9/2011 tarihli ve 659 sayılı KHK’nın 17 nci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “Devlet Bütçe Uzman
Yardımcıları, Mali Suçları Araştırma Uzman Yardımcıları,”, “Muhasebe ve Milli Emlak Denetmen
Yardımcıları”, “Devlet Muhasebe Uzman Yardımcıları, Devlet Gelir Politikaları Uzman Yardımcıları, Devlet
Malları Uzman Yardımcıları,”, “Devlet Bütçe Uzmanlığına, Mali Suçları Araştırma Uzmanlığına,”, “Muhasebe
ve Milli Emlak Denetmenliğine”, “Devlet Muhasebe Uzmanlığına, Devlet Gelir Politikaları Uzmanlığına,” ve
“Devlet Malları Uzmanlığına,” ibareleri yürürlükten kaldırılmış ve aynı bentte yer alan “Milli Emlak Uzman
Yardımcıları,” ibaresi “Defterdarlık Uzman Yardımcıları,” ve “Milli Emlak Uzmanlığına,” ibaresi
“Defterdarlık Uzmanlığına,” şeklinde değiştirilmiştir.
54 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Kanunun 187 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Marka Uzman
Yardımcıları, Patent Uzman Yardımcıları” ibaresi “Sınai Mülkiyet Uzman Yardımcıları” ve “Marka
Uzmanlığına, Patent Uzmanlığına” ibaresi “Sınai Mülkiyet Uzmanlığına” şeklinde değiştirilmiştir.
55 2/6/1994 tarih 535 ve 536 sayılı KHK ile bu arada yer alan eklenen unvan, Anayasa Mahkemesinin 8/7/1994
tarih ve E.1994/58, K.1994/53 sayılı Kararıyla iptal edildiğinden metinden çıkarılmış, 27/6/2000 tarih ve 4587
sayılı Kanunun Geçici 2 nci maddesi uyarınca; "A.T." ibareleri "A.B." olarak değiştirilmiştir.
56 16/5/2006 tarihli ve 5502 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle; bu fıkrada bulunan “Sosyal Sigortalar Kurumu
Başkanlığı Müfettiş Yardımcıları ve Sigorta Müfettiş Yardımcıları" ibaresi "Sosyal Güvenlik Kurumu Müfettiş
Yardımcıları" şeklinde değiştirilmiş, aynı bentteki "Bağ-Kur Denetmen Yardımcıları","Sosyal Sigorta Uzman
Yardımcıları","Bağ-Kur Denetmenliğine" ve "Sosyal Sigorta Uzmanlığına" ibareleri metinden çıkarılmıştır.
Yardımcıları ve Sosyal Güvenlik Eğitim Uzman Yardımcıları, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri
Uzman Yardımcıları, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzman Yardımcıları, Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Eğitim Uzman Yardımcıları, Kültür ve Turizm Uzman Yardımcıları, Yazma Eser
Uzman Yardımcıları,57 Ulaştırma ve Haberleşme Uzman Yardımcıları, Havacılık ve Uzay
Teknolojileri Uzman Yardımcıları,58 Denizcilik Uzman Yardımcıları, (…)47, (…)56, TİKA
Uzman Yardımcıları59, (…)53, (…)53, Maliye Uzman Yardımcıları, Devlet Gelir Uzman
Yardımcıları, Defterdarlık Uzman Yardımcıları53, Vergi İstihbarat Uzman Yardımcıları, Gelir
uzman Yardımcıları, Mali Hizmetler Uzman Yardımcıları, (…)47, Bakanlık ve bağlı
kuruluşların A.B. Uzman Yardımcıları, Hazine Uzman Yardımcıları, Dış Ticaret Uzman
Yardımcıları, Diyanet İşleri Uzman Yardımcıları, Din İşleri Yüksek Kurulu Uzman
Yardımcıları,60 Avrupa Birliği İşleri Uzman Yardımcıları,61 Yurtdışı Türkler ve Akraba
Topluluklar Uzman Yardımcıları,62 Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Uzman
Yardımcıları,63 Türkiye İstatistik Kurumu Uzman Yardımcıları, Maarif Müfettiş
Yardımcıları6465 ile İçişleri Bakanlığı Planlama Uzman Yardımcıları, İstihdam Uzman
57 28/12/2010 tarihli ve 6093 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “Kültür ve Turizm Uzman
Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Yazma Eser Uzman Yardımcıları,” ve “Kültür ve Turizm
Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Yazma Eser Uzmanlığına,” ibaresi eklenmiştir.
58 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı KHK’nın 44 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “Ulaştırma ve Haberleşme
Uzman Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uzman Yardımcıları,”
ve “Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Havacılık ve Uzay Teknolojileri
Uzmanlığına,” ibareleri eklenmiştir.
59 24/10/2011 tarihli ve 656 sayılı KHK’nın 20 nci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “Teknik Yardım Uzman
Yardımcıları” ibaresi “TİKA Uzman Yardımcıları” ve “Teknik Yardım Uzmanlığına” ibaresi “TİKA
Uzmanlığına” şeklinde değiştirilmiştir.
60 1/7/2010 tarihli ve 6002 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle bu bentte yer alan “Dış Ticaret Uzman
Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Diyanet İşleri Uzman Yardımcıları, Din İşleri Yüksek Kurulu
Uzman Yardımcıları,” ibaresi ve aynı bentteki “Dış Ticaret Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere
“Diyanet İşleri Uzmanlığına, Din İşleri Yüksek Kurulu Uzmanlığına,” ibaresi eklenmiştir.
61 24/6/2009 tarihli ve 5916 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, “Dış Ticaret Uzman Yardımcıları,” ibaresinden
sonra gelmek üzere “Avrupa Birliği İşleri Uzman Yardımcıları,”, “Dış Ticaret Uzmanlığına,” ibaresinden sonra
gelmek üzere “Avrupa Birliği İşleri Uzmanlığına,” ibaresi eklenmiştir.
62 24/3/2010 tarihli ve 5978 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle bu bende, “Avrupa Birliği İşleri Uzman
Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Uzman Yardımcıları,”
ibaresi ve “Avrupa Birliği İşleri Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Yurtdışı Türkler ve Akraba
Topluluklar Uzmanlığına,” ibaresi eklenmiştir.
63 17/2/2011 tarihli ve 6114 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle bu bentte yer alan “Yurtdışı Türkler ve Akraba
Topluluklar Uzman Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Uzman Yardımcıları,” ibaresi ve “Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Uzmanlığına,” ibaresinden sonra
gelmek üzere “Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Uzmanlığına,” ibaresi eklenmiştir.
64 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı KHK’nın 44 üncü maddesiyle, bu alt bende “Ürün Denetmen Yardımcıları,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Millî Eğitim Uzman Yardımcıları ve Millî Eğitim Denetçi Yardımcıları,” ve
“Ürün Denetmenliğine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Millî Eğitim Uzmanlığına ve Millî Eğitim
Denetçiliğine,” ibaresi eklenmiş, “Eğitim Müfettiş Yardımcıları” ibaresi “İl Eğitim Denetmen Yardımcıları”,
“Eğitim Müfettişliğine” ibaresi “İl Eğitim Denetmenliğine” şeklinde değiştirilmiştir.
65 1/3/2014 tarihli ve 6528 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “İl Eğitim Denetmen
Yardımcıları” ibaresi “Maarif Müfettiş Yardımcıları” şeklinde ve “İl Eğitim Denetmenliğine” ibaresi “Maarif
Müfettişliğine” şeklinde değiştirilmiş, aynı bentte yer alan “ve Millî Eğitim Denetçi Yardımcıları” ve “ve Millî
Eğitim Denetçiliğine” ibareleri madde metninden çıkarılmıştır.
Yardımcıları, İl İstihdam Uzman Yardımcıları,66 Kalkınma Bakanlığı Planlama Uzman
Yardımcıları,47 Çevre ve Şehircilik Uzman Yardımcıları, Orman ve Su İşleri Uzman
Yardımcıları,47 Meteoroloji Uzman Yardımcıları,67 Sanayi ve Teknoloji Uzman
Yardımcıları,47 Gümrük ve Ticaret Uzman Yardımcıları,47 Gençlik ve Spor Uzman
Yardımcıları,47 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Uzman Yardımcıları,47 Aile ve Sosyal Politikalar
Uzman Yardımcıları,47 İnsan Hakları ve Eşitlik Uzman Yardımcıları,68 Savunma Sanayii
Uzman Yardımcıları,69 Basın ve Enformasyon Uzman Yardımcıları,70 Yüksek Kurum Uzman
Yardımcıları,71 Kamu Denetçiliği Uzman Yardımcıları,72 Aile ve Sosyal Politikalar Denetçi
Yardımcıları,47 Ürün Denetmen Yardımcıları,47 Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcıları,73
Millî Eğitim Uzman Yardımcıları (…)6564 Gençlik ve Spor Denetçi Yardımcıları,74 Sağlık
Uzman Yardımcıları ve Sağlık Denetçi Yardımcıları,75 Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman
Yardımcıları, Göç Uzman Yardımcıları, İl Göç Uzman Yardımcıları76, Helal Akreditasyon
66 11/10/2011 tarihli ve 665 sayılı KHK’nın 27 nci maddesiyle bu bentte yer alan “İstihdam ve Meslek Uzman
Yardımcıları” ibaresi “İstihdam Uzman Yardımcıları, İl İstihdam Uzman Yardımcıları”, “İstihdam ve Meslek
Uzmanlığına” ibaresi “İstihdam Uzmanlığına, İl İstihdam Uzmanlığına”, şeklinde değiştirilmiştir.
67 10/10/2011 tarihli ve 657 sayılı KHK’nın 37 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “Orman ve Su İşleri Uzman
Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Meteoroloji Uzman Yardımcıları,” ibaresi; “Orman ve Su
İşleri Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Meteoroloji Uzmanlığına,” ibaresi eklenmiştir.
68 21/6/2012 tarihli ve 6332 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle, “Aile ve Sosyal Politikalar Uzman
Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “İnsan Hakları Uzman Yardımcıları,” ve “Aile ve Sosyal
Politikalar Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere “İnsan Hakları Uzmanlığına,”,ibaresi eklenmiş olup,
daha sonra 6/4/2016 tarihli ve 6701 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle “İnsan Hakları Uzman Yardımcıları”
ibaresi “İnsan Hakları ve Eşitlik Uzman Yardımcıları” şeklinde ve “İnsan Hakları Uzmanlığına” ibaresi “İnsan
Hakları ve Eşitlik Uzmanlığına” şeklinde değiştirilmiştir.
69 8/8/2011 tarihli ve 649 sayılı KHK’nın 42 nci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “Aile ve Sosyal Politikalar
Uzman Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Savunma Sanayii Uzman Yardımcıları,” ve “Aile ve
Sosyal Politikalar Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Savunma Sanayii Uzmanlığına,” ibareleri
eklenmiştir.
70 22/8/2011 tarihli ve 651 sayılı KHK’nın 12 nci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “Savunma Sanayii Uzman
Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Basın ve Enformasyon Uzman Yardımcıları,” ibaresi ve
“Savunma Sanayii Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Basın ve Enformasyon Uzmanlığına,”
ibaresi eklenmiştir.
71 11/10/2011 tarihli ve 664 sayılı KHK’nın 28 inci maddesiyle bu bende “Basın ve Enformasyon Uzman
Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Yüksek Kurum Uzman Yardımcıları,” ibaresi; “Basın ve
Enformasyon Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Yüksek Kurum Uzmanlığına,” ibaresi
eklenmiştir.
72 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle, “Yüksek Kurum Uzman Yardımcıları,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Kamu Denetçiliği Uzman Yardımcıları,” ibaresi ve “Yüksek Kurum
Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Kamu Denetçiliği Uzmanlığına,” ibaresi eklenmiştir.
73 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, bu bende “Ürün Denetmen Yardımcıları,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcıları,” ibaresi ve “Ürün Denetmenliğine,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Sosyal Güvenlik Denetmenliğine,” ibaresi eklenmiştir.
74 20/2/2014 tarihli ve 6525 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu bende “Milli Eğitim Uzman Yardımcıları ve
Milli Eğitim Denetçi Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gençlik ve Spor Denetçi Yardımcıları,”
ibaresi ve aynı bende “Milli Eğitim Uzmanlığına ve Milli Eğitim Denetçiliğine,” ibaresinden sonra gelmek üzere
“Gençlik ve Spor Denetçiliğine” ibaresi eklenmiştir.
75 11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı KHK’nın 58 inci maddesiyle bu bende Millî Eğitim Uzman Yardımcıları ve
Millî Eğitim Denetçi Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Sağlık Uzman Yardımcıları ve Sağlık
Denetçi Yardımcıları”; “Millî Eğitim Uzmanlığına ve Millî Eğitim Denetçiliğine,” ibaresinden sonra gelmek
üzere “Sağlık Uzmanlığına ve Sağlık Denetçiliğine” ibaresi eklenmiştir.
76 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Kanunun 123 üncü maddesiyle, “Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman
Yardımcıları” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Göç Uzman Yardımcıları, İl Göç Uzman Yardımcıları”
Uzman Yardımcıları77 ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi Yardımcıları,78 Gümrük ve
Ticaret Denetmen Yardımcıları,79 Belediye Müfettiş Yardımcıları, Milli Savunma Bakanlığı
Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı Müfettiş Yardımcılarının özel
yeterlik sınavı yönetmeliklerine göre yapılacak yeterlik sınavlarında başarı göstererek
Müfettişliğe, Kaymakamlığa, (…)41, Başbakanlık Uzmanlığına, Adalet Uzmanlığına, Seçim
Uzmanlığına,42 Dışişleri Uzmanlığına, İçişleri Uzmanlığına, Millî Savunma Uzmanlığına,
Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Uzmanlığına,43 Yükseköğretim Kurulu
Uzmanlığına, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Uzmanlığına,44 Vakıf Uzmanlığına,45 Tapu ve
Kadastro Uzmanlığına,46 (…)47 , Devlet Personel Uzmanlığına, Afet ve Acil Durum Yönetimi
Uzmanlığına,48 Bankalar Yeminli Murakıplığına, Vergi Müfettişliğine,50 Bakanlık Maarif
Müfettişliğine51 Sigorta Denetleme Uzmanlığına ve Aktüerliğine, Kontrolörlüğe, İçişleri
Bakanlığı Dernekler Denetçiliğine,52 (…)53, (…)53, (…)47, Sınai Mülkiyet Uzmanlığına,54
(…)47, (…)47, (…)50, (…)53, (…)47, (…)47, (…)47, (…)56, Sosyal Güvenlik Uzmanlığına,
Çalışma Uzmanlığına, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Uzmanlığına, İş Sağlığı ve Güvenliği
Uzmanlığına, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim Uzmanlığına, Kültür ve Turizm
Uzmanlığına, Yazma Eser Uzmanlığına,57 Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanlığına, Havacılık
ve Uzay Teknolojileri Uzmanlığına,58 Denizcilik Uzmanlığına, (…)47, (…)56, TİKA
Uzmanlığına59, (…)5350 Devlet Gelir Uzmanlığına, (…)53 Maliye Uzmanlığına, Gelir
Uzmanlığına, Mali Hizmetler Uzmanlığına, Defterdarlık Uzmanlığına53, Vergi İstihbarat
Uzmanlığına, (…)47, bakanlık ve bağlı kuruluşların A.B. Uzmanlığına, Hazine Uzmanlığına,
Dış Ticaret Uzmanlığına, Diyanet İşleri Uzmanlığına, Din İşleri Yüksek Kurulu
Uzmanlığına,60 Avrupa Birliği İşleri Uzmanlığına,61 Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar
Uzmanlığına,62 Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Uzmanlığına,63 Türkiye İstatistik
Kurumu Uzmanlığına, Maarif Müfettişliğine6465, İçişleri Bakanlığı Planlama Uzmanlığına,
İstihdam Uzmanlığına, İl İstihdam Uzmanlığına,66 Kalkınma Bakanlığı Planlama
Uzmanlığına,47 Çevre ve Şehircilik Uzmanlığına, Orman ve Su İşleri Uzmanlığına,47
Meteoroloji Uzmanlığına,67 Sanayi ve Teknoloji Uzmanlığına,47 Gümrük ve Ticaret
Uzmanlığına,47 Gençlik ve Spor Uzmanlığına,47 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Uzmanlığına,47
Aile ve Sosyal Politikalar Uzmanlığına,47 İnsan Hakları ve Eşitlik Uzmanlığına,68 Savunma
ibaresi, “Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanlığına” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Göç Uzmanlığına, İl Göç
Uzmanlığına” ibaresi eklenmiştir.
77 1/11/2017 tarihli ve 7060 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “İl Göç Uzman
Yardımcıları” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Helal Akreditasyon Uzman Yardımcıları” ibaresi; “İl Göç
Uzmanlığına” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Helal Akreditasyon Uzmanlığına” ibaresi eklenmiştir.
78 11/10/2011 tarihli ve 662 sayılı KHK’nin 93 üncü maddesiyle, bu bende Millî Eğitim Uzman Yardımcıları ve
Millî Eğitim Denetçi Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman
Yardımcıları ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi Yardımcıları,” ibaresi ve aynı bende “Millî Eğitim
Uzmanlığına ve Millî Eğitim Denetçiliğine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Enerji ve Tabii Kaynaklar
Uzmanlığına ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçiliğine,” ibaresi eklenmiştir.
79 24/10/2011 tarihli ve 661 sayılı KHK’nın 102 nci maddesiyle bu bende “Millî Eğitim Uzman Yardımcıları ve
Millî Eğitim Denetçi Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gümrük ve Ticaret Denetmen
Yardımcıları,” ibaresi ve aynı bende “Millî Eğitim Uzmanlığına ve Millî Eğitim Denetçiliğine,” ibaresinden
sonra gelmek üzere “Gümrük ve Ticaret Denetmenliğine” ibaresi eklenmiştir.
Sanayii Uzmanlığına,69 Basın ve Enformasyon Uzmanlığına,70 Yüksek Kurum Uzmanlığına,71
Kamu Denetçiliği Uzmanlığına,72 Aile ve Sosyal Politikalar Denetçiliğine,47 Ürün
Denetmenliğine,47 Sosyal Güvenlik Denetmenliğine,73 Millî Eğitim Uzmanlığına (…)6564
Gençlik ve Spor Denetçiliğine,74 Sağlık Uzmanlığına ve Sağlık Denetçiliğine,75 Enerji ve
Tabii Kaynaklar Uzmanlığına, Göç Uzmanlığına, İl Göç Uzmanlığına76, Helal Akreditasyon
Uzmanlığına77 ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçiliğine,78 Gümrük ve Ticaret
Denetmenliğine79 (...)55 Dışişleri Bakanlığı meslek memurluğu ile konsolosluk ve ihtisas
memurluğunda49 ise Dışişleri Bakanlığınca sınavla girilmesi şart koşulan bir dereceye
atanmaları sırasında ve bir defaya mahsus olmak üzere haklarında ayrıca bir derece
yükselmesi uygulanır.808182838485868788899091929394959656979899
80 28/3/1988 tarih ve 318 sayılı KHK ile, bu fıkraya; "...Merkez Kuruluş Stajyer Kontolörleri..." iken,
değiştirilerek eklenen "Bakanlıklar Merkez Kuruluşu Stajyer Kontrolörleri" ibaresi, 27/6/1989 tarih ve 375
sayılı KHK'ler 17/6/1992 tarih ve 3814 sayılı Kanun, 13/7/1993 tarih ve 486 sayılı, 10/8/1993 tarih ve 494
sayılı, 19/6/1994 tarih ve 543 sayılı 19/6/1994 tarih ve 544 sayılı 6/7/1995 tarih ve 562 sayılı 25/3/1997 tarih ve
571 sayılı KHK'ler ve 9/12/1994 tarih ve 4059 sayılı 13/11/1996 tarih ve 4208 sayılı 3/4/1998 tarih ve 4359
sayılı Kanun ile eklenen ibareler (unvanlar) metne işlenmiştir. 544 sayılı KHK ile eklenen "Marka Uzman
Yardımcıları", "Patent Uzman Yardımcıları", "Marka Uzmanlığına" ve "Patent Uzmanlığına" ibareleri
6/11/2003 tarihli ve 5000 sayılı Kanun ile Kanunlaşmıştır.
81 516, 613, 616, 617, 618 ve 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler'le bu fıkraya; eklenen Milli Savunma
Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı Müfettişleri Sosyal Sigorta Uzman
Yardımcıları, Sosyal Sigorta Uzmanları, İstihdam ve Meslek Uzman Yardımcıları, İstihdam ve Meslek
Uzmanlığına, Sosyal Güvenlik Uzman Yardımcıları, Çalışma Uzman Yardımcıları, yurt Dışı İşçi Hizmetleri
Uzman Yardımcıları, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzman Yardımcıları, Sosyal Güvenlik Uzmanlığına, Çalışma
Uzmanlığına, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Uzmanlığına, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlığına, Sosyal Sigorta
Uzmanlığına, Bağ-Kur Denetmen Yardımcıları, Bağ-Kur Denetmenliğine ibareleri, söz konusu Kanun
Hükmünde Kararnamelerin Anayasa Mahkemesince iptal edilmeleri nedeniyle metinden çıkarılmıştır. Ayrıca
4636 sayılı Kanun ile "Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı
Müfettiş Yardımcıları" ibaresi metne işlenmiştir.
82 2/5/2001 tarihli ve 4668 sayılı Kanunla bu fıkraya, “Teknik Yardım Uzman Yardımcıları” ve “Teknik Yardım
Uzmanlığı” ibareleri, getirilmiştir.
83 7/2/2002 tarihli ve 4745 sayılı Kanunla, bu fıkraya, “Bakanlık” ibaresinden sonra gelmek üzere
“Müsteşarlık” ibaresi eklenmiştir.
84 16/4/2003 tarihli ve 4848 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle bu bende, “Kültür ve Turizm Uzman
Yardımcıları” ve “Kültür ve Turizm Uzmanlığına” ibareleri eklenmiştir.
85 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle, "Çevre Uzman Yardımcıları" ibaresi, "Çevre ve
Orman Uzman Yardımcıları"; "Çevre Uzmanlığına" ibaresi, "Çevre ve Orman Uzmanlığına" olarak
değiştirilmiştir.
86 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle, "İstihdam ve Meslek Uzman Yardımcıları",
"İstihdam ve Meslek Uzmanlığına" ibareleri eklenmiştir.
87 16/7/2003 tarihli ve 4947 sayılı Kanunun 37 maddesiyle, "Sosyal Güvenlik Uzman Yardımcıları, Yurt Dışı İşçi
Hizmetleri Uzman Yardımcıları, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzman Yardımcıları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Eğitim Uzman Yardımcıları" ve " Sosyal Güvenlik Uzmanlığına, Çalışma Uzmanlığına, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri
Uzmanlığına, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlığına, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim Uzmanlığına" ibareleri
eklenmiştir.
88 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanunun 46 ncı maddesiyle, "Bağ-Kur Denetmen Yardımcıları” ve “Bağkur
Denetmenliğine” ibareleri eklenmiştir.
89 29/7/2003 tarihli ve 4958 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle bu fıkraya, “Sosyal Sigorta Uzman Yardımcıları”,
“Sosyal Sigorta Uzmanlığına” ve “Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Müfettiş Yardımcıları ve Sigorta
Müfettiş Yardımcıları” ibareleri eklenmiştir.
90 27/10/2004 tarihli ve 5251 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle bu fıkraya, “Kadının Statüsü Uzman
Yardımcıları” ve “Kadının Statüsü Uzmanlığına” ibareleri eklenmiştir.
91 10/11/2004 tarihli ve 5256 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle bu fıkraya, “Aile ve Sosyal Araştırma Uzman
Yardımcıları” ve “Aile ve Sosyal Araştırma Uzmanlığına” ibareleri eklenmiştir.
12 – a) Memuriyete girmeden önce veya memurlukları sırasında ortaokul ve dengi
veya lise ve dengi öğrenim üzerine hizmet içi eğitim sayılmayan ve öğrenim süreleri en az
aralıksız 1 veya 2 öğrenim yılı olan ve kurumlarınca açılan mesleki kursları bitirenler
hakkında; 1 yıllık öğrenim için 1 kademe, 2 yıldan az olmayan öğrenim için 1 derece
yükselmesi uygulanır.
b) Lise ve dengi okulları bitirdikten sonra memurlukları sırasında Milli Eğitim
Bakanlığınca belli edilen ve kurumlarınca düzenlenen bir yıl süreli mesleki hizmet içi eğitim
kurslarını tamamlayanların bulundukları derece ve kademelere bir kademe ilave edilir.
c) Memuriyetleri sırasında Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsünü bitirenlere
her başarılı öğrenim yılı için öğrenim süreleri kadar (2 yılı geçmemek şartiyle) her yıl için bir
kademe ilerlemesi uygulanır.
d) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 16/4/2003 tarihli ve E.: 2003/22, K.: 2003/34
sayılı kararı ile.; Yeniden düzenleme: 17/9/2004 - 5234/1 md.) Memuriyette iken veya
memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeye tâbi kurumlarda çalışanlar dahil) üst öğrenimi
bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten
sonra memuriyete giren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyla,
bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet
sürelerinin tamamı her yıl bir kademe, her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek suretiyle
bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler.
B) Öğrenim durumları itibariyle (A) bendinde gösterilen yükselinebilecek derece ve
kademelerden farklı olanlar aşağıda gösterilmiştir.
92 1/12/2004 tarihli ve 5263 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle bu fıkraya, “Sosyal Yardım Uzman Yardımcıları”
ve “Sosyal Yardım Uzmanlığına” ibareleri eklenmiştir.
93 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle bu fıkraya, “Belediye Müfettiş Yardımcıları”
ibaresi eklenmiştir.
94 5/5/2005 tarihli ve 5345 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle bu fıkraya, "Özürlüler Uzman Yardımcıları,"
ibaresinden sonra gelmek üzere "Vergi, Muhasebe ve Millî Emlak Denetmen Yardımcıları," ibaresi, "Özürlüler
Uzmanlığına," ibaresinden sonra gelmek üzere "Vergi, Muhasebe ve Millî Emlak Denetmenliğine," ibaresi
eklenmiştir.
95 10/11/2005 tarihli ve 5429 sayılı Kanunun 57 nci maddesiyle bu fıkraya, "Dış Ticaret Uzman Yardımcıları"
ibaresinden sonra gelmek üzere "Türkiye İstatistik Kurumu Uzman Yardımcıları," ibaresi; "Dış Ticaret
Uzmanlığına," ibaresinden sonra gelmek üzere "Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanlığına," ibaresi eklenmiştir.
96 22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle, bu fıkraya, "Gelir Uzman Yardımcıları,"
ibaresinden sonra gelmek üzere "Malî Hizmetler Uzman Yardımcıları," ibaresi, "Gelir Uzmanlığına,"
ibaresinden sonra gelmek üzere "Malî Hizmetler Uzmanlığına," ibaresi eklenmiştir.
97 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bende “Kültür ve Turizm Uzman
Yardımcıları” ibaresinden sonra gelmek üzere “Ulaştırma ve Haberleşme Uzman Yardımcıları,”, “Kültür ve
Turizm Uzmanlığına” ibaresinden sonra gelmek üzere “Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanlığına,” ibaresi
eklenmiştir.
98 7/1/2009 tarihli ve 5830 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle bu bentte yer alan "Tüketici ve Rekabet Uzman
Yardımcıları" ibaresi "Sanayi ve Ticaret Uzman Yardımcıları", "Tüketici ve Rekabet Uzmanlığına" ibaresi
"Sanayi ve Ticaret Uzmanlığına" olarak değiştirilmiştir.
99 4/6/2010 tarihli ve 5984 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle bu alt bentte yer alan “İlköğretim Müfettiş
Yardımcıları” ibaresi “Eğitim Müfettiş Yardımcıları”, “İlköğretim Müfettişliğine” ibaresi “Eğitim
Müfettişliğine” şeklinde değiştirilmiştir.
1 – Lise ve lise dengi mesleki veya teknik öğretim görenlerden, ögrenim eksikliğini
giderecek hizmet içi eğitimden geçerek, Devlet Personel Başkanlığı tarafından hazırlanacak
yönetmelikte belirlenecek esaslara göre yapılacak özel yükselme sınavlarında başarı
gösterenler 1 inci derecenin son kademesine kadar yükselebilirler.
2 – (A) bendinin 12 nci fıkrasının (a) şıkkında gösterilenler 3 üncü derecenin son
kademesine kadar yükselebilirler.
3 – (Değişik: 23/12/1988 - KHK-351/3 md.) Emniyet Hizmetleri Sınıfı
mensuplarından:100
a) Emniyet müdürleri ve bu sıfatı taşımakta olan emniyet teşkilatı mensupları ile
başkomiser ve emniyet amirleri dışında kalanlar 3 üncü derecenin son kademesine,
b) Başkomiser ile emniyet amirleri 2 nci derecenin son kademesine,
c) (Ek: 22/5/2012 - 6318/43 md.) Yukarıda sayılanlardan yükseköğrenimli olanlar 1
inci derecenin son kademesine,
d) Emniyet müdürleri ve bu sıfatı taşımakta olan emniyet teşkilatı mensupları 1 inci
derecenin son kademesine, kadar yükselebilirler.
C) 1 - Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde
veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle
memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin
teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen
kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/4 ü toplamı memuriyette geçmiş
sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi
verilmek suretiyle değerlendirilir.
2 – Sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına girenlerden memurluğa
girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel
kurumlarda yapanlarla, memurluktan ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden
memurluğa girmek isteyenlerin sağlık hizmetlerinde geçen süresinden, bu kanun ve bu
kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen süreleri ile 196 ncı maddede
belirtilen şekilde tespit edilecek mahrumiyet bölgelerinde en az 3 yıl çalışanların veya
çalışacak olanların sürelerinin tamamı ve geri kalan sürelerinin 3/4 ü toplamı memurlukta
geçmiş sayılarak bu sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece
yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
3 – Avukatlık hizmetleri sınıfına girenlerin memuriyete girmeden önce veya
memurluktan ayrılarak (…)101 avukatlıkla geçirdikleri sürelerin 3/4 ü memuriyette geçmiş
sayılarak, bu sürelerin her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece yükselmesine
esas olacak şekilde değerlendirilir.
100 22/5/2012 tarihli ve 6318 sayılı Kanunun 43 üncü maddesi ile bu altbende (c) sırası eklenmiş ve mevcut (c)
sırası (d) sırası olarak teselsül ettirilmiştir.
101 Anayasa Mahkemesinin 27/3/2014 tarihli ve E.: 2013/101, K.: 2014/63 sayılı Kararı ile bu bentte yer alan
“…serbest…” ibaresi iptal edilmiştir.
4 – Basın Kartları Yönetmeliğine göre, basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik
yaparak memurluğa girenlerin; meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilmeleri şartiyle,
fiilen gazetecilik yaparak geçirdikleri sürenin 3/4 ü fiilen memuriyette geçmiş sayılarak, bu
sürenin her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı bir derece yükselmesi verilmek suretiyle
değerlendirilir.
5 – Özel okullarda öğretmenlik veya yöneticilik yaptıktan sonra Milli Eğitim
Bakanlığı emrinde memuriyet kabul edenlerin özel okullarda geçen hizmet sürelerinin 2/3
ünün her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece yükselmesine esas olacak
şekilde değerlendirilir.
Yukarıdaki fıkralara göre, değerlendirilecek hizmet süresinden sadece özel sektörde
geçen süre 12 yılı geçemez.
Ancak, T. C. Emekli Sandığı ve Sosyal Sigortalar kanunlarına tabi görevlerde
bulunmuş olanların kazanılmış hakları saklıdır.
Yapılacak intibak neticesinde ilgililerin girecekleri dereceler öğrenim durumlarına
göre yükselebilecekleri derecenin son kademe aylığını geçemez.
6 – Bu kanunun 4 üncü ve 237 nci maddesinin (e) fıkrasına göre sözleşme ile istihdam
edilenlerin, memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak geçirdikleri hizmet süreleri,
her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle
değerlendirilir.
7 – 2834 ve 2836 sayılı kanunlara göre kurulmuş olan Tarım Kredi ve Tarım Satış
Kooperatiflerinde çalışanlardan sonradan memuriyete girenlerin bu kooperatiflerde geçen
hizmetlerinin 12 yılı geçmemek üzere her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir
derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
8- (Ek: 29/1/2016 - 6663/5 md.) 108 inci maddenin (B) fıkrası uyarınca kullanılan
aylıksız izin süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece
yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
D) Memur iken, girişteki öğrenim derecelerinden bir üst derecedeki öğrenimi
tamamlayanlar, bu üst öğrenim derecesi için 36 ncı maddede yazılı memuriyete giriş
derecelerinde boş kadro bulunduğu takdirde bu kanunun 68 inci maddesinde yazılı derece
yükselmesinde süre kaydı aranmaksızın bu derecedeki görevlere atanabilirler. 68 inci
maddenin (A) bendinin (b) ve (c) fıkralarındaki hükümler saklıdır.
E) Sınıfların giriş derecelerinin ileri kademelerinden işe başlayanlarla yukarıdaki
fıkralar uyarınca kendilerine kademe ilerlemesi uygulananların, kademe ilerlemesine
tekabül eden süreleri 68 inci maddede derece yükselmesi için gerekli olduğu öngörülen
sürelerin hesabında ayrıca değerlendirilir. Artan süreler üst derece ve kademedeki kanuni
bekleme süresinde geçmiş sayılır.
F) (Değişik birinci fıkra: 24/11/1994 - 4049/8 md.) Bu kanunla tespit edilen çeşitli
hizmet sınıfları mensuplarından Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinde ve Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatında asli ve sürekli görevlerde bulunanların kadro,
ünvan, derece ile intibak ve diğer haklarının tespit ve kullanılması ile ilgili yetkiler
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanına
aittir.102103
Bu kanunla tespit edilen çeşitli hizmet sınıflarına dahil olup da MİT Müsteşarlığı
emrinde çalışan MİT mensuplarının atama, derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi ve
disiplin hükümleri ile ilgili yetkilerin kullanılmasının düzenlenmesi Cumhurbaşkanına
aittir.104
Milli İstihbarat hizmetleri sınıfına yapılan atamalarda bu maddenin (A) bendinin (8/a-
b) fıkralarındaki derece ve kademe ilerlemesi ile ilgili hükümleri uygulanır.
G) Bu maddede sayılan sınıfların ve fıkraların kapsamının tayininde, benzeri veya
eşdeğer öğrenim veya hizmetler Cumhurbaşkanınca tespit olunur.105
Yükselinebilecek derecenin üstünde bir dereceye yükselme:
(Yeniden düzenleme 29/11/1984 – KHK-243/2 md.)
Bu kanun hükümlerine göre öğrenim durumları, hizmet sınıfları ve görev unvanları
itibariyle azami yükselebilecekleri derecelerin dördüncü kademesinden aylık almaya hak
kazanan ve son sekiz yıllık süre içinde herhangi bir disiplin cezası almayanların kazanılmış
hak aylıkları kadro şartı aranmaksızın bir üst dereceye yükseltilir.106
Kademe:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Sınıf dışında kadro ihdas edilemiyeceği:
Bu kanuna tabi kurumlarda sınıflar dışında memurluk kadroları ihdas
edilemez.
Memuriyete girişte yaş:
102 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nın 5 inci maddesiyle bu fıkrasında yer alan “, ek gösterge, makam
tazminatı ve benzeri mali haklar ile intibak ve diğer özlük haklarının” ibaresi “ile intibak ve diğer haklarının”
şeklinde değiştirilmiştir.
103 1/12/2011 tarihli ve 6253 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle, bu fıkrada yer “Cumhurbaşkanlığı Genel
Sekreterliği ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği teşkilatlarında” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı
Genel Sekreterliğinde ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatında” şeklinde değiştirilmiştir.
104 15/8/2017 tarihli ve 694 sayılı KHK’nin 24 üncü maddesiyle, bu paragrafta yer alan “Başbakana” ibaresi
“Cumhurbaşkanına” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7078 sayılı Kanunun 24
üncü maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
105 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu bentte yer alan “;
ilgili Bakanlık veya kuruluşun teklifi üzerine alakalı öğretim kurumu ile Milli Eğitim Bakanlığının muadelet
tevsiki ve Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığının mütalaası alınarak Bakanlar Kurulunca” ibaresi
“Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
106 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 117 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “son altı yıllık sicil notu
ortalaması doksan ve daha yukarı olanlardan son sicil notu olumlu bulunanların” ibaresi “son sekiz yıllık süre
içinde herhangi bir disiplin cezası almayanların” olarak değiştirilmiştir.
(Değişik: 31/7/1970 - 1327/11 md.)
Genel olarak 18 yaşını tamamlıyanlar Devlet memuru olabilirler.
Bir meslek veya sanat okulunu bitirenler en az 15 yaşını doldurmuş olmak ve Türk
Medeni Kanununun 12 nci maddesine göre kazai rüşt kararı almak şartiyle Devlet
memurluklarına atanabilirler.
Sınıflandırmada öğrenim unsuru:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12/1 md.; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Genel olarak ortaokulu bitirenler memur olabilirler. Ortaokul mezunlarından istekli
bulunmadığı takdirde ilkokulu bitirenlerin de alınması caizdir. Bir sınıfta belli görevlere
atanabilmek veya bu görevlerde belli derecelere yükselebilmek için, kuruluş kanunları veya
bu kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve kuruluş kanunlarına dayanılarak çıkarılacak
yönetmelikler ile işin gereğine göre daha yüksek öğrenim dereceleri veya muayyen fakülte,
okul veya öğrenim dallarını veya meslek içi veya meslekle ilgili eğitim programlarını bitirmiş
olmak veya yabancı dil bilmek gibi şartlar konulabilir.107
Yetişme ve deneme süresi:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/13 md.)
Göstergeler:
(Değişik: 12/2/1982 - 2595/1 md.)
Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylık ve ek göstergeleri
aşağıda gösterildiği şekilde tespit edilir:
A) Aylık Göstergesi: Bütün sınıflar itibariyle her derece ve kademenin aylıklarının
hesaplanmasına esas teşkil edecek Aylık Gösterge Tablosu aşağıdaki I Numaralı Cetvelde
gösterilmiştir.
I Numaralı Cetvel
AYLIK GÖSTERGE TABLOSU108
Dereceler Kademeler
1 2 3 4 5 6 7 8 9
1 1320 1380 1440 1500 – – – – –
2 1155 1210 1265 1320 1380 1440 – – –
3 1020 1065 1110 1155 1210 1265 1320 1380 –
4 915 950 985 1020 1065 1110 1155 1210 1265
107 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “bu
kanun” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri” ibaresi eklenmiştir.
108 Bu tablodaki gösterge rakamları 10/4/1989 tarihli ve 366 sayılı KHK'nin 1 inci maddesi ile değiştirilmiştir.
5 835 865 895 915 950 985 1020 1065 1110
6 760 785 810 835 865 895 915 950 985
7 705 720 740 760 785 810 835 865 895
8 660 675 690 705 720 740 760 785 810
9 620 630 645 660 675 690 705 720 740
10 590 600 610 620 630 645 660 675 690
11 560 570 580 590 600 610 620 630 645
12 545 550 555 560 570 580 590 600 610
13 530 535 540 545 550 555 560 570 580
14 515 520 525 530 535 540 545 550 555
15 500 505 510 515 520 525 530 535 540
B) (Değişik: 9/4/1990 - KHK-418/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin
5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme:
18/5/1994 - KHK-527/2 md.) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan
personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu
kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle
hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave
etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.109
Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece
ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurumların 1, 2, 3 ve 4
üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce
bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri
Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre
alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz.
(Değişik: 23/2/1995 - KHK-547/7 md.) Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu
Başkan ve Üyelikleri, Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkan ve üyelikleri,
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkan ve Üyelikleri, Müşavir ve 1'inci
dereceden uzman ünvanlı kadrolara atananlara bu kadrolarda bulundukları sürece daha önce
almış oldukları en yüksek ek gösterge üzerinden ödeme yapılır.
Kadroları Milli İstihbarat Hizmetleri Sınıfına dahil olanlara, bu maddede gösterilen
emsallerini geçmemek üzere Cumhurbaşkanı tarafından tespit edilecek ek gösterge rakamları
uygulanır.110
Çalışma yaş hadleri:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/15 md.)
109 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu bentte yer alan
“Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
110 15/8/2017 tarihli ve 694 sayılı KHK’nin 25 inci maddesiyle, bu paragrafta yer alan “Başbakan” ibaresi
“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7078 sayılı Kanunun 25 inci
maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
Memurun başka sınıfta ve derecesinin altında bir görevde çalıştırılmıyacağı:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.)
Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin
görevinde çalıştırılamaz.
(Değişik: 12/2/1982 - 2595/2 md.) 5 inci ve daha aşağı derecelerdeki kadrolara,
derece yükselmesi için gerekli nitelikleri haiz memur bulunmaması hallerinde, 36 ncı
maddede belirtilen öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yükselinebilecek dereceyi
aşmamak ve karşılık gösterilecek kadro derecesi kazanılmış hak aylık derecelerinin üç üst
derecesinden fazla olmamak kaydıyla, bu dereceler karşılık gösterilerek, kendi derecesi ile
aynı sınıftan memur atanması mümkündür.
Bu gibiler, işgal ettikleri kadroda kazanılmış derece ve kademelerinin aylığını almaya
devam ederler ve kazanılmış aylıklarındaki kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi genel
esaslara göre yapılır. Karşılık gösterilen kadrolar, ilgililer için kazanılmış hak teşkil etmez.
KISIM - III
Devlet Memurluğuna Alınma
BÖLÜM:1
Usul
Atama yapılacak boş kadroların bildirilmesi:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/12 md.)
Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları (Milli İstihbarat Teşkilatı
Müsteşarlığı hariç), personel atamasına lüzum gördükleri boş kadroların sayılarını, sınıf ve
derecelerini belirterek Devlet Personel Başkanlığına bildirirler.
Duyurma:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/13 md.)
Devlet Personel Başkanlığı atama yapılacak boş kadroların sınıf ve derecelerini,
kadroların bulundukları kurum ve yerlerini, kadrolara alınacak personel sayılarını, alınacak
personelin genel ve özel şartlarını, en son başvurma tarihini, başvurulacak mercileri, sınav
yerlerini ve zamanlarını ve gerek görülen diğer bilgileri başvurma süresinin bitiminden en az
15 gün önce Resmi Gazete, internet haber sitesi, radyo, televizyon ve ülke çapında tirajı
yüksek gazeteler ve Basın İlân Kurumu İlan Portalından asgari biri ve uygun görülecek diğer
araçlar ile duyurur.111
111 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle; bu fıkraya “Resmî Gazete,” ibaresinden sonra
gelmek üzere “internet haber sitesi,” ibaresi eklenmiş ve aynı fıkrada yer alan “gazetelerden” ibaresi
“gazeteler ve Basın İlân Kurumu İlan Portalından” şeklinde değiştirilmiştir.
Sınavsız atama yapılacak yerlere kadro adedinden fazla istekli bulunduğu takdirde
açılacak sınavın gün ve yeri yukarıdaki şartlara uygun olarak ayrıca duyurulur.
BÖLÜM : 2
Şartlar
Genel ve özel şartlar:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/14 md.)
Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.
A) Genel şartlar:
1. Türk Vatandaşı olmak,112
2. Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak,
3. Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak,
4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
5. (Değişik: 23/1/2008 - 5728/317 md.) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde
belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla
süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal
düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…)113 zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin
ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık
suçlarından mahkûm olmamak.
6. Askerlik durumu itibariyle;
a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,
b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,
c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş
veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak,
7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engel
olabilecek (…)114 akıl hastalığı (…)114 bulunmamak.
8. (Ek: 3/10/2016 – KHK-676/74 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/60 md.) (İptal:
Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.:2018/73; K.:2019/65 sayılı Kararı ile)
B) Özel şartlar:
1. Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim
kurumlarının birinden diploma almış olmak,
2. Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak.
112 Bulgaristan'dan Türkiye'ye mecburi göç eden Türk soyundan olanlarda bu şartın aranmıyacağı 27/6/1989
tarihli ve 375 sayılı KHK’nin geçici 5 inci maddesi ile hükme bağlanmıştır.
113 Anayasa Mahkemesinin 25/2/2010 tarihli ve E.: 2008/17, K.: 2010/44 sayılı Kararı ile bu alt bentte yer alan
“… milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, …” ibaresi iptal edilmiştir.
114 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle bu bentte yer alan “…vücut veya…” ile
“…veya vücut sakatlığı ile özürlü…” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Sınavlara katılma:
(Yeniden düzenleme: 12/5/1982 - 2670/15 md.)
(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/5 md.) Duyurulan Devlet kamu hizmet ve
görevlerine Devlet Memuru olarak girmek isteyenler, belirlenen şartları yerine getirerek
başvurularını yaparlar.
Devlet kamu hizmet ve görevlerine girmek isteyenlerden ilan edilen şartları haiz
bulunmayanlar bu sınavlara katılamazlar ve bu husus başvurulan merciler tarafından
kendilerine bir yazı ile bildirilir.
Sınav şartı:
(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/6 md.)
Devlet kamu hizmet ve görevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açılacak
Devlet memurluğu sınavlarına girmeleri ve sınavı kazanmaları şarttır.
Sınavların yapılmasına dair usul ve esaslar ile sınava tabi tutulmadan girilebilecek
hizmet ve görevler ve bunların tabi olacağı esaslar Devlet Personel Başkanlığınca
hazırlanacak bir genel yönetmelikle düzenlenir.
(Mülga üçüncü fıkra: 13/2/2011-6111/99 md.)
(Ek: 30/5/1997 – KHK-572/14 md.; Mülga dördüncü fıkra: 13/2/2011 - 6111/99
md.)
Sınav sonuçları:
(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/7 md.)
Sınav sonuçları, ilgili kurumda teşkil edilen sınav komisyonlarının sorumluluğunda
belirlenecek başarılı olanların isimleri başarı sıralarına göre ilan edilir ve yazı ile de ilgililere
bildirilir.
İlan edilen sınav sonuçları müteakip sınav tarihine kadar geçerlidir.
Kurumların memur ihtiyaçlarını karşılama şekli:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/18 md.)
Kurumların memur ihtiyaçları yayınlanan sınav sonuçlarında belirlenen başarı sırasına
göre ilgili kurumlarca atama yapılmak suretiyle karşılanır.
Müteakip sınav dönemine kadar kurumların acil ihtiyaçları; sınavlara girip kazanmış
ancak yeterli kadro olmaması nedeni ile ataması yapılamayanlardan; yayınlanan başarı
sırasına göre karşılanabilir.
Yapılan atamalar, ilgili kurumlarca derhal Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.
(Değişik: 13/2/2011 - 6111/99 md.)
Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda % 3
oranında engelli çalıştırmak zorundadır. % 3’ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun
(yurtdışı teşkilat hariç) toplam dolu kadro sayısı dikkate alınır.
Engelliler için sınavlar, ilk defa Devlet memuru olarak atanacaklar için açılan
sınavlardan ayrı zamanlı olarak, engelli kontenjanı açığı bulunduğu sürece engel grupları ve
eğitim durumları itibarıyla sınav sorusu hazırlanmak ve ulaşılabilirliklerini sağlamak suretiyle
merkezi olarak yapılır veya yaptırılır.
Engelli personel çalıştırma yükümlüğünün yerine getirilmesinin takip ve denetimi ile
engellilerin Devlet memurluğuna yerleştirilmesinden Devlet Personel Başkanlığı sorumludur.
Engelli açığı bulunan kamu kurum ve kuruluşları bir sonraki yıl için alım yapacakları
engellilere ilişkin taleplerini her yılın Ekim ayının sonuna kadar Devlet Personel Başkanlığına
bildirmek zorundadır. Devlet Personel Başkanlığı kurum ve kuruluşların bildirimi üzerine,
engelli kontenjanlarına yerleştirme yapabilir veya yaptırabilir.
Engellilerin memurluğa alınma şartlarına, merkezi sınav ve yerleştirmenin
yapılmasına, eğitim durumu ve engel grupları dikkate alınarak kura usulü ile yapılacak
yerleştirmelere, engellilerin görevlerini yürütmelerinde hangi yardımcı araç ve gereçlerin
kurumlarınca temin edileceğine, kamu kurum ve kuruluşlarınca engelli personel istihdamı ile
ilgili istatistiksel verilerin bildirilmesine ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar Özürlüler
İdaresi Başkanlığının görüşü alınarak Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak
yönetmelikle düzenlenir.
BÖLÜM: 3
Adaylık
Adaylığa kabul edilme:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/19 md.)
Sınavlarda başarılı olanlardan Devlet memurluğuna girmek isteyenler başarı
listesindeki sıraya ve 47 nci maddeye göre ilan edilen kadro sayısı kadar, kurumlarınca
memur adayı olarak atanırlar.
Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok
olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.
115 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 99 uncu maddesiyle bu madde başlığı "Özürlülerin devlet
memurluğuna alınmaları:” iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
116 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu maddenin başlığında yer alan “Özürlü”
ibaresi “Engelli”, birinci fıkrasında yer alan “özürlü” ibaresi “engelli”, ikinci fıkrasında yer alan “Özürlüler”,
“özürlü” ve “özür” ibareleri sırasıyla “Engelliler”, “engelli” ve “engel”, üçüncü fıkrasında yer alan
“Özürlü”, “özürlülerin”, “özürlülere” ve “özürlü” ibareleri sırasıyla “Engelli”, “engellilerin”, “engellilere”
ve “engelli”, dördüncü fıkrasında yer alan “Özürlülerin”, “özür”, “özürlülerin” ve “özürlü” ibareleri sırasıyla
“Engellilerin”, “engel”, “engellilerin” ve “engelli” şeklinde değiştirilmiştir.
Adayların yetiştirilmesi:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/20 md.)
Aday olarak atanan memurların önce bütün memurların ortak vasıfları ile ilgili temel
eğitime, bilahara sınıfları ile ilgili hazırlayıcı eğitime ve staja tabi tutulmaları ve Devlet
memuru olarak atanabilmeleri için başarılı olmaları şarttır.
Temel eğitim ile hazırlayıcı eğitim aynı kurumda yapılır.
Eğitim süreleri, programları, değerlendirme esasları ve hangi kurumların
sorumluluğunda yapılacağı ve diğer hususlar Cumhurbaşkanınca hazırlanacak bir
yönetmelikle düzenlenir.117
Adaylık devresi içinde göreve son verme:
(Değişik: 23/1/2026 - 7573/1 md.)
Adaylık süresi içinde; temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin herhangi birinde
başarısız olanlar, birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası almış olanlar ile aylıktan kesme
ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanların disiplin amirlerinin teklifi ve
atamaya yetkili amirin onayı ile ilişikleri kesilir. İlişikleri kesilenler ilgili kurumlarca derhal
Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir.
Bu madde hükümlerine göre ilişikleri kesilenler (sağlık nedenleri hariç) üç yıl süre ile
Devlet memurluğuna alınmazlar.
Adaylık süresi sonunda başarısızlık:
(Mülga: 23/1/2026 - 7573/2 md.)
KISIM - IV
Hizmet Şartları ve Şekilleri
BÖLÜM: 1
Atanma
Asli memurluğa atanma:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/23 md.)
Adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan adaylar disiplin amirlerinin teklifi ve
atamaya yetkili amirin onayı ile onay tarihinden geçerli olmak üzere asli memurluğa
atanırlar.118
Asli memurluğa geçme tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez.
117 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Başbakanlıkça” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
118 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 117 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ve olumlu sicil alan
adaylar sicil amirlerinin teklifi” ibaresi “adaylar disiplin amirlerinin teklifi” olarak değiştirilmiştir.
İstisnai memurluklar:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975-1897/1
md.)
(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/8 md.) Cumhurbaşkanlığı119 ile Türkiye Büyük
Millet Meclisinin memurluklarına, Bakan Yardımcılıklarına,120 (…)121119 (...)122 Savunma
Sanayii Müsteşarlığına ait Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı
ve Müşavir Avukat kadrolarına,123 Toplu Konut (...)124 İdaresi Başkanlığına ait Başkan,
Başkan Yardımcısı, Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Uzman, Uzman Yardımcısı, Müşavir
Avukat ve Şube Müdürleri (Uzman)124, (…)119 Özelleştirme İdaresi Başkanlığında Başkan,
Başkan Yardımcısı, Başkanlık Müşaviri, Daire Başkanı, Proje Grup Başkanı ve Basın ve
Halkla İlişkiler Müşavirliğine125 (…)119 Bakanlık Müşavirlikleriyle Basın ve Halkla İlişkiler
Müşavirliklerine, (…)119 Türkiye İstatistik Kurumu Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine,
(…)120 Avrupa Birliği Bakanlığı Başkanlıklarına (İdari Hizmetler Başkanlığı hariç),126120
119 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı” şeklinde değiştirilmiş ve “Başbakan
Başmüşaviri,”, “Başbakan Müşavirliklerine,”, “Başbakanlık ve”, “Başbakanlık Basın Müşavirliğine,” ve
“Bakanlar Kurulu Sekreterliğine,” ibareleri madde metninden çıkarılmıştır.
120 3/6/2011 tarihli ve 643 sayılı KHK’nın 8 inci maddesi ile bu fıkrada yer alan “Türkiye Büyük Millet
Meclisinin memurluklarına," ibaresinden sonra gelmek üzere "Bakan Yardımcılıklarına," ibaresi eklenmiş, aynı
fıkrada yer alan "Avrupa Birliği Genel Sekreterliğine, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Müşavirliklerine ve"
ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve "Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Başkanlıklarına (İdari Hizmetler
Başkanlığı hariç)," ibaresi "Avrupa Birliği Bakanlığı Başkanlıklarına (İdari Hizmetler Başkanlığı hariç),"
şeklinde değiştirilmiştir.
121 18/5/1987 tarihli ve 281 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesi ile “Başbakan Başmüşaviri
unvanı,” ibaresi eklenmiştir.
122 12/5/1989 tarih ve 368 sayılı KHK’nin 7 nci maddesi ile bu fıkrada yer alan “Başbakanlık merkez ve bağlı
kuruluşlarının müsteşarları (MİT hariç)” ibaresi “ve yardımcıları” ibaresi ise 25/1/1990 tarih ve 402 sayılı
KHK’nin 1 inci maddesi ile eklenmiş, ancak bu ibare 27/12/1991 tarih ve 475 sayılı KHK’nin 11 inci maddesi ile
yürürlükten kaldırılmıştır.
123 8/8/2011 tarihli ve 649 sayılı KHK’nin 42 nci maddesiyle, bu maddede yer alan “Savunma Sanayii
Müsteşarlığı ile” ibaresi “Savunma Sanayii Müsteşarlığına ait Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, I.Hukuk
Müşaviri, Daire Başkanı ve Müşavir Avukat kadrolarına,” şeklinde değiştirilmiştir.
124 Bu fıkradaki Savunma Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı ile Toplu Konut ve Kamu
Ortaklığı İdaresine ait unvanlar 14/1/1988 tarih ve 310 Sayılı KHK’nin 1 inci maddesi ile eklenmiştir, daha
sonra; 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi ile “… ve Kamu Ortaklığı…” ibaresi metinden
çıkarılmıştır. 30/10/1989 tarihli ve 390 sayılı KHK gereğince “Savunma Sanayi Geliştirme ve Destekleme
İdaresi Başkanlığı” ibaresi, “Savunma Sanayi Müsteşarlığı”, “Savunma Sanayi Geliştirme ve Destekleme
İdaresi Başkanı” ibaresi, “Savunma Sanayi Müsteşarı”, “Başkanlık” ibaresi ise “Müsteşarlık” olarak
değiştirilmiştir. 20/3/1991 tarihli ve 3704 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile 390 sayılı KHK aynen kabul
edilerek kanunlaşmıştır.
125 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Kanun ile bu fıkraya “Özelleştirme İdaresi Başkanlığında Başkan, Başkan
Yardımcısı, Başkanlık Müşaviri, Daire Başkanı, Proje Grup Başkanı ve Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine”
ibaresi eklenmiştir.
126 24/6/2009 tarihli ve 5916 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle bu fıkraya, “Türkiye İstatistik Kurumu Basın ve
Halkla İlişkiler Müşavirliğine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “ Avrupa Birliği Genel Sekreterliğine, Avrupa
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Başkan Yardımcısı, Başkanlık Müşaviri,
Basın Müşaviri ve Hukuk Müşaviri,127 Gelir İdaresi Başkanlığında Basın ve Halkla İlişkiler
Müşavirliğine, (…)119 Milli Savunma Bakanlığı ile Türk Silahlı Kuvvetleri ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı128 kadrolarında veya kadro açıklamalar bölümünde özel nitelikli olarak
gösterilen görev yerlerine, Özel Kalem Müdürlüklerine, Valiliklere, Büyükelçiliklere,
Elçiliklere, Daimi Temsilciliklere, Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi
Başkanlığına,129 dış kuruluşlarda çalışma müşavirlikleri nezdinde görevlendirilecek sendika
uzmanlıklarına, Din İşleri Yüksek Kurulu Üyeliklerine, Diyanet İşleri Başkanlığı Başkanlık
Müşaviri (4 adet), Diyanet İşleri Başkanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri,130 Milli
İstihbarat Teşkilatı memurluklarına, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği
Müşavirliklerine, Hukuk Müşavirliğine ve Genel Sekreter Sekreterliğine, Ölçme, Seçme ve
Yerleştirme Merkezi Başkanlığında Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği ve Başkanlık
Müşavirliğine,131 Anayasa Mahkemesi Basın Müşavirliğine,132 Nükleer Düzenleme
Kurumunun Başkan Yardımcılıklarına ve Daire Başkanlıklarına,133134 bu Kanunun atanma,
sınavlar, kademe ilerlemesi ve dereceye yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın
tahsis edilmiş derece aylığı ile memur atanabilir. Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirlikleri ile
Devlet Konservatuvarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yeteneklere sahip
Devlet sanatçılarının, olimpiyat şampiyonluğu veya olimpik spor dallarından birinde büyükler
Birliği Genel Sekreterliği Müşavirliklerine ve Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Başkanlıklarına (İdari Hizmetler
Başkanlığı hariç),” ibaresi eklenmiştir.
127 24/3/2010 tarihli ve 5978 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle bu fıkraya, “Avrupa Birliği Genel
Sekreterliğine, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Müşavirliklerine ve Avrupa Birliği Genel Sekreterliği
Başkanlıklarına (İdari Hizmetler Başkanlığı hariç),” ibaresinden sonra gelmek üzere “Yurtdışı Türkler ve
Akraba Topluluklar Başkanlığı Başkan Yardımcısı, Başkanlık Müşaviri, Basın Müşaviri ve Hukuk Müşaviri”
ibaresi eklenmiştir.
128 6/12/2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle bu fıkraya “Türk Silahlı Kuvvetleri” ibaresinden
sonra gelmek üzere “ve Sahil Güvenlik Komutanlığı” ibaresi eklenmiştir.
129 7/7/2010 tarihli ve 6004 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “Daimi Temsilciliklere,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanlığına,” ibaresi
eklenmiştir.
130 1/7/2010 tarihli ve 6002 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle bu fıkraya, “Din İşleri Yüksek Kurulu
Üyeliklerine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Diyanet İşleri Başkanlığı Başkanlık Müşaviri (4 adet), Diyanet
İşleri Başkanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri,” ibaresi eklenmiştir.
131 4/7/2012 tarihli ve 6353 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, bu maddede yer alan “Milli Güvenlik Kurulu
Genel Sekreterliği Müşavirliklerine, Hukuk Müşavirliğine ve Genel Sekreter Sekreterliğine,” ibaresinden sonra
gelmek üzere “Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığında Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği ve
Başkanlık Müşavirliğine,” ibaresi eklenmiştir.
132 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Kanunun 75 inci maddesiyle, bu maddede yer alan “Genel Sekreter
Sekreterliğine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Anayasa Mahkemesi Basın Müşavirliğine,” ibaresi
eklenmiştir.
133 2/7/2018 tarihli ve 702 sayılı KHK’nin 9 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Anayasa Mahkemesi Basın
Müşavirliğine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Nükleer Düzenleme Kurumunun Başkan Yardımcılıkları ve
Daire Başkanlıklarına,” ibaresi eklenmiştir.
134 5/3/2022 tarihli ve 7381 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Nükleer Düzenleme
Kurumunun Başkan Yardımcılıkları ve Daire Başkanlıklarına” ibaresi “Nükleer Düzenleme Kurumunun Başkan
Yardımcılıklarına ve Daire Başkanlıklarına” şeklinde değiştirilmiştir.
kategorisinde birden fazla Dünya şampiyonluğu kazananlar arasından atanacak spor
müşavirlerinin135 atama ve ilerlemelerinde de bu hükümler uygulanır.136137
Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylığının
hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf için kazanılmış hak
sayılmaz. Bu görevlerde bulunan memurların emeklilik kıdemleri yürümekte devam eder.
(Son fıkra mülga: 11/9/1987 – KHK-276/13 md.; Aynen kabul: 24/2/1988 - 3409/13
md.)
İstisnai memurluklara atanmada aranacak şartlar:
(Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
İstisnai Devlet memurluklarına 48 inci maddede yazılı genel şartları taşıyan
kimselerden atanmalar yapılabilir.
Kuruluş kanunlarındaki veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerindeki özel hükümler
saklıdır.138
Ancak, Devlet sanatçılarında aranacak nitelikler bir yönetmelikle belirtilir. Dışişleri
Bakanlığı Hukuk Müşavirliğine atanabilmek için ise, bir yabancı dili çok iyi bilmek ve özel
yönetmeliğinde belirtilecek diğer nitelikleri taşımak şarttır.
İstisnai memurluklara atananlara bu Kanunun uygulanacak hükümleri:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen Kabul: 15/5/1975-1897/1 md.)
60 ıncı madde gereğince istisnai memurluklara atananlar hakkında bu Kanunun
atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi dışında kalan bütün hükümleri
uygulanır.
Ancak istisnai bir memuriyet kadrosuna atananlar, atandıkları kadronun derece
aylığının ilk kademesini kazanılmış hak olarak elde ettikleri tarihten itibaren, haklarında bu
kanunun kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine dair hükümleri uygulanır.
Şu kadar ki, (…)139 Bakanlıklar özel kalem müdürlüklerine, valiliklere,
büyükelçiliklere, elçiliklere, daimi temsilciliklere atananların, atandıkları derecelerde
135 2/8/2000 tarih ve 608 sayılı KHK’nin 5 inci maddesiyle bu fıkraya “Olimpiyat şampiyonluğu veya olimpik
spor dallarından birinde büyükler kategorisinde birden fazla Dünya şampiyonluğu kazananlar arasından
atanacak spor müşavirlerinin” ibaresi, eklenmiştir. Daha sonra bu ibare, 12/4/2001 tarihli ve 4644 sayılı
Kanunla kanunlaştırılmıştır.
136 5/5/2005 tarihli ve 5345 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle bu fıkraya, “Başbakanlık Basın Müşavirliğine,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Gelir İdaresi Başkanlığında Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine,” ibaresi
eklenmiştir.
137 10/11/2005 tarihli ve 5429 sayılı Kanunun 57 nci maddesiyle bu fıkraya, “Başbakanlık Basın Müşavirliğine,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Türkiye İstatistik Kurumu Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine,” ibaresi
eklenmiştir.
138 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“kanunlarındaki” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerindeki” ibaresi
eklenmiştir.
139 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Başbakanlık ve” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
geçirdikleri süreler, kazanılmış hak sayılmamak şartiyle, kademe ilerlemesinde (üst
dereceye atanmaları halinde 161 inci maddenin A bendi uyarınca) değerlendirilir.(2)
(Ek: 2/7/2018 - KHK-703/172 md.) (Başlığı ile Birlikte
Değişik:8/5/2025-7547/1 md.)
Bakanlıklarda, özel önem ve öncelik taşıyan konularda bakana danışmanlık yapmak
üzere bakan müşaviri atanabilir. Bakan müşavirleri doğrudan bakana bağlı olarak çalışır.
Bakan müşavirleri, bakanın görev süresiyle sınırlı olarak görev yapar. Bakanın görevi
sona erdiğinde, bakan müşavirlerinin görevi de sona erer. Bakan müşavirleri gerektiğinde
bakanın görev süresi dolmadan da görevden alınabilir.
Bakan müşaviri kadrolarına bu Kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve
dereceye yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın atama yapılabilir. Ancak bu
şekilde atanmış olmak, kamu kurum ve kuruluşlarındaki diğer herhangi bir kadro, pozisyon ve
göreve atanma veya kamuda herhangi bir statüde çalışma açısından kazanılmış hak teşkil
etmez.
Bakan müşaviri kadrolarına açıktan atananlardan görevi sona erenlerin veya görevden
alınanların memuriyetle ilişikleri kesilir.
Kamu görevlisi iken bakan müşavirliğine atananlar, görevleri sona erdiğinde veya
görevden alındıklarında, yönetici kadro, pozisyon ve görevleri hariç olmak üzere önceki kadro
veya pozisyonlarına en geç bir ay içinde atanırlar. Bu şekilde atanacaklar için uygun boş
kadro veya pozisyon bulunmaması hâlinde, söz konusu kadro veya pozisyonlar başka bir
işleme gerek kalmaksızın ihdas edilmiş ve kurumların kadro veya pozisyon cetvellerinin ilgili
bölümlerine eklenmiş sayılır. Atama işlemi tamamlanıncaya kadar bunların her türlü mali ve
sosyal hak ve yardımları kurumları tarafından ödenmeye devam olunur.
Bakan müşaviri kadrolarında görev yapanlara mevzuatında bakanlık müşaviri
kadrosuna bağlı mali ve sosyal hak ve yardımlar aynı usul ve esaslar dahilinde ödenir.
Bakanlık müşavirlerine yapılan ödemelerden vergi ve diğer yasal kesintilere tabi olmayanlar,
bu maddeye göre de vergi ve diğer kesintilere tabi olmaz. Bunlar emeklilik hakları
bakımından da bakanlık müşavirine denk kabul edilir.
Atamalarda görev yerine hareket ve işe başlama süresi:
(Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
İlk defa veya yeniden veyahut yer değiştirme suretiyle;
a) Aynı yerdeki görevlere atananlar atama emirlerinin kendilerine tebliğ gününü,
b) Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden
itibaren 15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini,
izleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadırlar. Savaş ve olağanüstü hallerde bu
süre Cumhurbaşkanı Kararı ile kısaltılabilir.140
Yukarıdaki süreler;
1 - Kanuni izinlerin kullanılması veya geçici bir görevin yapılması sırasında başka bir
göreve atanan memurlar için iznin veya geçici görevin bitimi,
2 - Hesaplarını, yerlerine gelenlere devir zorunda bulunan sayman ve sayman
mutemetleri için devrin sona ermesi,
3 - Eski görevlerine devamları kurumlarınca yazılı olarak tebliğ edilenler için yerlerine
atanan memurların gelmesi veya yeni görev yerlerine hareketlerinin kurumlarınca tebliği,
tarihinde başlar.
(Değişik: 12/2/1982 - 2595/4 md.) Yer değiştirme suretiyle yapılan atamalarda
memurlara atama emirleri tebliğ edilince yollukları, ödeme emri aranmaksızın,
saymanlıklarca derhal ödenir. Memurun izinli ve raporlu olması tebligata engel olmamakla
beraber (a) ve (b) bentlerindeki süreler izin ve rapor müddetinin bitmesinde başlar.
Bu maddede geçen "yer" deyiminin kapsamı İçişleri ve Maliye Bakanlıklarınca
birlikte belirtilir.
İşe başlamama halinde yapılacak işlem:
(Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/24 md.) Bir göreve ilk defa veya yeniden atananlardan
belge ile isbatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın 62 nci maddedeki süre içinde işe
başlamayanların atanmaları iptal edilir ve bunlar 1 yıl süreyle Devlet memuru olarak istihdam
edilemezler. Bunların belge ile isbatı mümkün zorlayıcı sebepler nedeniyle göreve başlamama
hali iki ayı aştığı takdirde atama işlemi atamaya yetkili makamlarca iptal edilir.
Başka yerdeki bir göreve atananlardan 62 nci maddedeki süre içinde hareket ederek
belli yol süresi sonunda yeni görevlerine başlamıyanlara, eski görevlerinden ayrılış ve yeni
görevlerine başlayış tarihleri arasında aylık verilmemek şartı ile 10 günlük bir süre daha
verilebilir. Belge ile isbatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın bu süre sonunda da yeni
görevlerinde işe başlamıyanlar memuriyetten çekilmiş sayılırlar.
BÖLÜM : 2
Devlet Memurluğunda İlerleme ve Yükselmeler
(Değişik: 13/2/2011 - 6111/100 md.)
140 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
141 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 100 üncü maddesiyle bu madde başlığı “Kademelerde ilerleme
şartları:” iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun
aylığındaki ilerlemedir.
Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl
çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları
aranır.
72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli
görevle atanan memurlardan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara, bu
yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir.
Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz.
Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık
derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.
Bu maddede belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar, hak kazandıkları
tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bir ileri kademeye
ilerlemiş sayılırlar.
Kademe ilerlemesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Onay mercileri
kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini devredebilirler.
Kademe ilerlemesine hak kazanamayan memurlar, kurumlarınca her ay alınacak toplu
onaylarla belirlenir. Kademe ilerlemesi yapmış sayılanlardan ilerlemeye müstahak olmadıkları
sonradan tespit edilenlerin kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıldıkları tarihten geçerli olmak
üzere iptal edilir.
Kademe ilerlemelerinin toplu onayla yapılması:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Derece yükselmelerinde ve kademe ilerlemelerinde onay merci:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Kadrosuzluk sebebiyle derece yükselmesi yapamayanların aylıkları:
(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/10 md.)
Diğer şartları taşımakla birlikte üst derecelerde (...)142 kadro olmadığı için derece
yükselmesi yapamayan memurların kazanılmış hak aylıkları, öğrenim durumları itibariyle
yükselebilecekleri dereceyi aşmamak şartıyla işgal etmekte oldukları kadroların üst derecelerine
yükseltilir.142
Derece yükselmesinin usul ve şartları:
(Değişik: 12/2/1982 - 2595/5 md.)
142 4/7/2001 tarih ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesi ile; bu maddede yer alan
“boş” ibaresi, metinden çıkarılmış ve “bir üst derecesine yükseltilebilir” ibaresi, “üst derecelerine
yükseltilir” şeklinde değiştirilmiştir.
A) Derece yükselmesi yapılabilmesi için:
a) (Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/4 md.) Üst derecelerden boş bir kadronun
bulunması,
b) Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş,
c) Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş,
d) (Mülga: 13/2/2011 - 6111/101 md.)
olması şarttır.
B) (Değişik: 4/5/1984 – KHK-199/1 md.) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile
Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü
derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki
usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.143
(Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011 - 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın
yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az
12 yıl,
b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10
yıl,
c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli
yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında; 8/6/1984
tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil
kurumlarda fiilen çalışılan süreler ile Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında,
belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte,
okul devresi dâhil yedek astsubaylık ve yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen
sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak
çalıştıkları sürenin; Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve
müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına
atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü
dikkate alınır.144
(Ek fıkra: 26/8/1993 – KHK-501/1 md.; İptal Anayasa Mahkemesinin 6/10/1993
tarihli ve E. 1993/32, K. 1993/32 sayılı kararı ile)
Bu bent hükümlerine göre atananlar atandıkları kadronun aylık (Ek gösterge dahil) ve
diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların bu kadrolarda geçirdikleri
her yıl kademe ilerlemesi ve her "3" yıl derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak
143 21/2/2013 tarihli ve 6428 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle, bu paragrafta yer alan “Eğitim ve öğretim
hizmetleri sınıfı” ibaresi “Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık
Hizmetleri Sınıfı” şeklinde değiştirilmiştir.
144 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Kanunun 62 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “okul devresi dâhil yedek
subaylıkta” ibaresi “okul devresi dâhil yedek astsubaylık ve yedek subaylıkta” şeklinde değiştirilmiştir.
ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükselmesinde gözönüne alınır. Ancak
atandıkları kadro aylıkları, başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz.
(Ek paragraf: 2/7/2018 - KHK-703/172 md.) (Mülga paragraf:24/7/2026-7590/2
md.)
C) (Ek: 13/2/2011 - 6111/101 md.) Derece yükselmesi ile ilgili onay mercii atamaya
yetkili amirdir. Müşterek kararla atanmış olanların derece yükselmeleri, ilgili bakanın veya
yetkili kıldığı makamın onayı ile yapılır. Üst derece kadroya atanmış olup da kazanılmış hak
ve emeklilik keseneğine esas aylık dereceleri daha aşağıda bulunanların (45 inci maddenin
ikinci fıkrasına göre yapılan atamalar hariç), kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas
aylık derecelerinin yükseltilmeleri için, bu hâlin devamı süresince yukarıda belirtilen onay
aranmaz.
İdari görevlere atanma:
(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/11 md.)
Kurumlar, Eğitim ve Öğretim, Sağlık ve Yardımcı Sağlık ve Teknik Hizmetler
Sınıflarına dahil memurlardan, kariyerlerinden yararlanmak istediklerini 2 - 4 üncü dereceler
arasındaki idari görevlere ait olup kazanılmış hak derecelerinin iki altındaki derecelerden
tesbit ve ihdas edilmiş kadrolara atayabilirler.
Bu suretle atanan memurların aylıkları kazanılmış hak dereceleri üzerinden ödenir.
Ancak kazanılmış aylık dereceleri ve kariyer hizmet sınıfları için tesbit edilen ek gösterge,
zam ve tazminatlar ile atandıkları görevlerin ek gösterge, zam ve tazminatlarının farklı olması
halinde fazla olanı ödenir.
İstisnai memurluklarda derece yükselmeleri ve kademe ilerlemeleri:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/29 md.)
Bir sınıftan başka bir sınıfa geçme:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.)
(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/12 md.) Memurların eşit dereceler arasında veya
derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıf değiştireceklerin
geçecekleri sınıf ve görev için bu Kanunda, kuruluş kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı
kararnamelerinde belirtilen niteliklere sahip olmaları şarttır. Bu durumda sınıfları değişenlerin
eski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdikleri süreler yeni sınıflardaki
derecelerinde dikkate alınır.145
145 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “veya
kuruluş kanunlarında” ibaresi “, kuruluş kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde” şeklinde
değiştirilmiştir.
Kurumlar, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya
genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği
gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilirler.
Eski sınıflarında, görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa daha yüksek bir derece
ve kademeden başlamış olup da sınıf değiştirenlerin yeni görevlerindeki ilk ilerleme süreleri
eski sınıflarında kazandıkları derece ve kademelere tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süre
tamamlanıncaya kadar kendilerine sınıf değiştirmeleri sırasında bulundukları derecede
kademe ilerlemesi verilmez.
BÖLÜM: 3
Yer Değiştirmeler
Yer değiştirme suretiyle atanma:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/25 md.)
Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine,
Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık
gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde
yapılır.
(Değişik: 9/4/1990 - KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992
tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-
527/5 md.) Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini
muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan
diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı
maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi
memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla
birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu
personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir.
(Ek: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992
tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-
527/5 md.) Bu suretle izin verilenlere, aylık ve diğer ödemelerine karşılık olarak, aylık (taban
ve kıdem aylığı dahil), ek gösterge, zam ve tazminatlarının kanuni kesintiler düşüldükten
sonraki net miktarının, eşleri;
a) Olağanüstü Hal Bölgesine dahil illerle bu illere mücavir olarak belirlenen illerde
görevli olanlara % 60'ı,
b) Kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 50'si,
c) Kalkınmada 2 nci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 25'i,
kurumlarınca kadro tasarrufundan ödenir.
Eşleri diğer yörelerde görevli olanlar ise ücretsiz izinli sayılır.
(Ek: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli
ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5
md.) Yukarıda sayılanların kadroları eşlerinin görevlendirme süresiyle sınırlı olarak saklı
tutulur. Ancak, bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiç bir surette geçemez. Bunların kademe
ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri devam eder. Ancak ücretsiz
izin verilenlerin bu sürelerinin emeklilikten sayılabilmesi için kesenek ve kurum
karşılıklarının her ay kendileri tarafından T.C. Emekli Sandığına yatırılması gerekir.
(Ek fıkra: 6/2/2014 - 6518/10 md.) İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre
kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri
engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin
karşılanması için düzenlemeler yapılır.
(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/13 md.) Memurların atanamayacakları yerler ve bu
yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi
kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları
Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya
tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının
görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar.
Karşılıklı olarak yer değiştirme:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul; 15/5/1975 - 1897/1 md.)
Aynı Kurumun başka başka yerlerde bulunan aynı sınıftaki memurları, karşılıklı
olarak yer değiştirme suretiyle atanmalarını isteyebilirler. Bu isteğin yerine getirilmesi
atamaya yetkili amirlerince uygun bulunmasına bağlıdır.
Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakatı ile kazanılmış
hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi
suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir
kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere
atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki
farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır.
Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski
derecelerine tekrar atanmaları caizdir.
Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri
genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler
(kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına
gönderilmesini kabul etmeleri şartiyle) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.
13/12/1960 tarihli ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren kurumlarla
bu Kanuna tabi kurumlar arasındaki nakillerde de yukarıdaki hükümler uygulanır. Aynı
kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren kurumlarda çalışıp 657 sayılı Kanuna tabi olmayan
personelden, hizmete giriş dereceleri 36 ncı madde ile tespit edilen giriş derecelerinin
üzerinde olanların ilk ilerleme ve yükselmeleri için kanuni bekleme sürelerine yukarıda yazılı
dereceler arasındaki sürelere tekabül eden süre kadar ilave edilir.146
Memurların diğer kurumlardan bu Kanuna tabi kurumlara geçmeleri:
(Mülga: 23/12/1972 – KHK-2/5 md.)
Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.)
Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle
memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde
daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.
Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece
altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler.
Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski
derecelerine tekrar atanmaları mümkündür.
Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri
genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler
(kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına
gönderilmesini kabul etmeleri şartiyle) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
(Değişik birinci fıkra: 13/2/2011 - 6111/102 md.) Yabancı memleketlerin resmî
kurumları veya uluslararası kuruluşlarda ya da Cumhurbaşkanınca belirlenen yurtdışındaki
kuruluşlarda kurumlarının muvafakati ile görev alacak memurlara, ilgili Bakanın onayı ile
(her üç yılda bir Bakan onayı yenilenmek kaydıyla) memuriyeti süresince yabancı
146 29/11/1984 tarih ve 243 sayılı K.H.K.'nin 55 inci maddesi uyarınca; 13/12/1960 tarih ve 160 sayılı Kanunun
4 üncü maddesine yapılan atıflar, 8/6/1984 gün ve 217 sayılı K.H.K.'nin ilgili maddesine yapılmış sayılmaktadır.
Bu bakımdan bu maddede zikredilen 4 üncü madde, 217 sayılı K.H.K.'nin 2 nci maddesi olarak dikkate
alınmalıdır.
147 25/12/2024 tarihli ve 7537 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasına “veya
uluslararası kuruluşlarda” ibaresi ile “yabancı memleketlerin resmi kurumlarında” ibaresinden sonra gelmek
üzere “ya da Cumhurbaşkanınca belirlenen yurtdışındaki kuruluşlarda” ibareleri eklenmiş, ikinci fıkrasında yer
alan “yabancı memleketlerde veya uluslararası kuruluşlarda görevde” ibaresi “birinci fıkra kapsamındaki
görevlerde” şeklinde ve üçüncü fıkrasında yer alan “yabancı memleketlerde veya uluslararası kuruluşlarda”
ibaresi “birinci fıkra kapsamındaki görevlerde” şeklinde değiştirilmiştir.
memleketlerin resmî kurumlarında ya da Cumhurbaşkanınca belirlenen yurtdışındaki
kuruluşlarda on yıla, uluslararası kuruluşlarda yirmibir yıla kadar aylıksız izin verilebilir.
Yukarıdaki fıkraya göre izin alan memurların kadro ile ilişkileri devam eder ve birinci
fıkra kapsamındaki görevlerde geçen süreler için emeklilik hakları 5434 sayılı Kanunun 31
inci maddesi hükümlerine uyulmak kaydı ile saklı kalır.
Bu kimselerin görevlerine dönmek istemeleri halinde; bu Kanunun sınav veya seçme
ile ilgili hükümleri dikkate alınmak suretiyle, birinci fıkra kapsamındaki görevlerde
geçirdikleri hizmet sürelerinin her yılı bir kademe ilerlemesine ve her 3 yılı bir derece
yükselmesine esas olacak şekilde ve boş kadro bulunduğu takdirde değerlendirilir.
Bilgilerini artırmak üzere dış memleketlere gönderilme:
Mesleklerine ait öğrenimini bitirerek Devlet memurluğuna alınmış ve asli
memur olarak atanmış olanlardan mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek,
bilgilerini artırmak veya staj yapmak üzere dış memleketlere:
a) Kurumlarınca açılacak seçme veya yarışma sınavlarında başarı gösterenlere,
b) Dış burslara dayanılarak gönderilenlere,
İki yıla kadar ayrılma müsaadesi verilebilir.
Gerekirse bu süre en çok bir kat uzatılabilir.
Bilgilerini artırmak için yabancı memlekete gönderilenlerin hak ve
yükümlülükleri:
(Değişik: 28/7/1971 - 1449/1 md.)
(Değişik birinci fıkra: 18/5/1994 – KHK-527/6 md.) 78 inci maddede yazılı olanlar
kadrolarında bırakılırlar. Kadro karşılığı sözleşme ile istihdam edilenlerin sözleşmeleri devam
eder ve (Şahsen özel burs sağlayan ve bu burstan istifade etmesi için kurumlarınca kendilerine
maaşsız izin verilmesi uygun görülenler hariç) aylık ve diğer her türlü ödemeleri ile sözleşme
ücretlerinin Kanuni kesintilerinden sonra kalan net tutarının % 60'ını Kurumlarından alırlar.
Bunların kademe ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri devam eder.
İzin bitiminde yol süresi hariç 15 gün içinde görevlerine dönerler. Bunlardan kurumlarınca
kendilerine maaşsız izin verilmesi uygun görülenlerin bu süreleri keseneklerinin ve
karşılıklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul
etmeleri şartıyla emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.
(Değişik: 22/8/1989 – KHK-378/2 md.) (Değişik birinci cümle: 23/7/2010-6009/60
md.) Kurumlarınca gönderilenlerden, uluslararası kuruluşlarda staj yapan ve çalışma esas ve
usulleri ile misyon şeflikleriyle ilişkileri Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine
Dışişleri Bakanlığınca belirlenen memurlara, gittikleri ülkelerde sürekli görevle bulunan ve
dokuzuncu derecenin birinci kademesinden aylık alan meslek memurlarına ödenmekte olan
yurtdışı aylığı tutarı, diğerlerine bu tutarın 2/3’ü ödenir. (Değişik son cümle: 17/9/2004-
5234/1 md.) Şahsen özel burs sağlayan ve bu burstan istifade etmesi için kendilerine maaşsız
izin verilenler ile Cumhurbaşkanınca kurumlar itibarıyla belirlenen kontenjan dışında
gönderilenler hariç olmak üzere, burslu gidenlerin aldıkları burs miktarları bu miktarın altında
ise aradaki fark kurumlarınca kendilerine ayrıca ödenir.148
(Değişik: 12/2/1982 - 2595/6 md.) Bu suretle yapılacak fark ödeme, her türlü vergiden
müstesnadır.
Sürelerinin bitiminde görevlerine başlamıyanlar çekilmiş sayılırlar. Bu suretle
çekilmiş sayılanlar aylık ve yol giderleri de dahil olmak üzere kendilerine kurumlarca
yapılmış bulunan bütün masrafları iki kat olarak ödemeye mecburdurlar.
Görevlerine başlayıp da yükümlü bulundukları mecburi hizmetini bitirmeden
ayrılanlar veya bir ceza sebebi ile memurluktan çıkarılmış olanlar mecburi hizmetlerinin eksik
kalan kısmı ile orantılı miktarı iki kat olarak ödemek zorundadırlar.
Madde 80Bilgilerini artırmak üzere dış memleketlere gönderilme esasları
madde sayfası →(Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
(Ek birinci fıkra: 17/9/2004-5234/1 md.) Şahsen özel burs sağlayan ve bu burstan
istifade etmesi için kendilerine maaşsız izin verilenler dışında her yıl yurt dışına
gönderilebilecek Devlet memurlarının kurumlar itibarıyla sayıları, Cumhurbaşkanı kararı ile
belirlenir.150
78 ve 79 uncu maddelerde yazılı olanların ayırma ve seçilme usul ve şartları,
çalışmalarının nasıl izleyip denetleneceği, haklarındaki disiplin kovuşturmasının ne suretle
yapılacağı ve geri çağrılmalarını gerektirecek haller, bu Kanunun 2 nci maddesi gereğince bir
yönetmelikle düzenlenir.151
MİT mensupları hakkında yukarıdaki esaslar, Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacak
bir talimatla belirtilir.152
Silah altına alınma:
Hazarda ve seferde muvazzaflık hizmeti dışında silah altına alınan Devlet
memurları, silah altında bulundukları sürece izinli sayılırlar.
Terhis edilenlerin görevlerine dönmeleri:
148 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
149 17/9/2004 tarihli ve 5234 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu madde başlığı “78 ve 79 uncu maddelerin
uygulanmasını düzenliyen yönetmelik:” iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
150 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle Devlet Personel Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar
Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
151 8/10/1973 tarihli ve 8 sayılı KHK'nin 9 uncu maddesi ile bu maddede geçen "tüzük" ibaresi, "yönetmelik"
olarak değiştirilmiştir.
152 15/8/2017 tarihli ve 694 sayılı KHK’nin 26 ncı maddesiyle, bu paragrafta yer alan “Başbakan” ibaresi
“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7078 sayılı Kanunun 26 ncı
maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
(Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
Hazarda eğitim ve manevra maksadiyle veya seferde muvazzaflık hizmeti dışında silah
altına alınan memurların terhislerinden sonra görevlerine başlamaları, 62 ve 63 üncü
maddelerin yer değiştirme suretiyle atamaya ilişkin hükümlerine tabidir.
Muvazzaf askerliğe ayrılan memurların terhislerinde göreve başlatılmaları ile
muvazzaf askerlikte geçen sürelerin kademe ve derece intibaklarında değerlendirilmesi:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/26 md.)
Devlet memuru iken muvazzaf askerlik hizmetini yapmak üzere silah altına
alınanlardan askerlik görevini tamamlayıp memuriyete dönmek isteyenler, terhis tarihinden
itibaren 30 gün içinde kurumlarına başvurmak ve kurumları da başvurma tarihinden itibaren
azami 30 gün içinde ilgilileri göreve başlatmak zorundadırlar.
Bunların muvazzaf askerlikte geçen süreleri muvazzaf askerliğe ayrıldıkları sırada
iktisap etmiş oldukları derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir. Bu
gibilerin muvazzaf askerliğe ayrılmadan önce işgal ettikleri kadroda kazandıkları kademe
ilerlemeleri ayrıca gözönünde bulundurulur. Askerlik öncesi kademe ilerlemeleri ile askerlikte
geçen süre toplamının 3 yılı aşan kısmı usulü dairesinde üst dereceye terfi ettikleri zaman bu
derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.
Muvazzaf askerliğini yaptıktan sonra Devlet memurluğuna girenlerin kademe
intibakları:
(Değişik: 31/7/1970 - 1327/37 md.)
Muvazzaf askerlik görevini yaptıktan sonra Devlet memurluğuna atananlar adaylık
esaslarına tabi olurlar ve muvazzaf askerlikte geçen süreleri asaletlerinin tasdikinden sonra
kademe ilerlemesi yapılmak ve sınav veya seçmeye tabi tutulmak suretiyle derece
yükseltilmesinde de değerlendirilir.
Seferde veya talim ve manevra için hazarda silah altına alınanların askerlik
sürelerinin kademe ve derece intibakları:
(Değişik: 31/7/1970 - 1327/38 md.)
Devlet memurlarından muvazzaflık hizmeti dışında talim ve manevra maksadiyle veya
seferde silah altına alınanların kademe ilerlemeleri devam eder. Bu süre içinde derece
yükselmesi gerektiğinde terhislerinden sonra açık kadro bulunması ve sınav veya seçmede
başarı göstermeleri şartiyle silah altında geçen süreleri yükselecekleri üst derecenin
kademelerinde dikkate alınır.
Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden
uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden
veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.
Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır.
Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve
beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, vaizlik, Kur’an kursu
öğreticiliği, imam-hatiplik ve müezzin-kayyımlığa ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izni
(mahallî idarelerde izin şartı aranmaz) ile, açıktan vekil atanabilir.153154155
Aynı kurumdan (…)156 ayrılmalar dolayısiyle atanan vekil memurlara vekalet
görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlarla
kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlara
göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir.
Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memurları,
veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik veya
hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet
aylığı verilmek suretiyle atanabilirler.
Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde
memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.
Bu Kanuna tabi kurumlarda, mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık
kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı
verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılabilir.
(Ek fıkra: 12/7/2013-6495/8 md.) Açıktan vekil olarak atananlara, bir yılda yirmi
günü geçmemek üzere çalıştıkları her ay için iki gün yıllık izin verilir. Bu iznin kullanımında,
bir sonraki yıla devredilme hâli dışında Devlet memurları için öngörülen hükümler uygulanır.
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -
1897/1 md.)
Memurlara;
a) Bu Kanuna tabi kurumlarda,
153 21/6/2005 tarihli ve 5371 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle, bu fıkraya, “eczacılık” ibaresinden sonra gelmek
üzere “köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik,” ibaresi eklenmiştir.
154 21/3/2006 tarihli ve 5473 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle bu fıkraya; "kadrolara" ibaresinden sonra
gelmek üzere "Maliye Bakanlığının izni (mahallî idarelerde izin şartı aranmaz) ile" ibaresi eklenmiştir.
155 23/8/2011 tarihi ve 653 sayılı KHK’nın 16 ncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “köy ve kasaba imamlığına”
ibaresi “vaizlik, Kur’an kursu öğreticiliği, imam-hatiplik ve müezzin-kayyımlığa” şeklinde değiştirilmiştir.
156 Anayasa Mahkemesinin 5/7/2012 tarihli ve E. 2012/11, K. 2012/104 sayılı kararıyla bu fıkrada yer alan
“...birinci fıkrada sayılan...” ibaresi iptal edilmiştir.
157 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu maddenin birinci
fıkrasının (c) bendinde yer alan “özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı
kararnameleriyle” şeklinde değiştirilmiş ve ikinci fıkrasına “özel kanunlarla” ibarelerinden sonra gelmek üzere
“veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle” ibaresi eklenmiştir.
b) Sermayesinin tamamı Devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan iktisadi
kurumlar ile sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait bankalarda,
c) Özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan banka ve
kuruluşlarda,
ç) Yukarıdaki bentlerde yazılı idare, kuruluş ve bankalar tarafından sermayelerinin
yarısından fazlasına katılmak suretiyle kurulan kuruluşlarla bunların aynı oranda katılmaları
ile vücut bulan kurumlarda,
İkinci görev verilemez; bu kurumlardan her ne ad ile olursa olsun para ödenemez ve
yarar sağlanamaz.
Ancak, bu Kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile hakem,
tasfiye memuru ve bilirkişilere takdir olunan İl Genel Meclisi ve İl Daimi Encümeni
başkanları, özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan ve asli
görevlerinin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon,heyet ve jüri çalışmalarına,
Üniversiteler, Akademiler, Türkiye ve Orta - Doğu Amme İdaresi Enstitüsü ve özel
kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan araştırma kurumları tarafından
idareyle ilgili olarak yapılan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel
kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine
ilişkin hükümler saklıdır.
İkinci görev verilecek memurlar ve görevler:
(Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan Devlet memurlarına esas görevlerinin yanında;
A) Özel kanunlarla, Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle veya bunların verdiği yetkiye
dayanılarak memurlara gördürülmesi öngörülen sürekli hizmetler,158
B) Mesleki bilgisi ile ilgili olarak, hizmet olanakları elverişli bulunmak ve atamaya
yetkili amir tarafından uygun görülmek şartiyle;
1) (Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/15 md.) 87 nci maddede yazılı kurumların
tabiplikleri, diş tabiplikleri, eczacılıkları, kimyagerlikleri, veterinerlikleri, avukatlıkları ile
Adli Tıp Kurumu Uzmanlıkları,
2) Asıl görevlerinin bulunduğu bucak, ilçe ve zorunlu hallerde iller belediyelerinin
yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar ve mimarlarca yürütülmesi gereken teknik
hizmetleri,
İkinci görev olarak verilebilir.
(Değişik: 23/2/1995 – KHK-547/8 md.) Asıl görevlerinin yanında;
a) (Değişik: 4/7/2012-6354/ 3 md.) Tabiplere; il ve ilçe sağlık müdürlüğü, il sağlık
müdür yardımcılığı, halk sağlığı müdürlüğü, halk sağlığı müdür yardımcılığı, sağlık grup
158 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu bentte yer alan “veya
özel kanunların” ibaresi “, Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle veya bunların” şeklinde değiştirilmiştir.
başkanlığı, baştabiplik, baştabip yardımcılığı ile il sağlık ve halk sağlığı müdürlüklerinde
ilgili mevzuatı uyarınca tabipler tarafından yürütülmesi öngörülen şube müdürlükleri,
b) Diş hekimlerine ve veterinerlere, meslekleri ile ilgili baştabiplik,
c) Veteriner, dişhekimi ve eczacılara; baştabip yardımcılığı,
d) Öğretmenlere; okul ve enstitü müdürlüğü, başyardımcılığı ve yardımcılığı görevleri,
ikinci görev olarak yaptırılabilir.
Ders görevi:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.)
Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri
Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda
öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya
diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.
Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer
hususlar Cumhurbaşkanı kararı ile tespit olunur.159
Birleşemiyecek görevler:
(Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
Devlet memurlarına, vekalet görevi, ikinci görev veya ders görevlerinden ancak birisi
verilebilir. Öğretmenlerin idari görevi bu hükmün dışındadır. Bir memurun üstünde birden
çok ücretli vekalet görevi veya ikinci görev bulunamaz.
Kadroları kaldırılan devlet memurları:
(Değişik: 13/2/2011 - 6111/103 md.)
Kadrosu kaldırılan memurlar, en geç altı ay içinde kendi kurumlarında niteliklerine
uygun bir kadroya atanırlar. Bu memurlar, kurumlarında atama imkânı bulunmaması hâlinde
aynı süre içinde başka bir kurumdaki kadrolara atanmak üzere Devlet Personel Başkanlığına
bildirilir. Bunlar, atama işlemi yapılıncaya kadar kurumlarında niteliklerine uygun işlerde
çalıştırılır ve yeni bir kadroya atanıncaya kadar eski kadrolarına ait malî haklardan ve sosyal
yardımlardan yararlanmaya devam ederler.
Söz konusu memurların eski kadrolarına ait en son ayda aldığı malî haklar kapsamında
fiilen yapılmakta olan her türlü ödemeler toplamının net tutarının, atandıkları yeni kadrolarına
ait malî haklar kapsamında fiilen yapılmakta olan her türlü ödemeler toplamının net
tutarından fazla olması hâlinde, aradaki fark, farklılık giderilinceye kadar, atandıkları
kadrolarda veya bu kadrolardan istekleri dışında atandıkları başka kadrolarda kaldıkları
sürece, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir. Aylık mutad
olarak yapılmayıp belirli bir dönemi kapsayan ödemelerin ödendiği tarih itibarıyla net
159 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “ilgili
Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
tutarları toplamının yılı içinde çalışılan aylara bölünmesi suretiyle bulunacak tutarı, en son
ayda aldığı aylık tutarına ilave edilir. Fazla çalışma ücreti, fiilen yapılan ders karşılığı ödenen
ek ders ücreti ve nöbet ücreti gibi ilave bir çalışmanın karşılığında elde edilen ödemeler aylık
tutarına ilave edilmez.
Diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atanmak üzere Devlet Personel Başkanlığına
bildirilen memurların 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında bulunan kamu
kurum ve kuruluşlarının boş kadrolarından Devlet Personel Başkanlığınca tespit edilen
kadroya, anılan Başkanlık tarafından kırkbeş gün içinde ataması teklif edilir. Devlet Personel
Başkanlığı tarafından gönderilen atama teklif yazısının atamayı yapacak kamu kurum ve
kuruluşuna intikalinden itibaren otuz gün içinde bu kurum ve kuruluş tarafından atama
işlemlerinin yapılması zorunludur. Bunlardan unvanları müdür ve daha üst olanlar ile danışma
işlevlerine ilişkin kadrolarda çalışanlar Araştırmacı kadrolarına, diğerleri ise durumlarına
uygun kadrolara atanırlar.
Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/27 md.)
İki defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden veya
bu Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler,
ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla ayrıldıkları
tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71 inci
madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilirler.
(Mülga ikinci fıkra: 29/11/1984 – KHK-243/56 md.)
657 sayılı Kanuna tabi olmayan personelden kendi istekleri ile görevinden çekilmiş
olanlar, boş kadro bulunmak ve gireceği sınıfın niteliklerini taşımak kaydı ile bu Kanuna tabi
kurumlardaki memuriyetlere atanabilirler.
Yasama görevinde veya bakan olarak geçirilen her yıl bir kademe ilerlemesi ve her iki
yıl bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
(Ek fıkra:25/12/2024-7537/3 md.) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin mülga
ek 18 inci, ek 35 inci ve ek 37 nci maddeleri kapsamında yer alan yönetici görevlerinden
alınıp veya bu görevleri sona erip mezkûr maddeler uyarınca ilgili kadrolara ataması yapılan
ya da anılan Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 33 üncü maddesi uyarınca ilgili
kadrolara ataması yapılan veya atanmış sayılan ve bilahare bu kadrolarındayken bu fıkranın
yürürlüğe girdiği tarihten sonra memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden tekrar
memurluğa dönmek isteyenler, haklarında güvenlik soruşturması yapılması ve iki defadan
fazla olmamak kaydıyla bu maddede yer alan diğer şartlar aranmaksızın ve başkaca bir işleme
gerek kalmaksızın ayrıldıkları kadrolarına, ayrılmadan önceki özlük hakları korunarak
başvurmalarını takiben en geç üç ay içinde atanırlar. Bu fıkraya göre atananların kadroları
başka bir işleme gerek kalmaksızın ihdas edilmiş ve kurumların kadro cetvellerinin ilgili
bölümlerine eklenmiş sayılır. Bu şekilde ihdas edilen kadrolar, herhangi bir şekilde boşalması
hâlinde başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Bu fıkra hükümleri,
1/12/2011 tarihli ve 6253 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı
Kanununun 29 uncu maddesinin onikinci fıkrası, geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası ve
geçici 15 inci maddesi kapsamında ilgili kadrolara atananlar veya atanmış sayılanlar ile 703
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 221 inci maddesinin ilgili hükümleri kapsamında
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatında müşavir unvanlı kadrolara
atananlar hakkında da uygulanır.
Emeklilerin yeniden hizmete alınması:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emekli olanlardan (5434 sayılı
Kanunun 104 üncü maddesine göre emeklilikle ilgili görevlere yeniden atanamayacaklar
hariç) sınıfında yazılı nitelikleri taşımakta bulunanlar kanunun 92 nci maddesi hükümlerine
göre kurumlarda boş kadro bulunmak şartiyle yeniden memurluğa alınabilirler.
(Mülga ikinci fıkra: 12/5/1982 - 2670/41 md.)
BÖLÜM: 4
Memurluğun Sona Ermesi
Çekilme:
Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek
suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir. (Ek hüküm: 31/7/1970 - 1327/75 md.)
Mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin terk edilmesi ve
bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın, çekilme
isteğinde bulunulmuş sayılır.
Çekilmek istiyen memur yerine atanan kimsenin gelmesine veya çekilme isteğinin
kabulüne kadar görevine devam eder. Yerine atanan kimse bir aya kadar gelmediği veya
yerine bir vekil atanmadığı takdirde, üstüne haber vererek görevini bırakabilir.
Olağanüstü mazeretle çekilenler, üstüne haber vermek şartiyle bir ay kaydına tabi
değildirler.
Çekilmede devir ve teslim süresi:
Çekilen Devlet memurlarından devir ve teslim ile yükümlü olanlar, bu
işlemlerin sonuna kadar görevlerini bırakamazlar. Hizmet icaplarına göre devir ve teslim
işlemleri için gerekli süreler, yönetmelikte belirtilir.
Olağanüstü yönetim hallerinde çekilme usulü:
(Değişik: 15/8/2017 – KHK-694/27 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/27
md.)
Olağanüstü hal, seferberlik ve savaş hallerinde veya genel hayata müessir afetlere
uğrayan yerlerdeki Devlet memurları, çekilme istekleri kabul edilmedikçe veya yerine
atanacaklar gelip işe başlamadıkça görevlerini bırakamazlar.
Çekilen ve çekilmiş sayılanların yeniden atanmaları:
(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/17 md.)
Memurlardan mali ve cezai sorumlulukları saklı kalmak üzere;
A) 94 üncü maddenin 2 nci ve 3 üncü fıkrasına uygun olarak memuriyetten çekilenler
altı ay geçmeden,
B) Bu Kanuna göre çekilmiş sayılanlar ile 94 üncü maddenin 2 nci fıkrasına uymadan
görevlerinden ayrılanlar bir yıl geçmeden,
C) 95 inci maddede yazılı zorunluluklara uymayanlar 3 yıl geçmeden,
D) 96 ncı maddeye aykırı hareket edenler hiçbir surette,
Devlet memurluğuna alınamazlar.
Memurluğun sona ermesi:
Devlet memurlarının
a) Bu kanun hükümlerine göre memurluktan çıkarılması;
b) Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması
veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi;
c) Memurluktan çekilmesi;
ç) İstek, yaş haddi, malûllük (…)160 sebeplerinden biri ile emekliye ayrılması;
d) Ölümü;
hallerinde memurluğu sona erer.
BÖLÜM: 5
Çalışma Saatleri, İzinler
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.)
Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir.
Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir.
160 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 117 nci maddesiyle bu bentte yer alan “ve sicil” ibaresi yürürlükten
kaldırılmıştır.
161 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu maddenin üçüncü
fıkrasında yer alan “özel kanunlarla yahut bu kanuna veya özel kanunlara dayanılarak çıkarılacak tüzük ve”
ibaresi “bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara dayanılarak çıkarılacak”
şeklinde, dördüncü fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
Ancak bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara
dayanılarak çıkarılacak yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak
suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir.
Cumhurbaşkanı, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde, hafta tatilini
Cumartesi ve Pazardan başka günler olarak tespit edebilir.
Günlük çalışmanın başlama ve bitme saatleri ile öğle dinlenme süresi,
bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre merkezde Cumhurbaşkanınca, illerde valiler
tarafından tesbit olunur.
(Ek fıkra: 13/2/2011 - 6111/104 md.) Ancak engelliler için; engel durumu, hizmet
gerekleri, iklim ve ulaşım şartları göz önünde bulundurulmak suretiyle günlük çalışmanın
başlama ve bitiş saatleri ile öğle dinlenme süreleri merkezde üst yönetici, taşrada mülki
amirlerce farklı belirlenebilir.163
(Ek fıkra: 13/2/2011 - 6111/104 md.) Memurların yürüttükleri hizmetin özelliklerine
göre, bu madde uyarınca tespit edilen çalışma saat ve süreleri ile görev yerlerine bağlı
olmaksızın çalışabilmeleri mümkündür. Bu hususa ilişkin usûl ve esaslar, Cumhurbaşkanınca
belirlenir.
Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışma saat ve usulünün
tesbiti:
(Değişik: 13/2/2011 - 6111/105 md.)
Günün yirmidört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan Devlet
memurlarının çalışma saat ve şekilleri kurumlarınca düzenlenir.
Ancak, kadın memurlara; tabip raporunda belirtilmesi hâlinde hamileliğin
yirmidördüncü haftasından önce ve her hâlde hamileliğin yirmidördüncü haftasından itibaren
ve doğumdan sonraki iki yıl süreyle gece nöbeti ve gece vardiyası görevi verilemez. Engelli
memurlara da isteği dışında gece nöbeti ve gece vardiyası görevi verilemez.164165
Yıllık izin:
(Değişik: 31/7/1970 - 1327/46 md.)
162 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu maddenin birinci
fıkrasında yer alan “Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca” ibaresi
“Cumhurbaşkanınca” şeklinde ve üçüncü fıkrasında yer alan “Devlet Personel Başkanlığının teklifi üzerine
Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
163 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlüler” ve “özür”
ibareleri sırasıyla “engelliler” ve “engel” şeklinde değiştirilmiştir.
164 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Özürlü” ibaresi “Engelli”
şeklinde değiştirilmiştir.
165 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “doğumdan sonraki bir yıl
süreyle” ibaresi “doğumdan sonraki iki yıl süreyle” şeklinde değiştirilmiştir.
Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (On yıl dahil)
olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gündür. Zorunlu hallerde bu
sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir.
Yıllık izinlerin kullanılışı:
Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca
göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izliyen iki yılın izni bir arada verilebilir. (Değişik
cümle: 6/7/1995 – KHK-562/2 md.) Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait
kullanılmayan izin hakları düşer.
Öğretmenler yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılırlar. Bunlara, hastalık ve
diğer mazeret izinleri dışında, ayrıca yıllık izin verilmez.
Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele, her yıl yıllık izinlerine
ilaveten bir aylık sağlık izni verilir.
(Değişik: 13/2/2011 - 6111/106 md.)
A) Kadın memura; doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra onaltı hafta olmak üzere
toplam yirmidört hafta süreyle analık izni verilir. Çoğul gebelik durumunda, doğum öncesi
sekiz haftalık analık izni süresine iki hafta eklenir. Ancak beklenen doğum tarihinden sekiz
hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen
kadın memur, isteği hâlinde doğumdan önceki iki haftaya kadar kurumunda çalışabilir. Bu
durumda, doğum öncesinde bu rapora dayanarak fiilen çalıştığı süreler doğum sonrası analık
izni süresine eklenir. Doğumun erken gerçekleşmesi sebebiyle, doğum öncesi analık izninin
kullanılamayan bölümü de doğum sonrası analık izni süresine ilave edilir. (Ek cümle:
29/1/2016 - 6663/6 md.) Doğum öncesi analık izninin başlaması gereken tarihten önce
gerçekleşen doğumlarda ise doğum tarihi ile analık izninin başlaması gereken tarih arasındaki
süre doğum sonrası analık iznine ilave edilir. Doğumda veya doğum sonrasında analık izni
kullanılırken annenin ölümü hâlinde, isteği üzerine memur olan babaya anne için öngörülen
süre kadar izin verilir. (Ek cümleler: 29/1/2016 - 6663/6 md.) Üç yaşını doldurmamış bir
çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin
münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşlerine, çocuğun teslim edildiği tarihten
itibaren sekiz hafta süre ile izin verilir. Bu izin evlatlık kararı verilmeden önce çocuğun fiilen
teslim edildiği durumlarda da uygulanır. (Ek cümle:22/4/2026-7578/2 md.) Bir veya daha
166 20/2/2014 tarihli ve 6525 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu maddeye (E) fıkrası eklenmiş, mevcut (E)
fıkrası (F) olarak teselsül ettirilmiştir.
167 29/1/2016 tarihli ve 6663 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu maddeye (E) fıkrasından sonra gelmek üzere
(F) fıkrası eklenmiş, mevcut (F) fıkrası (G) fıkrası olarak teselsül ettirilmiştir.
168 Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 13/4/2016 tarihli ve 29683 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Personeli Genel Tebliği’ne (Seri No: 6) bakınız.
fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan memura çocuğun
koruyucu aile yanına teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün izin verilir.169
B) Memura, eşinin doğum yapması hâlinde, isteği üzerine on gün babalık izni;
kendisinin veya çocuğunun evlenmesi ya da eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin ana,
baba ve kardeşinin ölümü hâllerinde isteği üzerine yedi gün izin verilir.
C) (A) ve (B) fıkralarında belirtilen hâller dışında, merkezde atamaya yetkili amir, ilde
vali, ilçede kaymakam ve yurt dışında diplomatik misyon şefi tarafından, birim amirinin
muvafakati ile bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde, mazeretleri sebebiyle memurlara
on gün izin verilebilir. Zaruret hâlinde öğretmenler hariç olmak üzere, aynı usûlle on gün
daha mazeret izni verilebilir. Bu takdirde, ikinci kez verilen bu izin, yıllık izinden düşülür.
D) Kadın memura, çocuğunu emzirmesi için doğum sonrası analık izni süresinin bitim
tarihinden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde birbuçuk saat süt izni
verilir. Süt izninin hangi saatler arasında ve günde kaç kez kullanılacağı hususunda, kadın
memurun tercihi esastır.
E) (Ek: 20/2/2014 - 6525/7 md.) Memurlara; en az yüzde 70 oranında engelli ya da
süreğen hastalığı olan çocuğunun (çocuğun evli olması durumunda eşinin de en az yüzde 70
oranında engelli olması kaydıyla) hastalanması hâlinde hastalık raporuna dayalı olarak ana
veya babadan sadece biri tarafından kullanılması kaydıyla bir yıl içinde toptan veya bölümler
hâlinde on güne kadar mazeret izni verilir.
F) (Ek: 29/1/2016 - 6663/6 md.) Doğum sonrası analık izni süresi sonunda kadın
memur, isteği hâlinde çocuğun hayatta olması kaydıyla analık izni bitiminde başlamak üzere
ayrıca süt izni verilmeksizin birinci doğumda iki ay, ikinci doğumda dört ay, sonraki
doğumlarda ise altı ay süreyle günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilir. Çoğul
doğumlarda bu sürelere birer ay ilave edilir. Çocuğun engelli doğması veya doğumdan
sonraki on iki ay içinde çocuğun engellilik durumunun tespiti hâllerinde bu süreler on iki ay
olarak uygulanır. Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat
edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan
eşleri de, istekleri üzerine (A) fıkrası uyarınca verilen sekiz haftalık iznin bitiminden itibaren
bu haktan aynı esaslar çerçevesinde yararlanır. Memurun çalışacağı süreler ilgili kurum
tarafından belirlenir.170
169 22/4/2026 tarihli ve 7578 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan
“doğumdan sonra sekiz” ibaresi “doğumdan sonra onaltı” şeklinde, “toplam onaltı” ibaresi “toplam
yirmidört” şeklinde, üçüncü cümlesinde yer alan “üç” ibaresi “iki” şeklinde değiştirilmiştir.
170 10/02/2016 tarihli ve 29620 sayılı Resmî Gazete’de aslına uygun olarak yayımlanan 6663 sayılı Kanunun 6
ncı maddesi ile bu Kanunun 104 üncü maddesine eklenen (F) fıkrası, 16/2/2016 tarihli ve 29626 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığının 15/02/2016 tarihli ve 68244839-160.04-1-108 sayılı yazısına
istinaden söz konusu fıkranın sonuna “Memurun çalışacağı süreler ilgili kurum tarafından belirlenir.” cümlesi
eklenerek düzeltilmiştir.
G) Yıllık izin ve mazeret izinleri sırasında fiili çalışmaya bağlı her türlü ödemeler
hariç malî haklar ile sosyal yardımlara dokunulmaz.171
(Değişik: 13/2/2011-6111/107 md.)
Memura, aylık ve özlük hakları korunarak, verilecek raporda gösterilecek lüzum
üzerine, kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı
hâlinde onsekiz aya kadar, diğer hastalık hâllerinde ise oniki aya kadar izin verilir.
Memurun, hastalığı sebebiyle yataklı tedavi kurumunda yatarak gördüğü tedavi
süreleri, hastalık iznine ait sürenin hesabında dikkate alınır.
Bu maddede yazılı azamî süreler kadar izin verilen memurun, bu iznin sonunda işe
başlayabilmesi için, iyileştiğine dair raporu (yurt dışındaki memurlar için mahallî usûle göre
verilecek raporu) ibraz etmesi zorunludur. İzin süresinin sonunda, hastalığının devam ettiği
resmî sağlık kurulu raporu ile tespit edilen memurun izni, birinci fıkrada belirtilen süreler
kadar uzatılır, bu sürenin sonunda da iyileşemeyen memur hakkında emeklilik hükümleri
uygulanır.
Bunlardan gerekli sağlık şartlarını yeniden kazandıkları resmî sağlık kurullarınca
tespit edilen ve emeklilik hakkını elde etmemiş olanlar, yeniden memuriyete dönmek
istemeleri hâlinde, niteliklerine uygun kadrolara öncelikle atanırlar.
Görevi sırasında veya görevinden dolayı bir kazaya veya saldırıya uğrayan veya bir
meslek hastalığına tutulan memur, iyileşinceye kadar izinli sayılır.
Hastalık raporlarının hangi hallerde, hangi hekimler veya sağlık kurulları tarafından
verileceği ve süreleri ile bu konuya ilişkin diğer hususlar, Sağlık, Maliye ve Dışişleri
Bakanlıkları ile Sosyal Güvenlik Kurumunun görüşleri alınarak Devlet Personel
Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir.
Ayrıca, memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde
hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza
geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hâllerinde, bu hâllerin sağlık
kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, aylık ve özlük hakları korunarak, üç aya kadar
izin verilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır.
İyileşme halinde göreve dönüş:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Raporları verecek hekim ve sağlık kurulları hakkında Yönetmelik:
171 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nın 5 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “sırasında” ibaresinden
sonra gelmek üzere “fiili çalışmaya bağlı her türlü ödemeler hariç” ibaresi eklenmiştir.
172 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 107 nci maddesiyle bu madde başlığı “Hastalık izni:” iken, metne
işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(Mülga: 31/5/2006 - 5510/106 md.)
(Değişik: 13/2/2011 - 6111/108 md.)
A) Memura, 105 inci maddenin son fıkrası uyarınca verilen iznin bitiminden itibaren,
sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, istekleri üzerine onsekiz aya kadar aylıksız
izin verilebilir.
B) Doğum yapan memura, 104 üncü madde uyarınca verilen doğum sonrası analık izni
süresinin veya aynı maddenin (F) fıkrası uyarınca verilen izin süresinin bitiminden; eşi doğum
yapan memura ise, doğum tarihinden itibaren istekleri üzerine yirmidört aya kadar aylıksız
izin verilir.174
C) (Değişik birinci cümle: 29/1/2016 - 6663/7 md.) Üç yaşını doldurmamış bir
çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin
münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşlerine, 104 üncü maddenin (A) fıkrası
uyarınca verilen sekiz haftalık iznin veya aynı maddenin (F) fıkrası uyarınca izin kullanılması
hâlinde bu iznin bitiminden itibaren, istekleri üzerine yirmi dört aya kadar aylıksız izin verilir.
Evlat edinen her iki eşin memur olması durumunda bu süre, eşlerin talebi üzerine yirmidört
aylık süreyi geçmeyecek şekilde, birbirini izleyen iki bölüm hâlinde eşlere kullandırılabilir.
D) Özel burs sağlayan ve bu burstan istifade etmesi için kendilerine aylıksız izin
verilenler de dâhil olmak üzere burslu olarak ya da bütçe imkânlarıyla yetiştirilmek üzere
yurtdışına gönderilen veya sürekli görevle yurtiçine ya da yurtdışına atanan veya en az altı ay
süreyle yurtdışında geçici olarak görevlendirilen memurlar veya diğer personel kanunlarına
tâbi olanlar ile yurtdışına kamu kurumlarınca gönderilmiş olan öğrencilerin memur olan eşleri
ile 77 nci maddeye göre izin verilenlerin memur olan eşlerine görev veya öğrenim süresi
içinde aylıksız izin verilebilir. (Ek cümle:25/12/2024-7537/4 md.) Türkiye’nin üyesi olduğu
uluslararası kuruluşlarda çalışanlar ile kamu sermayeli kurum veya kuruluşların yurtdışı
birimlerinde çalışanların ya da bu kurum ve kuruluşlarda çalışanlardan altı aydan fazla
yurtdışında görevlendirilenlerin memur olan eşlerine bu durumun her yıl kurumuna
belgelendirilmesi kaydıyla 10 yılı aşmamak üzere bunların görev süresince aylıksız izin
verilebilir.
E) Memura, yıllık izinde esas alınan süreler itibarıyla beş hizmet yılını tamamlamış
olması ve isteği hâlinde memuriyeti boyunca ve en fazla iki defada kullanılmak üzere, toplam
bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir. Ancak, (…)175 olağanüstü hâl veya genel hayata müessir
afet hâli ilan edilen bölgelere 72 nci madde gereğince belli bir süre görev yapmak üzere
173 Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 13/4/2016 tarihli ve 29683 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Personeli Genel Tebliği’ne (Seri No: 6) bakınız.
174 29/1/2016 tarihli ve 6663 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu fıkraya “analık izni süresinin” ibaresinden
sonra gelmek üzere “veya aynı maddenin (F) fıkrası uyarınca verilen izin süresinin” ibaresi eklenmiştir.
175 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“sıkıyönetim,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
zorunlu olarak sürekli görevle atananlar hakkında bu bölgelerdeki görev süreleri içinde bu
fıkra hükmü uygulanmaz.
F) Aylıksız izin süresinin bitiminden önce mazereti gerektiren sebebin ortadan
kalkması hâlinde, on gün içinde göreve dönülmesi zorunludur. Aylıksız izin süresinin
bitiminde veya mazeret sebebinin kalkmasını izleyen on gün içinde görevine dönmeyenler,
memuriyetten çekilmiş sayılır.
G) Muvazzaf askerliğe ayrılan memurlar askerlik süresince görev yeri saklı kalarak
aylıksız izinli sayılır.
BÖLÜM: 6176
Özlük Dosyası
(Değişik: 13/2/2011 - 6111/109 md.)
Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak
personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Her memur için bir özlük dosyası tutulur.
Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme,
soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin
bilgi ve belgeler konulur.
Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde,
derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde,
hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin
usûl ve esaslar Devlet Personel Başkanlığınca belirlenir.
Sicil dosyası:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Özlük ve sicil dosyasının önemi:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Sicil amirleri:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Sicil raporlarında belirtilecek hususlar:
176 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 117 nci maddesiyle bu bölüm başlığı “Siciller” iken, metne
işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
177 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 109 uncu maddesiyle bu madde başlığı “Memur kütüğü, numarası,
cüzdanı, özlük dosyası:” iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
(Mülga: 12/5/1989 – KHK-368/2 md.)
Sicil raporlarının doldurulması:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Değerlendirme kurulları:
(Mülga: 29/11/1984 – KHK-243/56 md.)
Memurların uyarılmaları:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
İtiraz hakkı:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Olumlu ve olumsuz sicil:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Olumsuz sicil:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Sicil yönetmeliği:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
(Değişik: 13/2/2011 - 6111/110 md.)
Görevli oldukları kurumlarda olağanüstü gayret ve çalışmaları ile emsallerine göre
başarılı görev yapmak suretiyle; kamu kaynağında önemli ölçüde tasarruf sağlanmasında,
kamu zararının oluşmasının önlenmesinde ve önlenemez kamu zararlarının önemli ölçüde
azaltılmasında, kamusal fayda ve gelirlerin beklenenin üzerinde artırılmasında veya sunulan
hizmetlerin etkinlik ve kalitesinin yükseltilmesinde somut olaylara ve verilere dayalı olarak
katkı sağladıkları tespit edilen memurlara, merkezde bağlı veya ilgili bakan, illerde valiler,
ilçelerde kaymakamlar tarafından başarı belgesi verilebilir. (Ek cümle: 22/5/2012 - 6318/44
178 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 110 uncu maddesiyle bu madde başlığı “Takdirname:” iken, metne
işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
md.) Türk Silahlı Kuvvetlerinde (…)179 görevli Devlet memurları için Millî Savunma Bakanı
bu yetkisini devredebilir. Üç defa başarı belgesi alanlara üstün başarı belgesi verilir.
Üstün başarı belgesi verilenlere, merkezde bağlı veya ilgili bakan ve illerde valiler
tarafından uygun görülmesi hâlinde en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %
200’üne kadar ödül verilebilir.
Bu maddeye göre bir malî yıl içinde ödüllendirileceklerin sayısı, kurumun yılbaşındaki
dolu kadro mevcudunun binde onundan, Gümrük Müsteşarlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve
Emniyet Genel Müdürlüğü ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
kadroları için binde yirmisinden fazla olamaz. Yıl içinde ödüllendirilen personel sayısı
kurumlarınca izleyen yılın Ocak ayı sonuna kadar Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.180
Kamu kurum ve kuruluşları yürütmekte oldukları hizmetlerin özelliklerini göz önünde
bulundurarak memurlarının başarı, verimlilik ve gayretlerini ölçmek üzere, Devlet Personel
Başkanlığının uygun görüşü alınmak kaydıyla, değerlendirme ölçütleri belirleyebilir.
Ödül:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
BÖLÜM: 7
Disiplin
Disiplin amiri ve disiplin cezaları:
(Değişik birinci fıkra: 29/11/1984 – KHK-243/25 md.) Disiplin
amirleri; kurumların kuruluş ve görev özellikleri dikkate alınarak Devlet Personel
Başkanlığı'nın görüşüne dayanılarak özel yönetmeliklerinde tayin ve tesbit edilecek
amirlerdir.
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/30 md.) Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini
sağlamak amacı ile kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve yönetmeliklerin
Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere,
uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun
niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi
verilir.181
179 2/1/2017 tarihli ve 680 sayılı KHK’nin 36 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “(Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı hariç)” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, daha sonra bu hüküm
1/2/2018 tarihli ve 7072 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
180 2/1/2017 tarihli ve 682 sayılı KHK’nin 36 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Emniyet Genel Müdürlüğü”
ibaresinden sonra gelmek üzere “ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı” ibaresi
eklenmiş, daha sonra bu hüküm 31/1/2018 tarihli ve 7068 sayılı Kanunun 36 ncı maddesiyle aynen kabul
edilerek kanunlaşmıştır.
181 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“tüzüklerin” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin” şeklinde değiştirilmiştir.
Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/31 md.)
Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren
fiil ve haller şunlardır:
A - Uyarma : Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin
yazı ile bildirilmesidir.
Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde
kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç
ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kayıtsızlık göstermek veya düzensiz
davranmak,
b) Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini
terketmek,
c) Kurumca belirlenen tasarruf tedbirlerine riayet etmemek,
d) Usulsüz müracaat veya şikayette bulunmak,
e) Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak,
f) Görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık göstermek veya ilgisiz kalmak,
g) Belirlenen kılık ve kıyafet hükümlerine aykırı davranmak,
h) Görevin işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı davranışlarda bulunmak.
B - Kınama : Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile
bildirilmesidir.
Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde
kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç
ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak,
b) Eşlerinin, reşit olmayan veya mahcur olan çocuklarının kazanç getiren sürekli
faaliyetlerini belirlenen sürede kurumuna bildirmemek,
c) Görev sırasında amire hal ve hareketi ile saygısız davranmak,
d) Hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte
davranışlarda bulunmak,
e) Devlete ait resmi araç, gereç ve benzeri eşyayı özel işlerinde kullanmak,
f) Devlete ait resmî belge, araç, gereç ve benzeri eşyayı kaybetmek,
g) İş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede
bulunmak,
h) İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak,
ı) Görev mahallinde genel ahlak ve edep dışı davranışlarda bulunmak ve bu tür yazı
yazmak, işaret, resim ve benzeri şekiller çizmek ve yapmak,
j) Verilen emirlere itiraz etmek,
k) Borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmak,
l) Kurumların huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozmak.
m) (Ek:17/9/2004 - 5234/1 md.)Yetkili olmadığı halde basına, haber ajanslarına veya
radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç vermek.
C - Aylıktan kesme : Memurun, brüt aylığından 1/30 - 1/8 arasında kesinti
yapılmasıdır.
Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev
mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi
belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak,
b) Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek,
c) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için
kullanmak,
d) Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda
bulunmak,
e) Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek,
f) Görev yeri sınırları içerisinde her hangi bir yerin toplantı, tören ve benzeri amaçlarla
izinsiz olarak kullanılmasına yardımcı olmak,
g) (Mülga: 13/2/2011 - 6111/111 md.)
h) (Mülga: 13/2/2011 - 6111/111 md.)
ı) Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte
davranışlarda bulunmak,
j) (Mülga: 13/2/2011 - 6111/111 md.)
D - Kademe ilerlemesinin durdurulması : Fiilin ağırlık derecesine göre memurun,
bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 - 3 yıl durdurulmasıdır.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek,
b) Özürsüz ve kesintisiz 3 - 9 gün göreve gelmemek,
c) Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak,
d) Amirine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil ve
hareketler yapmak,
e) Görev yeri sınırları içinde herhangi bir yeri toplantı, tören ve benzeri amaçlarla
izinsiz kullanmak veya kullandırmak,
f) Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek,
g) (Mülga:17/9/2004 - 5234/33 md.)
h) Ticaret yapmak veya Devlet memurlarına yasaklanan diğer kazanç getirici
faaliyetlerde bulunmak,
ı) Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve
mezhep ayrımı yapmak, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak,
j) Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak,
k) Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak,
l) Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak
veya bunları tehdit etmek,
m) Diplomatik statüsünden yararlanmak suretiyle yurt dışında, haklı bir sebep
göstermeksizin ödeme kabiliyetinin üstünde borçlanmak ve borçlarını ödemedeki tutum ve
davranışlarıyla Devlet itibarını zedelemek veya zorunlu bir sebebe dayanmaksızın borcunu
ödemeden yurda dönmek,
n) Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak,
o) Herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunmak.
E - Devlet memurluğundan çıkarma : Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere
memurluktan çıkarmaktır.
Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) İdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini
bozmak, boykot, işgal, kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme, işi yavaşlatma ve grev
gibi eylemlere katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve
teşvik etmek veya yardımda bulunmak,182
b) Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart,
bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir
yerine asmak veya teşhir etmek,
c) Siyasi partiye girmek,
d) Özürsüz olarak (...)183 bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek,
e) Savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin verdiği
görev veya emirleri yapmamak,
f) (Değişik: 13/2/2011 - 6111/111 md.) Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine
fiili tecavüzde bulunmak,
g) Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici
hareketlerde bulunmak,
h) Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak,
ı) Siyasi ve ideolojik eylemlerden arananları görev mahallinde gizlemek,
j) Yurt dışında Devletin itibarını düşürecek veya görev haysiyetini zedeleyecek tutum
ve davranışlarda bulunmak,
k) 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkındaki Kanuna aykırı fiilleri
işlemek.
l) (Ek: 3/10/2016 – KHK-676/75 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/61 md.) Terör
örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkân ve
182 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 111 inci maddesiyle, bu maddenin (E) bendinin (a) alt bendinde yer
alan “engelleme” ibaresi “kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme” olarak değiştirilmiştir.
183 29/11/1984 tarihli ve 243 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 26 ncı maddesi ile bu alt bentte yer alan
“kesintisiz 10 gün veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak ya da kullandırmak, bu örgütlerin
propagandasını yapmak.
Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından
silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede
cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü
uygulamasında bir derece ağır ceza verilir.184
Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan
memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir.184
Yukarıda sayılan ve disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve
ağırlıkları itibariyle benzer eylemlerde bulunanlara da aynı neviden disiplin cezaları verilir.
Öğrenim durumları nedeniyle yükselebilecekleri kadroların son kademelerinde
bulunan Devlet memurlarının, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının verilmesini
gerektiren hallerde, brüt aylıklarının ¼’ü – ½’si kesilir ve tekerrüründe görevlerine son verilir.
Özel kanunların disiplin suçları ve cezalarına ilişkin hükümleri saklıdır.
Yukarıda yazılı disiplin kovuşturmasının yapılmış olması, fiilin genel hükümler
kapsamına girmesi halinde, sanık hakkında ayrıca ceza kovuşturması açılmasına engel teşkil
etmez.
Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar:
(Başlığı ile Birlikte Değişik: 12/5/1982 - 2670/32 md)
Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe
ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun
kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan
hallerde valiler tarafından verilir.185
Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun
bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.
Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur,
cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir
disiplin cezası vermekte serbesttirler.
Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri
saklıdır.
Zamanaşımı:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/33 md.)
184 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 111 inci maddesiyle, bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan
“sicilden” ibaresi “özlük dosyasından” ve üçüncü fıkrasında yer alan “iyi veya çok iyi derecede sicil alan”
ibaresi “ödül veya başarı belgesi alan” olarak değiştirilmiştir.
185 29/11/1984 tarihli ve 243 sayılı KHK’nin 27 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “atamaya yetkili amirler”
ibaresinden sonra gelmek üzere “il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde valiler” ibaresi
eklenmiştir.
Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve
hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;
a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında
bir ay içinde disiplin soruşturmasına,
b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına,
Başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
(Değişik fıkra: 23/1/2026 - 7573/3 md.) Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin
işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme
yetkisi zamanaşımına uğrar. Disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi hâlinde, kararın
idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan disiplin ceza zamanaşımı süresi içinde; zamanaşımı
süresinin dolması veya altı aydan daha az süre kalması hâlinde en geç altı ay içinde karar
gerekçesi dikkate alınarak yeniden disiplin cezası tesis edilebilir.
Karar süresi:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/34 md.)
Disiplin amirleri uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını soruşturmanın
tamamlandığı günden itibaren 15 gün içinde vermek zorundadırlar.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren hallerde soruşturma dosyası,
kararını bildirmek üzere yetkili disiplin kuruluna 15 gün içinde tevdi edilir. Disiplin kurulu,
dosyayı aldığı tarihten itibaren 30 gün içinde soruşturma evrakına göre kararını bildirir.
Memurluktan çıkarma cezası için disiplin amirleri tarafından yaptırılan soruşturmaya
ait dosya, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kuruluna tevdiinden itibaren
azami altı ay içinde bu kurulca, karara bağlanır.
Yüksek disiplin kurullarının karar usulü, memurun hakkı:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/35 md.)
Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli
gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili
kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye,
mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.186
Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, (…)187 soruşturma evrakını
incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili
vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir.
Savunma hakkı:
186 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 117 nci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “sicil
dosyasını” ibaresi “özlük dosyasını” olarak değiştirilmiştir.
187 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 117 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “sicil dosyası hariç,”
ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası
verilemez.
Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere
verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmıyan memur, savunma
hakkından vazgeçmiş sayılır.
Cezai kovuşturma ile disiplin kovuşturmasının bir arada yürütülmesi:
Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde
kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez.
Memurun ceza kanununa göre mahkûm olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin
cezasının uygulanmasına engel olamaz.
(Ek: 6/10/1983 - 2910/1 md.) 160 sayılı Devlet Personel Dairesi Kurulması Hakkında
Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan kuruluşlarda çalışan personel hakkında; görevden doğan
veya görevi sırasında işledikleri suçlarla kişisel suçları sebebiyle Cumhuriyet savcıları veya
(…)188 sorgu hakimlikleri veya Memurin Muhakematı Hakkında Kanun uyarınca yetkili
kurullarca yapılan soruşturma sonunda düzenlenen takipsizlik, meni muhakeme, iddianame,
talepname veya lüzumu muhakeme karar suretleri ile ilgili mahkemelerce verilen kesinleşmiş
karar suretleri bu personelin bağlı olduğu bakanlık veya kurum veya kuruluşa gönderilir.189
Uygulama:
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/36 md.)
Disiplin cezaları verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulanır.
Aylıktan kesme cezası, cezanın veriliş tarihini takip eden aybaşında uygulanır.
Verilen disiplin cezaları üst disiplin amirine, Devlet memurluğundan çıkarma cezası
ayrıca Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.190
(Değişik dördüncü fıkra: 13/2/2011 - 6111/112 md.) Aylıktan kesme cezası ile
tecziye edilenler 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler 10 yıl
boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara,
bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların
başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamazlar.
(Mülga beşinci fıkra: 13/2/2011 - 6111/112 md.)
Disiplin cezalarının bir süre sonra özlük dosyasından silinmesi:191
188 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“askeri savcılar veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
189 29/11/1984 tarihli ve 243 sayılı K.H.K.'nin 55 nci maddesi uyarınca 13/12/1960 tarihli ve 160 sayılı kanunun
4 üncü maddesine yapılan atıflar, 8/6/1984 gün ve 217 sayılı K.H.K.'nin ilgili maddesine yapılmış sayılmaktadır.
Bu bakımdan bu maddede zikredilen 4 üncü madde, 217 sayılı K.H.K.'nin 2 nci maddesi olarak dikkate
alınmalıdır.
190 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 112 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “sıralı sicil amirine”
ibaresi “üst disiplin amirine” olarak değiştirilmiştir.
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/37 md.)
Disiplin cezaları memurun özlük dosyasına işlenir. Devlet memurluğundan çıkarma
cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memur uyarma ve kınama cezalarının
uygulanmasından 5 sene, diğer cezaların uygulanmasından 10 sene sonra atamaya yetkili
amire başvurarak, verilmiş olan cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebilir.
Memurun, yukarıda yazılan süreler içerisindeki davranışları, bu isteğini haklı kılacak
nitelikte görülürse, isteğinin yerine getirilmesine karar verilerek bu karar özlük dosyasına
işlenir.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından çıkarılmasında
disiplin kurulunun mütalaası alındıktan sonra yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
Disiplin kurulları ve disiplin amirleri:
(Değişik: 2/2/1981 - 2381/2 md.)
Disiplin ve soruşturma işlerinde kanunlarla verilen görevleri yapmak üzere Kurum
merkezinde bir Yüksek Disiplin Kurulu ile her ilde, bölge esasına göre çalışan kuruluşlarda
bölge merkezinde ve kurum merkezinde ayrıca Milli Eğitim müdürlüklerinde birer Disiplin
Kurulu bulunur.192
(Değişik: 12/2/1982 - 2670/38 md.) Bu kurulların kuruluş, üyelerinin görev süresi,
görüşme ve karar usulü, hangi memurlar hakkında karar verebilecekleri ve disiplin amirlerinin
tayin ve tespitinde uygulanacak esaslar ile bunların yetki ve sorumlulukları gibi hususlar
Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.193
İtiraz:
(Değişik: 13/2/2011 - 6111/113 md.)
Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı
disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna
itiraz edilebilir.
İtirazda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür. Süresi içinde
itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir.
İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren
otuz gün içinde kararlarını vermek zorundadır.
191 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 117 nci maddesiyle, bu maddenin madde başlığında yer alan
“sicilden” ibaresi “özlük dosyasından”, birinci fıkrasında yer alan “siciline” ibaresi “özlük dosyasına”, “sicil
dosyasından” ibaresi “özlük dosyasından”, ikinci fıkrasında yer alan “sicil dosyasına” ibaresi “özlük
dosyasına”, üçüncü fıkrasında yer alan “sicilden silinmesinde” ibaresi “özlük dosyasından çıkarılmasında”
olarak değiştirilmiştir.
192 Bu fıkra için bu kanun sonunda yer alan işlenemiyen hükümler kısmındaki 2/2/1981 tarih ve 2381 sayılı
Kanunun geçici maddesine bakınız.
193 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
İtirazın kabulü hâlinde, disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı
hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler.
Disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir.
İtiraz süresi ve yapılacak işlem:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
BÖLÜM: 8
Görevden Uzaklaştırma
Görevden uzaklaştırma:
Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği
hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan
ihtiyati bir tedbirdir.
Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir.
Yetkililer:
Görevden uzaklaştırmaya yetkililer şunlardır.
a) Atamaya yetkili amirler;
b) Bakanlık ve genel müdürlük müfettişleri;
c) İllerde valiler;
ç) İlçelerde kaymakamlar (İlçe idare şube başkanları hakkında valinin muvafakati
şarttır.)
Valiler ve kaymakamlar tarafından alınan görevden uzaklaştırma tedbiri, memurun
kurumuna derhal bildirilir.
Görevden uzaklaştıran amirin sorumluluğu:
(Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
Görevinden uzaklaştırılan Devlet memurları hakkında görevden uzaklaştırmayı
izleyen 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanması şarttır.
Memuru görevden uzaklaştırdıktan sonra memur hakkında derhal soruşturmaya
başlamıyan, keyfi olarak veya garaz veya kini dolayısiyle bu tasarrufu yaptığı, yaptırılan
soruşturma sonunda anlaşılan amirler, hukuki, mali ve cezai sorumluluğa tabidirler.
Ceza kovuşturması sırasında görevden uzaklaştırma:
Haklarında mahkemelerce cezai kovuşturma yapılan Devlet memurları
da 138 inci maddedeki yetkililer tarafından görevden uzaklaştırılabilirler.
Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve
yükümlülüğü:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul; 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan
tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu
gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler.
143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının
kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdikleri süre,
derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az
bekleme süresini aşan kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe
ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.
Tedbirin kaldırılması:
Soruşturma sonunda disiplin yüzünden memurluktan çıkarma veya cezai
bir işlem uygulanmasına lüzum kalmıyan Devlet memurları için alınmış olan görevden
uzaklaştırma tedbiri, 138 inci maddedeki yetkililerce (Müfettişler tarafından görevden
uzaklaştırılanlar hakkında atamaya yetkili amirlerce) derhal kaldırılır.
Görevden uzaklaştırma tedbirini kaldırmıyan görevli hakkında 139 uncu madde
hükmü uygulanır.
Memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller:
Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce:
a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler;
b) Yargılamanın men'ine veya beraatine karar verilenler;
c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar;
ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel
olmıyacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler;
Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri
kaldırılır.
Görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılmasında amirin takdiri:
140 ıncı ve 142 nci maddelerde 143 üncü maddenin a, b, c fıkralarında
yazılı olanlar hakkındaki görevden uzaklaştırma tedbiri, Devlet memurunun soruşturmaya
konu olan fiillerinin, hizmetlerini devama engel olmadığı hallerde her zaman kaldırılabilir.
Süre:
Görevden uzaklaştırma; bir disiplin kovuşturması icabından olduğu
takdirde en çok 3 ay devam edebilir. Bu süre sonunda hakkında bir karar verilmediği takdirde
memur görevine başlatılır.
Bir ceza kovuşturması icabından olduğu takdirde görevinden uzaklaştırmaya yetkili
amir (Müfettişlerin görevinden uzaklaştırdıkları memurlar hakkında atamaya yetkili amir)
ilgilinin durumunu her iki ayda bir inceliyerek görevine dönüp dönmemesi hakkında bir karar
verir ve ilgiliye de yazı ile tebliğ eder.
KISIM - V
Mali Hükümler
Kapsam:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret,
ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki
hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki
hükümlere tabidir.
Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin
tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir
yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler
hariç.)194
(Mülga üçüncü fıkra: 2/11/2011 – KHK-659/18 md.)195
(Değişik: 23/2/1995 – KHK-547/9 md.) Bu Kanun gereğince ödenecek aylık, taban
aylığı, kıdem aylığı zam ve tazminatlar ile diğer ödemeler toplamının brüt tutarı, bulunulan
yerde İş Kanunu gereğince işçiler için tespit olunan asgari ücretin aylık tutarından az olamaz:
az olması halinde, aradaki fark memurun diğer özlük hakları ile ilgilendirilmeksizin tazminat
olarak ödenir.196
Deyimler:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Bu Kanunda geçen;
194 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“tüzük” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı kararnamesi” şeklinde değiştirilmiştir.
195 26/9/2011 tarihli ve 659 sayılı KHK’ nin 18 inci maddesiyle, diğer mevzuatta vekalet ücretinin ödenmesine
ilişkin olarak 657 sayılı Kanunun 146 ncı maddesine yapılan atıfların 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye
yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
196 21/32006 tarihli ve 5473 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle bu fıkrada bulunan "ödenekler" ibaresi "diğer
ödemeler" şeklinde değiştirilmiştir.
A) Aylık: Bu Kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin
karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı,
B) Sözleşmeli ücreti: 4 üncü maddenin (B) bendi gereğince çalıştırılan personele
ödenen parayı,
C) Gündelik: 4 üncü maddenin (C) ve (D) bentleri gereğince çalıştırılan personele
ödenen parayı,
Ç) Ödül: Kanunun 123 üncü maddesinde yazılı hallerde memurlara ödenen parayı,
D) Temsil giderleri: Belirli yetki ve sorumluluk makamlarını işgal eden memurlara
temsili mahiyette ve görevleri icabı olarak yaptıkları gerçek giderleri karşılamak üzere ilgili
kurumların bütçelerine bu maksat için konulan ödenekten özel yönetmeliği hükümleri
gereğince ödenen parayı,
E) Ders görevi ücreti: Bu Kanuna tabi kurumlara ait her derecedeki eğitim ve öğretim
kurumları ile okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda
öğretmenlik veya öğretim üyeliği yapan öğretmen, öğretim üyesi ve diğer memurlara ders
saati itibariyle ödenen parayı,
F) Fazla çalışma ücreti: Kurumların, bu Kanunun 178 inci maddesinde yazılı esaslar
çerçevesinde normal çalışma saatleri dışında çalıştırdıkları memurlara, fazla çalışma saati
itibariyle ödenen parayı,
G) a) İş güçlüğü zammı: Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde
çalışanlara ödenen parayı,
b) İş riski zammı: Hayat ve sağlık için tahlike arz eden hizmetlerde çalışanlara ödenen
parayı,
c) Eleman teminindeki güçlük zammı: Temininde, görevde tutulmasında veya belli
yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlar için ödenen parayı,
d) Mali sorumluluk tazminatı: Sayıştay'a hesap vermekle yükümlü olan saymanlarla
vezne açığından sorumlu veznedarlara ödenen parayı,
İfade eder
Gösterge tabloları:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/51 md.)
Kademe aylığı:
(Değişik: 31/7/1970 - 1327/52 md.)
Kademe aylığı 36 ncı maddede gösterilen sınıflara ait genel gösterge tablosundaki
derecelere dahil kademelerden her biri için tespit edilen gösterge rakamına tekabül eden
aylıktır.
Derece aylığı:
(Değişik: 31/7/1970 - 1327/53 md.)
Derece aylığı 36 ncı maddede yer alan sınıflara ait genel gösterge tablosundaki
derecelerin her birinin muhtevi bulunduğu yatay kademe aylıklarını topluca ifade eder.
Derecelerin ilk ve en yüksek kademe aylıkları:
(Değişik: 31/7/1970 - 1327/54 md.)
Gösterge tablosunda yer alan derecelerden her birindeki 1 inci kademe göstergesine
tekabül eden miktar o derecenin ilk kademe aylığını; aynı derecenin son kademe göstergesine
tekabül eden miktar da o derecenin en yüksek kademe aylığını gösterir.
I - Zamlar
a) Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü
zammı,
b) Hayat ve sağlık için tehlike arzeden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı,
c) Sayıştay'a hesap vermekle yükümlü olan saymanlarla, vezne açığından malen
sorumlu olan veznedar ve diğer görevlilere mali sorumluluk zammı,
d) Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük
bulunan elemanlar için temininde güçlük zammı,
ödenir
II- Tazminatlar: (Değişik: 20/3/1997 – KHK-570/9 md.)
Görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro
ünvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar gözönüne alınarak bu Kanunda belirtilen
en yüksek Devlet Memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının,
A - ÖZEL HİZMET TAZMİNATI:
a) Genel İdare hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda bulunanlarla üst yönetim görevi
yapan personelden;
1. Birinci derece kadrolarda bulunanlar için % 345 ine,
2. İkinci derece kadrolarda bulunanlar için % 100 üne,
3. Üçüncü derece kadrolarda bulunanlar için % 80 ine,
4. Dördüncü derece kadrolarda bulunanlar için % 70 ine,
5. Beş, Altı ve Yedinci derecelerden aylık alan Şube Müdürü, Müdür, Sayman
(Muhasip ve muhasebeci kadrosunda olanlar dahil), Başkan ve bunların yardımcıları için %
60 ına,
b) Sağlık Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda görev yapanlardan;
197 31/7/1970 tarihli ve 1327 sayılı Kanun ile 213 üncü madde sonuna numarasız “Ek Madde” olarak eklenen bu
madde; 4/7/2001 tarih ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesi ile 152 nci madde olarak
teselsül ettirilmiştir.
1. Eğitim görevlisi, Başasistanlık görevini yapanlar ile Uzman Tabipler için % 215
ine,198
2. Diğer dört yıl ve daha fazla süreli yükseköğrenim veren okul mezunları için % 145
ine,
3. Dört yıldan aşağı yükseköğrenim veren okul mezunları için % 100 üne,
4. Lise dengi mesleki öğrenim veren okul mezunları için % 72 sine,
5. Ortaokul dengi mesleki öğrenim veren okul mezunları için % 60 ına
Ancak, Sağlık Hizmetleri Sınıfına ait kadrolarda görevli olup da, bu görevleri ile ilgili
olmayan bir üst öğrenimi bitirenler için önceki öğrenim durumlarına ait tazminat oranları esas
alınır.
Sağlık Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden; kalkınmada öncelikli
yörelere sürekli görevle atananlara bu yörelerde fiilen çalıştıkları sürece uzman tabipler için
90, diğerleri için 75 puana kadar, diğer yörelerden Cumhurbaşkanınca belirlenecek köy ve
diğer yerleşim birimlerine sürekli görevle atananlara ise 15 puana kadar ilave ödeme
yapılabilir.199
c) Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda görev yapanlardan;
1. Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim veren okul mezunları için %
168’ine,200
Yüksek Mühendis, Yüksek Mimar, Mühendis, Mimar ve Şehir Plancısı kariyerlerini
haiz olup (Bunlardan Müdür ve daha üst merkez ve taşra birim yöneticileri dahil) 1-4 üncü
derecelerden aylık alan ve kurumlarınca belirlenen büyük yatırım projelerinde fiilen
çalışanlara bu projelerde çalıştıkları sürece ayrıca % 30'una,
Ancak, bu hükme göre ilave ödeme yapılacak toplam personel sayısı, ilgili kurumun
belirtilen kariyerleri haiz toplam personel sayısının % 10'unu geçemez. (Hesaplamalarda
küsurlar tama iblağ edilir.)
2. Dört yıldan aşağı yükseköğrenim veren okul mezunları için % 100 üne,
3. Lise dengi mesleki öğrenim veren okul mezunları için % 72 sine,
Ancak, Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda görevli olup da, bu görevleri ile ilgili
olmayan bir üst öğrenimi bitirenler için önceki öğrenim durumlarına ait tazminat oranları esas
alınır.
Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden kalkınmada öncelikli
yörelere sürekli görevle atananlara, bu yörelerde fiilen çalıştıkları sürece ayrıca 35 puana
kadar ilave yapılabilir.
198 11/10/2011 tarihli 663 sayılı KHK’nın 58 inci maddesiyle bu bentteki “klinik şefi, klinik şef yardımcısı”
ibareleri “Eğitim görevlisi,” şeklinde değiştirilmiştir.
199 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu alt bentte yer alan
“Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
200 21/3/2006 tarihli ve 5473 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle bu alt bentde yer alan "% 145’ine" ibaresi; "%
168’ine" şeklinde değiştirilmiştir.
(Ek paragraf: 21/3/2006 – 5473/3 md.) Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda
bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas
alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler
itibarıyla toplamı 60 puanı aşmayacak şekilde, dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel
hizmet tazminatı verilebilir.
d) Avukatlık Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlar için % 135 ine,
e) Başbakanlık Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları için % 230 una,
f) Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkan, Üye, Başdenetçi, Denetçi ve
Denetçi Yardımcıları, Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık (…)201 ve Gelir İdaresi Başkanlığı
İç Denetçileri ile Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Ekonomi Bakanlığı ve Gümrük ve
Ticaret Bakanlığı201 merkez denetim elemanları için % 210 una,202
g) Bakanlık, Denizcilik Müsteşarlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı ve bağımsız genel
müdürlük (mahalli idarelere bağlı genel müdürlükler hariç) Başmüfettiş Müfettiş ve Müfettiş
Yardımcıları ile, Başkanlık, Müstakil Genel Müdürlük, Büyükşehir Belediyesi, Büyükşehir
Belediyelerine bağlı genel müdürlük,203 Büyükşehir Belediyesi bulunan illerin İl Özel İdaresi
201 3/6/2011 tarihli ve 643 sayılı KHK’nin 8 inci maddesiyle;
a) (f) bendinde yer alan ", Avrupa Birliği Genel Sekreterliği" ibaresi yürürlükten kaldırılmış, aynı bentte
yer alan "Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Gümrük Müsteşarlığı" ibaresi "Ekonomi Bakanlığı ve Gümrük ve Ticaret
Bakanlığı" olarak değiştirilmiştir.
b) (g) bendine "Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı
Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları" ibaresinden sonra gelmek üzere ", Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
Denetçi ve Denetçi Yardımcıları" ibaresi eklenmiştir.
c) (h) bendinde yer alan "D.P.T. Planlama Uzmanları" ibaresi "Kalkınma Bakanlığı Planlama Uzmanları"
şeklinde, "Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri" ibaresi "Ürün Denetmenleri" şeklinde değiştirilmiş,
"Sosyal Yardım Uzmanları," ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
ç) (i) bendinde yer alan "Çevre ve Orman Uzmanları, Sanayi ve Ticaret Uzmanları," "Gümrük Uzmanları,"
ve "Özürlüler Uzmanları, Aile ve Sosyal Araştırma Uzmanları, Kadının Statüsü Uzmanları," ibareleri
yürürlükten kaldırılmış ve aynı bende "Tapu ve Kadastro Uzmanları," ibaresinden sonra gelmek üzere "Sanayi
ve Teknoloji Uzmanları, Çevre, Orman ve Şehircilik Uzmanları, Gençlik ve Spor Uzmanları, Gümrük ve Ticaret
Uzmanları, İhracatı Geliştirme Uzmanları, Aile ve Sosyal Politikalar Uzmanları, Gıda, Tarım ve Hayvancılık
Uzmanları" ibaresi eklenmiş, daha sonra 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı KHK’nin 37 nci maddesiyle, “Çevre,
Orman ve Şehircilik Uzmanları” ibaresi “Çevre ve Şehircilik Uzmanları, Orman ve Su İşleri Uzmanları”
şeklinde değiştirilmiştir.
202 22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle, (f) bendine "Denetçi Yardımcıları"
ibaresinden sonra gelmek üzere ",Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği ve Gelir
İdaresi Başkanlığı İç Denetçileri," ibaresi; (g) bendine "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı" ibaresinden
önce gelmek üzere ",Başkanlık, Müstakil Genel Müdürlük, Büyükşehir Belediyesi, Büyükşehir Belediyesi bulunan
illerin İl Özel İdaresi ile Üniversiteler ve Yüksek Teknoloji Enstitüleri İç Denetçileri," ibaresi; (h) bendine
"Sosyal Yardım Uzmanları ve bunların yardımcıları" ibaresinden sonra gelmek üzere ",(f) ve (g) bendinde
sayılmayan İç Denetçiler" ibaresi; (i) bendine "Gelir Uzmanları," ibaresinden sonra gelmek üzere "Malî
Hizmetler Uzmanları," ibaresi eklenmiştir.
203 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nin 5 inci maddesiyle, bu bölümün; (g) bendine “Büyükşehir
Belediyesi,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Büyükşehir Belediyelerine bağlı genel müdürlük,” ibaresi
eklenmiş, (h) bendinde yer alan “Başbakanlık Uzmanları, Kalkınma Bakanlığı Planlama Uzmanları, Hazine
Uzmanları, Dış Ticaret Uzmanları, Diyanet İşleri Uzmanları, Din İşleri Yüksek Kurulu Uzmanları, Avrupa
Birliği İşleri Uzmanları, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Uzmanları, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme
Merkezi Uzmanları, Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanları, Devlet Personel Uzmanları, Afet ve Acil Durum
Yönetimi Uzmanları, Maliye Uzmanları, Sosyal Güvenlik Uzmanları, Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanları,
Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uzmanları, Denizcilik Uzmanları, Çalışma Uzmanları, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri
Uzmanları, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları,”, “Millî Eğitim Uzmanları, TİKA Uzmanları ve”, “Sağlık
ile Üniversiteler ve Yüksek Teknoloji Enstitüleri İç Denetçileri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı İş Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları, Bakanlık Maarif Müfettişi ve
Bakanlık Maarif Müfettiş Yardımcıları204 ve Bakanlıklar merkez teşkilatına dahil kadrolarda
görevli Başkontrolör, Kontrolör ve Stajyer Kontrolörler, İçişleri Bakanlığı Denekler Denetçisi
ve Dernekler Denetçi Yardımcıları, Sosyal Güvenlik Kurumu Başmüfettişi, Müfettiş ve
Müfettiş Yardımcıları, Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri
İşletme Başkanlığı Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
Denetçi ve Denetçi Yardımcıları201, (…)205 Sağlık Denetçi ve Denetçi Yardımcıları,206 Enerji
ve Tabii Kaynaklar Denetçi ve Denetçi Yardımcıları,207 Gençlik ve Spor Denetçi
Yardımcıları, için % 195 ine,208209210211212202213214215
Uzmanları,” ibareleri ile (i) bendinde yer alan “Devlet Gelir Uzmanları,”, “Marka Uzmanları, Patent
Uzmanları, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Uzmanları, Bakanlık ve Bağlı Kuruluşların A.B. Uzmanları,
Savunma Sanayi Müsteşarlığı Uzmanları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim Uzmanları, İstihdam Uzmanları,”,
“Kültür ve Turizm Uzmanları, Yazma Eser Uzmanları, Vakıf Uzmanları, Tapu ve Kadastro Uzmanları, Sanayi
ve Teknoloji Uzmanları, Çevre ve Şehircilik Uzmanları, Orman ve Su İşleri Uzmanları, Meteoroloji Uzmanları,
Gençlik ve Spor Uzmanları, Gümrük ve Ticaret Uzmanları, İhracatı Geliştirme Uzmanları, Aile ve Sosyal
Politikalar Uzmanları, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Uzmanları, Basın ve Enformasyon Uzmanları,”, “Yüksek
Kurum Uzmanları,” ve “Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları,” ibareleri yürürlükten kaldırılmış, (h) bendine
“Defterdarlık Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “İçişleri Bakanlığı İl Planlama Uzmanları,” ibaresi
eklenmiştir.
204 2/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle, bu bölümün (g) bendinde yer alan “Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları” ibaresinden sonra gelmek üzere “,
Bakanlık Maarif Müfettişi ve Bakanlık Maarif Müfettiş Yardımcıları” ibaresi eklenmiştir.
205 1/3/2014 tarihli ve 6528 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle, bu bölümün (g) bendinde yer alan “Millî Eğitim
Denetçi ve Denetçi Yardımcıları,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve (h) bendinde yer alan “İl Eğitim
Denetmenleri” ibaresi “Maarif Müfettişleri” şeklinde değiştirilmiştir.
206 11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı KHK’nın 58 inci maddesiyle bu bölümün (g) bendine “Millî Eğitim Denetçi
ve Denetçi Yardımcıları” ibaresinden sonra gelmek üzere “Sağlık Denetçi ve Denetçi Yardımcıları”; (h)
bendine “İl Eğitim Denetmenleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “Sağlık Uzmanları” ibareleri eklenmiştir.
207 11/10/2011 tarihli ve 662 sayılı KHK’nin 93 üncü maddesiyle, bu bölümünün (g) bendine “Millî Eğitim
Denetçi ve Denetçi Yardımcıları” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi ve
Denetçi Yardımcıları” ibaresi, (i) bendine “Basın ve Enformasyon Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere
“Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları,” ibaresi eklenmiştir.
208 6/7/2000 tarihli ve 613 sayılı KHK ile “Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri
İşletme Başkanlığı Müfettişleri” ibaresi, eklenmiştir. 613 sayılı KHK, 5/4/2001 tarih ve 4636 sayılı Kanun ile
değiştirilmek suretiyle kanunlaşmıştır.
209 7/2/2002 tarihli ve 4745 sayılı Kanunla, bu fıkraya, “Bakanlık” ibaresinden sonra gelmek üzere
“Müsteşarlık” ibaresi eklenmiştir.
210 616, 617, 618 ve 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile bu bentlere eklenen Başkanlık Başmüfettişi,
Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları, Sosyal Sigorta Uzmanları, İstihdam ve Meslek Uzmanları, Sosyal Güvenlik
Uzmanları, Çalışma Uzmanları, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Uzmanları, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları, Bağ-
Kur Denetmenleri ibareleri sözkonusu KHK'lerin Anayasa Mahkemesince iptal edilmeleri nedeniyle metinden
çıkarılmıştır.
211 31/7/2003 tarihli ve 4970 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle "Emniyet Genel Müdürlüğü Dernek Denetçisi ve
Dernek Denetçi Yardımcıları” ibaresi, “İçişleri Bakanlığı Dernekler Denetçisi ve Dernekler Denetçi
Yardımcıları” olarak değiştirilmiştir.
212 29/7/2003 tarihli ve 4958 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle “Sosyal Sigortalar Kurumu” ibaresinden
sonraki “Başkanlık Başmüfettişi, Müfettişi ve Müfettiş Yardımcıları” ve “Sosyal Sigorta Uzmanları” ibareleri
eklenmiştir.
213 Bu bendin (g) alt bendinde yer alan "Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlık Başmüfettişi, Müfettişi ve Müfettiş
Yardımcıları, Sigorta Müfettişi ve Sigorta Müfettiş Yardımcıları," ibaresi "Sosyal Güvenlik
Kurumu Başmüfettişi, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları" şeklinde değiştirilmiş, (i) alt bendinde yer alan "Sosyal
Sigorta Uzmanları" ile "Bağ-Kur Denetmenleri" ibaresi metinden çıkarılmıştır.
ğ) (Ek: 11/10/2011 - KHK-666/5 md.) Adalet Uzmanları, Afet ve Acil Durum
Yönetimi Uzmanları, Aile ve Sosyal Politikalar Uzmanları, Avrupa Birliği İşleri Uzmanları,
Bakanlık ve Bağlı Kuruluşların Avrupa Birliği Uzmanları, Basın ve Enformasyon Uzmanları,
Başbakanlık Uzmanları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim Uzmanları, Çalışma Uzmanları,
Çevre ve Şehircilik Uzmanları, Denizcilik Uzmanları, Devlet Gelir Uzmanları, Devlet
Personel Uzmanları, Dış Ticaret Uzmanları, Dışişleri Uzmanları, Din İşleri Yüksek Kurulu
Uzmanları, Diyanet İşleri Uzmanları, Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları, Gençlik ve Spor
Uzmanları, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Uzmanları, Gümrük ve Ticaret Uzmanları, Havacılık
ve Uzay Teknolojileri Uzmanları, Hazine Uzmanları, İçişleri Uzmanları, İhracatı Geliştirme
Uzmanları, İnsan Hakları ve Eşitlik Uzmanları,216 İstihdam Uzmanları, İş Sağlığı ve
Güvenliği Uzmanları, Kalkınma Bakanlığı Planlama Uzmanları, Kültür ve Turizm Uzmanları,
Maliye Uzmanları, (…)217 Meteoroloji Uzmanları, Millî Eğitim Uzmanları, Milli Güvenlik
Kurulu Genel Sekreterliği Uzmanları, Millî Savunma Uzmanları, Orman ve Su İşleri
Uzmanları, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Uzmanları, Özelleştirme İdaresi
Başkanlığı Uzmanları, (…)217 Sağlık Uzmanları, Sanayi ve Teknoloji Uzmanları, Savunma
Sanayii Uzmanları, Seçim Uzmanları,218 Sınai Mülkiyet Uzmanları,217 Sosyal Güvenlik
Uzmanları, Tapu ve Kadastro Uzmanları, TİKA Uzmanları, Türkiye İstatistik Kurumu
Uzmanları, Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanları, Vakıf Uzmanları, Yazma Eser Uzmanları,
Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Uzmanları, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Uzmanları,
Yüksek Kurum Uzmanları, Yükseköğretim Kurulu Uzmanları, Göç Uzmanları219, Helal
Akreditasyon Uzmanları220 ve bunların yardımcıları için % 130 una,
214 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı KHK’nn 44 üncü maddesiyle, bu bölümün (g) bendine “Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığı Denetçi ve Denetçi Yardımcıları” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Millî Eğitim Denetçi
ve Denetçi Yardımcıları” ibaresi eklenmiş, (h) bendinde yer alan “Eğitim Müfettişleri” ibaresi “Millî Eğitim
Uzmanları ve İl Eğitim Denetmenleri” şeklinde değiştirilmiştir.
215 20/2/2014 tarihli ve 6525 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu bölümün (g) bendine “Enerji ve Tabii
Kaynaklar Denetçi ve Denetçi Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gençlik ve Spor Denetçi
Yardımcıları,” ibaresi eklenmiştir.
216 21/6/2012 tarihli ve 6332 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle (ğ) bendine “İhracatı Geliştirme Uzmanları,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “İnsan Hakları Uzmanları,” ibaresi eklenmiş olup, daha sonra 6/4/2016 tarihli
ve 6701 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle “İnsan Hakları Uzmanları” ibaresi “İnsan Hakları ve Eşitlik
Uzmanları” şeklinde değiştirilmiştir.
217 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Kanunun 187 inci maddesiyle, bu bölümün (ğ) bendinde yer alan “Marka
Uzmanları,” ve “Patent Uzmanları,” ibareleri metinden çıkarılmış ve aynı bende “Savunma Sanayii
Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Sınai Mülkiyet Uzmanları,” ibaresi eklenmiştir.
218 30/11/2017 tarihli ve 7062 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle, bu bölümün (ğ) bendinde yer alan “Savunma
Sanayii Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Seçim Uzmanları,” ibaresi eklenmiştir.
219 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Kanunun 123 üncü maddesiyle, bu bölümünün (ğ) bendine “Yükseköğretim
Kurulu Uzmanları” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Göç Uzmanları” ibaresi, (h) bendine “İçişleri Bakanlığı
İl Planlama Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “İl Göç Uzmanları,” ibaresi eklenmiştir.
220 1/11/2017 tarihli ve 7060 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle, bu bölümün (ğ) bendinde yer alan “Göç
Uzmanları” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Helal Akreditasyon Uzmanları” ibaresi eklenmiştir.
h) (…)203 (…)201203 (…)203 (…)203 (…)203 (…)221203 (…)203 (…)203 (…)222203
(…)203 (…)203 (…)203 (…)223203, (…)203 (…)224203, (…)224203, (…)224203, (…)203 (…)203
(…)203 Defterdarlık Uzmanları223, İçişleri Bakanlığı İl Planlama Uzmanları,203 İl Göç
Uzmanları,219 Büyükşehir Belediyeleri ile bunlara bağlı genel müdürlük Başmüfettiş,
Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları, (…)203 (…)225203 Maarif Müfettişleri214205 (…)206203 ile
Ürün Denetmenleri201, (…)201 ve bunların yardımcıları, (f) ve (g) bendinde sayılmayan İç
Denetçiler için % 130 una,210226227228202229230231232233
i) (…)223, (…)223, (…)223, (…)203 (…)223, (…)223, Vergi İstihbarat Uzmanları, Gelir
Uzmanları, Mali Hizmetler Uzmanları, (…)223, (…)201, (…)201, (…)203 (…)203 (…)203
(…)224, (…)201, (...)213, (…)225 (…)203 (…)203 (…)201, (…)201, (…)201, (…)213 (…)203,
(…)203 İl İstihdam Uzmanları,234 (…)203 (…)235203 (…)224 (…)203 (…)236203 (…)201203
221 1/7/2010 tarihli ve 6002 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle, (h) alt bendine “Dış Ticaret Uzmanları,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Diyanet İşleri Uzmanları, Din İşleri Yüksek Kurulu Uzmanları,” ibaresi
eklenmiştir.
222 17/2/2011 tarihli ve 6114 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, (h) alt bendine “Yurtdışı Türkler ve Akraba
Topluluklar Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Uzmanları,”
ibaresi eklenmiştir.
223 26/9/2011 tarihli ve 659 sayılı KHK’nn 17 nci maddesiyle, bu bölümün (h) bendinde yer alan “Devlet Bütçe
Uzmanları,” ibaresi “Maliye Uzmanları” şeklinde “Maliye Bakanlığı Muhasebe ve Milli Emlak Denetmenleri”
ibaresi “Defterdarlık Uzmanları” şeklinde değiştirilmiş ve aynı bölümün (i) bendinde yer alan “Mali Suçları
Araştırma Uzmanları, Devlet Muhasebe Uzmanları, Devlet Gelir Politikaları Uzmanları,”, “Devlet Malları
Uzmanları, Maliye Uzmanları” ve “Milli Emlak Uzmanları,” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.
224 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı KHK’nn 44 üncü maddesiyle, bu bölümün (i) bendinde yer alan “Ulaştırma ve
Haberleşme Uzmanları,” ve “Denizcilik Uzmanları,” ibareleri yürürlükten kaldırılmış ve aynı bölümün (h)
bendine “Sosyal Güvenlik Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Ulaştırma ve Haberleşme
Uzmanları,”, “Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uzmanları,” ve “Denizcilik Uzmanları,” ibareleri eklenmiştir.
225 24/10/2011 tarihli ve 656 sayılı KHK’nn 20 nci maddesiyle, bu bölümün (i) bendinde yer alan “Teknik
Yardım Uzmanları,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve aynı bölümün (h) bendine “Milli Eğitim Uzmanları”
ibaresinden sonra gelmek üzere “, TİKA Uzmanları” ibaresi eklenmiştir.
226 16/7/2003 tarihli ve 4947 sayılı Kanunun 37 nci maddesiyle, (h) bendine, "Sosyal Güvenlik Uzmanları,
Çalışma Uzmanları, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Uzmanları, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları"; (i) bendine
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim Uzmanları" ibareleri eklenmiştir.
227 1/12/2004 tarihli ve 5263 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle bu alt bende, “Sosyal Yardım Uzmanları”
ibaresi eklenmiştir.
228 10/11/2005 tarihli ve 5429 sayılı Kanunun 57 nci maddesiyle bu alt bende, "Dış Ticaret Uzmanları,"
ibaresinden sonra gelmek üzere "Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanları," ibaresi eklenmiştir.
229 29/5/2009 tarihli ve 5902 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle; (h) alt bendine “Devlet Personel Uzmanları,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Afet ve Acil Durum Yönetimi Uzmanları,” ibaresi eklenmiştir.
230 24/6/2009 tarihli ve 5916 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle; (h) alt bendine "Dış Ticaret Uzmanları,"
ibaresinden sonra gelmek üzere "Avrupa Birliği İşleri Uzmanları," ibaresi eklenmiştir.
231 24/3/2010 tarihli ve 5978 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle; (h) alt bendine “Avrupa Birliği İşleri
Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Uzmanları,” ibaresi
eklenmiştir.
232 4/6/2010 tarihli ve 5984 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle bu bentte yer alan “İlköğretim Müfettişleri”
ibaresi “Eğitim Müfettişleri” şeklinde değiştirilmiştir.
233 7/72011 tarihli ve 646 sayılı KHK’nin 6 ncı maddesiyle, bu bölümün (h) bendinde yer alan “Vergi,” ibaresi
yürürlükten kaldırılmış ve aynı bölümün (i) bendine “Devlet Muhasebe Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek
üzere “Devlet Gelir Politikaları Uzmanları,” ibaresi eklenmiştir.
234 10/10/2011 tarihli ve 665 sayılı KHK’nın 27 nci maddesiyle, bu bölümün (i) bendinde yer “İstihdam ve
Meslek Uzmanları” ibaresi “İstihdam Uzmanları, İl İstihdam Uzmanları” şeklinde değiştirilmiştir.
235 28/12/2010 tarihli ve 6093 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, (i) alt bendine “Kültür ve Turizm
Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Yazma Eser Uzmanları,” ibaresi eklenmiştir.
(…)203 (…)201203 (…)237203, (…)201203 (…)201203 (…)201203, (…)201203 (…)201203 (…)238203
(…)239203 (…)207203 Gümrük ve Ticaret Denetmenleri,240 Sosyal Güvenlik Denetmenleri,241
(…)236 ile bunların yardımcıları için % 120 sine,242243244245226246212247248249202250251252233
j) Diğer belediyeler ve bunlara bağlı genel müdürlük Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş
Yardımcıları, Yüksekokul mezunu olmak şartı ile Belediye İktisat Müfettişleri ve Büyükşehir
Belediyeleri Hesap İşleri Murakıpları ve bunların yardımcıları için % 100 üne,
k) (Mülga: 11/10/2011 – KHK-666/5 md.)
l) (Değişik: 7/7/2010-6004/23 md.) Dışişleri Bakanlığı meslek memurları için (aday
meslek memurları dahil) % 140'ına, konsolosluk ve ihtisas memurları için (aday konsolosluk
ve ihtisas memurları dahil) % 130'una,
m) M.İ.T. fiili kadrosuna dahil personel için % 345 ine,
n) (Ek: 10/9/2014 - 6552/68 md.) Türkiye İş Kurumu iş ve meslek danışmanları için
%150 sine,
B - EĞİTİM, ÖĞRETİM TAZMİNATI
236 25/11/2010 tarihli ve 6083 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, (i) alt bendine “Vakıf Uzmanları,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Tapu ve Kadastro Uzmanları,” ibaresi eklenmiş ve aynı alt bentte yer alan “,
Tapu ve Kadastro Denetmenleri” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
237 10/10/2011 tarihli ve 657 sayılı KHK’nın 37 nci maddesiyle, bu bölümün (i) bendinde yer alan “Orman ve Su
İşleri Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Meteoroloji Uzmanları,” ibaresi eklenmiştir.
238 22/8/2011 tarihli ve 651 sayılı KHK’nin 12 nci maddesiyle, bu bölümün (i) bendine “Gıda, Tarım ve
Hayvancılık Uzmanları” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Basın ve Enformasyon Uzmanları,” ibaresi
eklenmiştir.
239 11/10/2011 tarihli ve 664 sayılı KHK’nın 28 inci maddesiyle (i) bendine “Basın ve Enformasyon Uzmanları,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Yüksek Kurum Uzmanları,” ibaresi eklenmiştir.
240 24/10/2011 tarihli ve 661 sayılı KHK’nın 102 inci maddesiyle (i) bendine “Basın ve Enformasyon
Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gümrük ve Ticaret Denetmenleri,” ibaresi eklenmiştir.
241 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, bu bölümün (i) bendine “Gümrük ve Ticaret
Denetmenleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Sosyal Güvenlik Denetmenleri,” ibaresi eklenmiştir.
242 25/3/1997 tarih ve 571 sayılı KHK ile, "Özürlüler Uzmanı" ibaresi, 7/6/2000 tarih ve 4576 sayılı Kanun ile
“Tapu ve Kadastro Denetmenleri” ibaresi ise eklenmiştir. 2/5/2001 tarihli ve 4668 sayılı Kanunla “Teknik
Yardım Uzmanları” ibaresi, eklenmiştir.
243 16/4/2003 tarihli ve 4848 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle "Kültür ve Turizm Uzmanları" ibaresi
eklenmiş, 27/6/2000 tarihli ve 4587 sayılı Kanuun Geçici 2 nci maddesi uyarınca; "A.T." ibaresi, "A.B." olarak
değiştirilmiştir.
244 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı Kanunun 42 inci maddesiyle, "Çevre Uzmanları" ibaresi, "Çevre ve Orman
Uzmanları" olarak değiştirilmiştir.
245 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle "İstihdam ve Meslek Uzmanları" ibaresi
eklenmiştir.
246 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanunun 46 ncı maddesiyle "Bağ-Kur Denetmenleri” ibaresi, eklenmiştir.
247 544 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen “Marka Uzmanları”, “Patent Uzmanları” ibareleri
daha sonra, 6/11/2003 tarihli ve 5000 sayılı Kanun ile Kanunlaşmıştır.
248 27/10/2004 tarihli ve 5251 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle bu alt bende, “Kadının Statüsü uzmanları”
ibaresi eklenmiştir.
249 10/11/2004 tarihli ve 5256 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle bu alt bende, “Aile ve Sosyal Araştırma
uzmanları” ibaresi eklenmiştir.
250 20/2/2008 tarihli ve 5737 sayılı Kanunun 79 uncu maddesiyle bu alt bende, "Kültür ve Turizm Uzmanları"
ibaresinden sonra gelmek üzere "Vakıf Uzmanları" ibaresi eklenmiştir.
251 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; (i) alt bendine “Kültür ve Turizm Uzmanları”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanları” ibaresi eklenmiştir.
252 7/1/2009 tarihli ve 5830 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle “Tüketici ve Rekabet Uzmanları” ibaresi,
“Sanayi ve Ticaret Uzmanları” olarak değiştirilmiştir.
Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolarda fiilen
öğretmenlik yapanlara; (Öğretmen unvanlı kadrolarda bulunanlardan okul müdürü ve okul
müdür yardımcısı, yönetici ve eğitim uzmanı olarak görevlendirilenler ile cezaevi okullarında
çalışan öğretmenler dahil (…)253 olmak üzere)254
a) 1-2 nci derecelerden aylık alanlar için % 100 üne,
b) 3 ve 4 üncü derecelerden aylık alanlar için % 95 ine,
c) Diğer derecelerden aylık alanlar için % 85 ine,
Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına atelye,
laboratuvar veya meslek dersleri öğretmeni olarak Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına
dahil öğretmen ünvanlı kadrolara atananlardan Cumhurbaşkanınca belirlenecek okul, kurum
ve branşlarda görev yapanlara ayrıca;255
a) Dört yıl veya daha fazla yükseköğrenim görenler için % 15 ine,
b) Üç ve iki yıllık yükseköğrenim görenler için % 10 una,
(Ek fıkra: 30/6/2004-5204/2 md.) Birinci fıkrada sayılanlardan ayrıca;256
a) Başöğretmen unvanını kazanmış olanlara % 120’sine,
b) Uzman öğretmen unvanını kazanmış olanlara % 60’ına,
C) DİN HİZMETLERİ TAZMİNATI
a) (Değişik: 1/7/2010-6002/21 md.) İl müftü yardımcısı, ilçe müftüsü, eğitim görevlisi
ve mesleği ile ilgili yüksek öğrenim mezunu olup “Vaiz” kadrosuna atananlar için %175’ine,
b) (Değişik: 1/7/2010-6002/21 md.) Din Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda
bulunanlardan;
1. Yükseköğrenim mezunu olanlar için % 95’ine,
2. İmam-Hatip Lisesi mezunları için % 93’üne,
3. Diğerleri için % 89’una,
c) (Mülga: 11/10/2011-KHK-666/1 md.)257
d) (Ek: 1/7/2010-6002/21 md.) (a) ve (b) alt bentlerinde sayılanlardan ayrıca; başvaiz,
başimam-hatip, Kur’an kursu başöğreticisi kadrolarına atananlara % 40’ına, uzman vaiz,
uzman imam-hatip, Kur’an kursu uzman öğreticisi ve başmüezzinlik kadrolarına atananlara %
20’sine,
D) EMNİYET HİZMETLERİ TAZMİNATI
253 4/6/2010 tarihli ve 5984 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle bu bölümün birinci fıkrasında yer alan
“İlköğretim Müfettişleri hariç” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
254 3/4/1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile bu bölümün (a) fıkrasında % 82, (b) fıkrasında %
78, (c) fıkrasında % 70 olarak yer alan oranlar, metne işlendikleri şekliyle değiştirilmiştir. Oranların
uygulanması için, 3/4/1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesine bakınız.
255 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu bentte yer alan
“Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
256 3/2/2022 tarihli ve 7354 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle bu bölümde yer alan “% 40’ına” ibaresi “%
120’sine” şeklinde, “% 20’sine” ibaresi “% 60’ına” şeklinde değiştirilmiştir.
257 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK ile bu bentte yapılan düzenleme; 10/10/2013 tarihli ve 28791 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı
Kararı ile iptal edilmiştir.
a) Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlardan;258
1. (Değişik: 29/1/2016-6663/8 md.) Emniyet Genel Müdürü için %419’una,
2. (Değişik: 29/1/2016-6663/8 md.) Birinci Sınıf Emniyet Müdürlüğü kadrolarına
atananlardan;
- Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, Özel Güvenlik Denetleme Başkanı,
Polis Akademisi Başkanı, Ankara, İstanbul ve İzmir İl Emniyet Müdürleri için %356’sına,
- Daire Başkanı, I. Hukuk Müşaviri, diğer İl Emniyet Müdürleri için %331’ine,
- Diğerleri için %269’una,
3. (Değişik: 29/1/2016-6663/8 md.) İkinci Sınıf Emniyet Müdürlüğü kadrolarına
atananlar için %244’üne,
4. (Değişik: 29/1/2016-6663/8 md.) Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürlüğü kadrolarına
atananlar için %231’ine,
5. (Değişik: 29/1/2016-6663/8 md.) Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürlüğü kadrolarına
atananlar için %219’una,
6. (Değişik: 29/1/2016-6663/8 md.) Emniyet Amirliği kadrolarına atananlar için
%189’una,
7. (Değişik: 29/1/2016-6663/8 md.) Başkomiser kadrolarına atananlar için %173’üne,
8. (Değişik: 29/1/2016-6663/8 md.) Komiser kadrolarına atananlar için %164’üne,
9. (Değişik: 29/1/2016-6663/8 md.) Komiser Yardımcılığı kadrolarına atananlar için
%158’ine,
10. (Değişik: 29/1/2016-6663/8 md.) Diğerlerinden;
- 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerden aylık alanlar için %148’ine,
- 5, 6 ve 7’nci derecelerden aylık alanlar için %139’una,
- 8, 9, 10 ve 11’inci derecelerden aylık alanlar için %128’ine,
11. (Ek: 24/4/2008-5757/3 md.; Değişik: 29/1/2016-6663/8 md.) Çarşı ve Mahalle
bekçileri için %90’ına,
12. Ankara ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde çevik kuvvet
müdürlüklerine ait kadrolara atanmış olanlara ayrıca % 5 ine,
b) (Mülga: 24/4/2008-5757/3 md.)
E) MÜLKİ İDARE AMİRLİĞİ ÖZEL HİZMET TAZMİNATI
Mülki İdare Amirliği Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlardan;259
a) Müsteşar için % 345 ine,
b) Olağanüstü Hal Bölge Valisi, İl Valileri ve Emniyet Genel Müdürü (Vali) için %
335 ine,
258 24/4/2008 tarihli ve 5757 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle; bu bölümün (a) bendine (11) numaralı alt bent
eklenmiş, takip eden alt bent buna göre teselsül ettirilmiştir.
259 1/7/2006 tarihli ve 5538 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle (b) bendinde yer alan "Olağanüstü Hal Bölge
Valisi," ibaresinden sonra gelmek üzere "İl Valileri ve" ibaresi eklenmiş, (c) bendinde yer alan "ve İl Valileri"
ibaresi madde metninden çıkarılmış ve aynı bentte yer alan "% 325’ine" ibaresi "% 330’una" şeklinde
değiştirilmiştir.
c) Kurul Başkanı, Müsteşar Yardımcısı, 1.Hukuk Müşaviri, Genel Müdürler, Strateji
Geliştirme Başkanı ile bu görevleri yürüten Merkezde görevli Valiler için % 330’una,260
d) Merkezde görevli diğer Valiler için % 290 ına,
e) (Değişik: 1/7/2006-5540/5 md.) Diğerlerinden;
- 1 inci dereceden aylık alanlar için % 290’ına,
- 2 ve 3 üncü derecelerden aylık alanlar için % 280’ine,
- 4 ve 5 inci derecelerden aylık alanlar için % 260’ına,
- Diğer derecelerden aylık alanlar için % 240’ına,
- Kaymakam adayları için % 175’ine,
- Vali unvanını kazananlar hariç olmak üzere kaymakamlık unvanını kazandıktan
sonra İçişleri Bakanlığı merkez teşkilâtında görev yapanlar ile merkez valilerine ayrıca
% 30’una,
F) DENETİM TAZMİNATI
Özel Hizmet Tazminatı bölümünün;
a) (e), (f) ve (g) sırasında sayılanlardan:
- Kamu İktisadi Teşebbüslerindeki görevliler için % 10 una,
- Diğerleri için %30 una
b) (ğ), (h), (i) ve (j) sırasında sayılanlar için % 20 sine,261
G) ADALET HİZMETLERİ TAZMİNATI
Yüksek Mahkemeler,Yüksek Seçim Kurulu, Sayıştay, İl ve İlçe Seçim Kurulları, Adli,
İdari, Askeri Yargıda (ceza infaz kurumları ve icra müdürlükleri personeli dahil) görevli bu
Kanuna tabi personelden;
a) Genel İdare Hizmetleri Sınıfında bulunanlar için % 180 ine,
b) Yardımcı Hizmetler Sınıfında bulunanlar ile Teknik Hizmetler Sınıfında olduğu
halde bu sınıfın özel hizmet tazminatından yararlanamayanlar için % 56 sına,
c) (Mülga: 11/10/2011-KHK-666/1 md.)262
d) Cezaevi Müdürü, İnfaz ve Koruma Başmemuru, İnfaz ve Koruma Memurlarına
ayrıca % 10 una,
e) (Ek:24/11/2021-7343/35 md.) İcra başmüdürlerine ayrıca % 50 sine,
H) Bu kanunda belirtilen hizmet sınıflarında olup da yukarıdaki bölümlerde yer alan
tazminatlardan yararlanmayan personelden;
a) Yardımcı Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunanlar için % 45 ine,
b) Diğer hizmet sınıflarına ait kadrolarda bulunanlar için % 50 sine,
260 22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle bu bende “Genel Müdürler” ibaresinden
sonra gelmek üzere “Strateji Geliştirme Başkanı” ibaresi eklenmiştir.
261 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nin 5 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “(h), (i), (j) ve (k) sırasında
sayılanlar” ibaresi “(ğ), (h), (i) ve (j) sırasında sayılanlar” olarak değiştirilmiştir.
262 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK ile bu bentte yapılan düzenleme; 10/10/2013 tarihli ve 28791 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı
Kararı ile iptal edilmiştir.
kadar, bu nispetleri aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenecek esas, ölçü ve
nispetler dahilinde yukarıdaki tazminatlar ödenir.263
Hizmetin niteliği itibariyle birden fazla özel hizmet tazminatı verilmesi gereken
durumlarda bu tazminatlardan fazla olanı ödenir. Mülki İdare Amirliği Özel Hizmet
Tazminatı, Emniyet Hizmetleri Tazminatı, Din Hizmetleri Tazminatı ve Adalet Hizmetleri
Tazminatı (C ve G bölümlerinin (c) bentlerinde sayılanlar hariç) ödenenlere özel hizmet
tazminatı ödenmez.264
III- Ortak Hükümler:265
Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara
ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları (…)265 bütün kurumları kapsayacak şekilde ve
154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir
defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur.
Ancak Milli İstihbarat Teşkilatı fiili kadrosuna dahil bulunanlara ödenecek iş güçlüğü,
iş riski, temininde güçlük ve mali sorumluluk zammının miktarları ile özel hizmet tazminatı
oranları, ödeme usul ve esasları (…)265 Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.266
(Değişik: 6/7/1995 – KHK-562/5 md.) Bu zam ve tazminatlara hak kazanmada ve
bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Ancak;
a) Sağlık kurulu raporu üzerine verilen hastalık izinleri,
b) Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren
hastalığa yakalananların kullandığı hastalık izinleri,
c) Hastalıkları sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarında yatarak tedavi gördükleri
tedavi süreleri,
hariç olmak üzere bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin süreleri toplamının 7
günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatlar % 25 eksik ödenir.
Yurt dışına sürekli görevle görevlendirelenlere bu zam ve tazminatlar ödenmez. Ancak
bunlardan yurt içine geçici olarak geri çağrılanlardan yurt dışı aylıklarının kesilmesini
gerektirecek kadar yurt içinde kalanlara, bu süre içinde zam ve tazminatları ödenir.
Kamu kurum ve kuruluşları (Mahalli İdareler dahil) bu maddede belirtilen zam ve
tazminatları; hizmetin gerekleri ve mali imkanlarını dikkate alarak personeline
263 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu bentte yer alan
“Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
264 21/3/2006 tarihli ve 5473 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle; bu fıkrada yer alan "(G bendi (c) sırasında
sayılanlar hariç)" ibaresi "(C ve G bölümlerinin (c) bentlerinde sayılanlar hariç)" şeklinde değiştirilmiştir.
265 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkranın birinci ve
beşinci paragraflarında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibareleri “Cumhurbaşkanınca” şeklinde, birinci
paragrafında yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş ve fıkranın birinci
paragrafında yer alan “ilgili kurumların yazılı isteği ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye
Bakanlığınca” ibaresi ile ikinci paragrafında yer alan “Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine” ibaresi
madde metninden çıkarılmıştır.
266 15/8/2017 tarihli ve 694 sayılı KHK’nin 28 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Başbakan” ibaresi
“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7078 sayılı Kanunun 28 inci
maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
Cumhurbaşkanınca belirlenen oran ve miktarlardan daha düşük bir oran ve miktar üzerinden
ödeyebilirler.
Bu maddenin ikinci bölümünde yer alan tazminatlar damga vergisi hariç herhangi bir
vergiye tabi değildir.
Her sınıfın son aylık derecesi ve en çok aylık miktarı:
(Mülga: 23/12/1972 – KHK-2/5 md.)
Katsayı:
(Değişik: 13/7/1993 – KHK-486/24 md.)
Aylık gösterge tablosunda yer alan rakamlar ile ek gösterge ve kıdem aylığı gösterge
rakamlarının aylık tutarlarına çevrilmesinde uygulanacak aylık katsayısı ile memuriyet taban
aylığı göstergesine uygulanacak taban aylık katsayısı üçer veya altışar aylık dönemler
itibariyle uygulanmak üzere Genel Bütçe Kanunu ile tespit olunur. Ancak mali yılın ikinci
yarısında, memleketin ekonomik gelişmesi genel geçim şartları ve Devletin mali imkanları
gözönünde bulundurulmak suretiyle Cumhurbaşkanı bu katsayıları ikinci yarının tamamı veya
üçer aylık dönemleri itibariyle uygulanmak üzere değiştirmeye yetkilidir.267
Katsayılardaki değişiklik aylıklarda artış veya eksiliş sayılmaz.
Memurlara ödenecek aylık tutarları:
(Değişik: 31/7/1970 - 1327/56 md.)
Bu kanunun 36 ncı maddesinde yer alan sınıflara ait gösterge tablosundaki rakamların,
genel bütçe kanununda o yıl için tespit edilen katsayı ile çarpılması sonunda bulunacak
miktar, sınıfların derece ve kademelerindeki memurların aylık tutarlarını gösterir.
Yurt dışında aylıklar:
(Değişik: 31/7/1970 - 1327/57 md.)
Kurumların yurt dışı kuruluşlarına dahil kadrolarında görev alan Devlet memurlarının
aylıkları, 155 inci maddeye göre tespit edilen brüt aylık tutarın, Cumhurbaşkanı tarafından
tespit edilecek emsal ile çarpılmasından hasıl olacak miktar üzerinden ödenir. Asıl aylığın
ödeme miktarı ile emsali tutarı arasındaki fark, her türlü vergiden müstesnadır.268269
(Mülga ikinci fıkra: 29/6/2012-6338/3 md.)
267 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
268 29/6/2012 tarihli ve 6338 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “aylık
tutarından, alınacak vergi ve kanunlar gereğince yapılacak bütün kesintiler indirildikten sonra (Kefalet Sandığı
kesintileri hariç) kalan kısmın,” ibaresi “brüt aylık tutarın,” şeklinde değiştirilmiştir.
269 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Devlet Personel Başkanlığı Dışişleri ve Maliye bakanlıklarının görüşüne dayanılarak Bakanlar Kurulu”
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
Dış memleketler aylık katsayısı:
(Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
156 ncı maddede yazılı katsayılar her yabancı memleketin ekonomik durumu, para ve
geçim şartları ile memurun temsil görevi ve aile yükümlülüğü gözönünde tutulmak suretiyle
saptanır ve aynı usul uyarınca değiştirilir.
Adayların aylıkları:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Herhangi bir sınıfta aday olarak göreve başlayanlar bu Kanunun 54 üncü
maddesindeki esaslara göre, girecekleri derecenin hak edecekleri kademe aylığını alırlar.
Aday memurlara, asaletleri tasdik edilinceye kadar kademe ilerlemesi uygulanmaz.
Asaleti onaylanan memurların kademe ilerlemeleri:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Adaylık süresi sonunda bu Kanun hükümlerine göre asıl memurluğa atananların
adaylıkta geçirdikleri süreler, kademe ilerlemelerinde ve derece yükselmelerinde
değerlendirilir.
Kademe ilerlemesinde verilecek aylık:
Kademe ilerlemesinde memur bir ileri kademeye ait göstergeye tekabül
eden aylığı alır.
(Mülga ikinci fıkra: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Derece değişikliğinde verilecek aylık:
(Değişik: 12/2/1982 - 2595/10 md.)
Derece yükselmesi veya daha aşağı bir dereceye atama halinde,
A) (Değişik: 26/6/1984 – KHK-241/8 md.) Bulunduğu dereceden yukarı derecelere
atanan memur;
a) 68 nci maddenin (B) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yeni girdiği derecenin
ilk kademe göstergesine,
b) Yeni girdiği derecenin ilk kademe göstergesi evvelce iktisap ettiği göstergeden
düşük ise, iktisap ettiği göstergeye eşit olan kademenin göstergesine,
Tekabül eden aylığı alır.
Alt derecede eşit göstergeli kademede geçirilen süre dikkate alınır.
B) Kazanılmış hak aylık derecelerinden daha aşağı bir dereceye atanan memur,
kazanılmış hak aylık dereceleri saklı kalmak kaydıyla,
a) Atandığı derecede eski derecesinde almakta olduğu kademe göstergesine,
b) Atandığı derecede eşit gösterge yok ise, eski göstergesine en yakın kademenin
göstergesine,
Tekabül eden aylığı alır.
Başka sınıfa geçen memurun alacağı aylık:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/61 md.)
İstisnai memurluklardan ayrılanların durumu:
(Değişik: 31/7/1970 - 1327/62 md.)
İstisnai memuriyetlere:
a) Bu Kanuna tabi kurumlardan atanmış olanlar, ayrıldıkları sınıfa dönmek istedikleri
takdirde, istisnai memuriyetlerde geçirmiş oldukları süre, bu Kanunda derece terfii için
belirtilen esaslara göre girebilecekleri yeni derecenin tayininde normal derece terfii sürelerine
karşılık sayılır.
Bu gibilerin, derece terfii süresine karşılık sayılan süreden geri kalan kısmı kademe
terfiinde dikkate alınır.
Bu gibiler, aynı şartlardan faydalanarak, 71 inci madde hükümlerine uyulmak
kaydiyle, başka bir sınıfa da girebilirler.
b) Bu Kanuna tabi olmıyan kurumlardan atananlar, bu Kanuna tabi kurumlarda bir
göreve atanmayı istedikleri takdirde, istisnai memuriyette geçirilen süre (a) fıkrasındaki
esaslara göre ve girilecek derecenin sınav veya seçmesini başarmak kaydiyle, derece ve
kademe ilerlemesine sayılır. Bu gibiler için adaylık hükümleri uygulanmaz.
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Memurlara aylıkları her ayın başında peşin ödenir. Emekliye ayrılma ve ölüm
hallerinde o aya ait peşin ödenen aylık, geri alınmaz.
Sözleşmeli personelin ücretleri sözleşme şartlarına göre; geçici personelin gündelikleri
gün hesabıyla hafta veya ay sonlarında ödenir.
(Ek: 5/7/1991 – KHK-433/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/5/1992 tarihli
ve E. 1991/33, K. 1992/32 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/7
md.) Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar
Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre almakta bulunan
Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri (sözleşmeli statüdeki personel dahil) ile kamu ve
özel kesimde iş kanunlarına göre istihdam edilen işçilere çeşitli adlar altında yapılan nakdi ve
270 433 sayılı KHK'nin 2 nci maddesi ile bu maddenin başlığı "Aylığın ödeme zamanı" iken metne işlendiği
şekilde değiştirilmiştir.
ayni nitelikteki tüm ödemelerin hesaplanma kolaylığını ve basitliğini sağlamak amacıyla,
bordro düzenlemesine, tahakkuk ve ödeme işlem ve sürelerine ilişkin esas ve usulleri tesbit
etmeye, aydan daha kısa ya da daha uzun sürelerde yapılan ödemelerin aylık dönemler
itibariyle tahakkuk ettirilmesi ve ödenmesine karar vermeye Maliye ve Gümrük Bakanlığı
yetkilidir.
(Ek: 5/7/1991 – KHK-433/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/5/1992 tarihli
ve E. 1991/33, K. 1992/32 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/7
md.) Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk
işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile
gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye
Bakanlığı yetkilidir.
Açıktan atanmada aylığa hak kazanma:
(Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
Bir göreve açıktan aday veya asıl memur olarak atananlar, göreve başladıkları günden
itibaren aylığa hak kazanırlar.
Bu suretle göreve başlamada ilk aylık, gün hesabiyle ay sonunda ödenir.
Kademe ilerlemesinde aylığa hak kazanma:
(Değişik: 12/2/1982 - 2595/11 md.)
Kademe ilerlemesinde Devlet Memuru, bu ilerlemeye müstehak olduğu tarihi takip
eden ay başından itibaren aynı derecenin bir ileri kademesine ait aylığa hak kazanır.
Derece değişikliğinde aylığa hak kazanma:
(Değişik: 30/5/1973 – KHK-5/7 md.)
Derece yükselmesinde veya daha aşağı derecelere atamada memur, yükseldiği veya
atandığı derecenin görevine başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren bu derecenin 161
inci maddeye göre kazandığı kademe aylığını alır.
(Ek: 12/2/1982 - 2595/12 md.) Ancak, yürütülmekte olan görevin niteliğinde bir
değişme olmaması halinde derece yükselmesine ilişkin onayın geçerlilik tarihini takip eden ay
başından itibaren bu derecenin 161 inci maddeye göre kazandığı kademe aylığını alır.
Başka bir sınıfa geçmede aylığa hak kazanma:
(Mülga: 23/12/1972 – KHK-2/5 md.)
Görev yeri değiştirilen memurların aylıkları:
(Değişik - 28/3/1988 – KHK-318/3 md.)
Bulundukları yerden başka yerlerdeki görevlere nakledilen ve 62 nci maddede
belirtilen süre içinde yeni görevlerinde işe başlayan memurlarla,yer değiştirme suretiyle başka
kurumlara atanan memurların aylıkları, işe başladıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren
yeni görev yerinde ödenir. Eski görev yerinde alınan aylıklar için kurumlar arasında herhangi
bir hesaplaşma yapılmaz.
İzin veya geçici görevde iken görev yeri değiştirilen memurların aylıkları:
(Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
Kanuni izinlerin kullanılması sırasında veya geçici bir görevde iken asıl görev yeri
değiştirilen memurların aylıkları, izin veya geçici görevin sona ermesine kadar eski görev
yerlerinde kadro tasarrufundan ödenir.
Sayman ve sayman mutemetlerinin devir süreleri ve aylıkları:
(Değişik : 17/9/2004 – 5234/1 md.)
Hesaplarını, görevi devralanlara devir zorunluluğu bulunan saymanların devir süresi
yedi gündür. Devir teslim süresinin aylık ödeme zamanına rastlaması halinde bu aya ait
aylıkları eski görev yerinde, kadro tasarrufundan ödenir.
Sayman mutemetleri için devir süresi iki gündür.
Görev yeri değiştirilenlerden eski görevlerine devamları tebliğ edilenlerin
aylıkları:
(Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
Görev yerleri değiştirilen memurlardan görevlerine devamları kurumlarınca yazılı
olarak tebliğ edilenlerin aylıkları eski görev yerlerinde kadro tasarrufundan ödenir.
Vekalet aylığına hak kazanma:
(Mülga: 23/12/1972 – KHK-2/5 md.)
Vekalet görevinin fiilen yapılması şartı:
Vekalet aylıklarının ödenebilmesi için görevin fiilen yapılması şarttır.
Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin
birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına
atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte
ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekalet suretiyle atananlara,
Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır.
(Ek : 4/7/2001 – KHK-631/5 md.) Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan
vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması
zorunludur.
(Değişik: 26/6/1984 – KHK-241/9 md.) 88 inci maddeye göre ikinci görev verilen
memurlara, bu görevleri karşılığında aylık ödenebilmesi için boş bir kadroya ait görevin
ikinci görev olarak yürütülmesi gerekir. Bu şekilde görevlendirilenlere, görevlendirildikleri
kadro derecesinin ilk kademe aylığının üçte ikisi ödenir. Ancak, sağlık grup başkanlığı,
baştabip ve baştabip yardımcılığı hizmetlerinin ikinci görev olarak yürütülmesi halinde kadro
şartı aranmaz ve bu hizmetleri yürütenlere almakta oldukları aylığın üçte ikisi ikinci görev
aylığı olarak ödenir.271
(Değişik: 22/8/1989 – KHK-378/4 md) Açıktan vekil olarak atananlar bu Kanunla
memurlara tanınan sosyal haklardan da yararlanırlar ve bunlara ödenecek vekalet aylığının
hesabına memuriyet taban aylığı da dahil edilir.
Ders ve konferans ücretleri:
(Değişik: 3/4/1998 - 4359/1 md.)
(Değişik birinci fıkra: 21/3/2006 - 5473/3 md.) Bu Kanunun 89 uncu maddesine göre
kendilerine ders görevi verilenlere, ders saati başına gündüz öğretimi için 140, örgün ve
yaygın eğitim kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat
18.00'den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 150 gösterge rakamının bu Kanuna göre
belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir.
(Değişik ikinci fıkra: 27/3/2015 - 6639/9 md.) Bu ücretler, özel eğitime muhtaç
öğrencilerin eğitim ve öğretim gördüğü kurumlarda görevli öğretmen ve yöneticiler ile bu
öğrencilere yönelik olarak açılan özel sınıf öğretmenlerine ve cezaevlerinde görevli
öğretmenlere %25, Millî Eğitim Bakanlığı Örgün ve Yaygın Eğitimi Destekleme ve
Yetiştirme Kursları Yönergesi kapsamında görev alan yönetici ve öğretmenlere %100
fazlasıyla ödenir.
Bu madde kapsamında ücretle ders vermek üzere yükseköğretim kurumlarından
görevlendirilen öğretim elemanlarına 2914 sayılı Kanun hükümlerine göre ek ders ücreti
ödenir.
Konferans ücreti her yıl bütçe kanunlarında gösterilir.272
Yolluk giderleri ve gündelikleri:
Bu Kanun hükümlerine tabi Devlet memurlarından bir görevin ifası için
sürekli veya geçici olarak görev yerinden ayrılanların yol giderleri ve gündelikleri, yolluklar
hakkındaki özel kanun hükümlerine göre ödenir.
Sözleşmeli olarak çalıştırılanların yol masrafları ile gündelikleri sözleşmelerindeki
şartlara göre ödenir.
271 28/6/2006 tarihli ve 5528 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Ancak,” ibaresinden sonra
gelmek üzere “sağlık grup başkanlığı” ibaresi eklenmiştir.
272 4/3/1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunun Geçici 1 inci maddesi gereğince bu maddede yer alan 80 ve 90
gösterge rakamları, sırasıyla 1999 yılında 90 ve 100'e, 2000 yılından itibaren ise 100 ve 110'a yükseltilerek
uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Fazla çalışma ücreti:
(Değişik: 5/7/1991 – KHK-433/3 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin
5/5/1992 tarihli ve E. 1991/33, K. 1992/32 sayılı Kararı ile, Yeniden düzenleme:
18/5/1994 - KHK-527/8 md.)
A) 99 ve 100 üncü maddeler hükümleri uyarınca tespit olunan günlük çalışma saatleri
dışında;
a) Salgın hastalık ve tabii afetler gibi olağanüstü hallerin olması (Bu hallerin devamı
süresince),
b) Fabrika, atelye, şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran
kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın
zorunlu bulunması,
hallerine münhasır olmak üzere, yapılan fazla çalışmalar ücretle karşılanır.
Yukarıda sayılan hallerde yaptırılacak fazla çalışmanın süresi ve saat başına ödenecek
ücret Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenir.273
B) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 14/2/1997 tarihli ve E: 1997/20, K: 1997/32
sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 3/4/1998 - 4359/4) Kurumlar gerektiği takdirde
personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti vermeksizin çalıştırabilirler.
Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin
verilir. Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek
yılı içinde kullandırılabilir.
Fazla çalışmanın uygulama esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye
Bakanlığınca müştereken belirlenir.
Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarına ödenecek fazla çalışma ücretleri ve diğer
hususlar Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacak bir talimatla tesbit edilir.274
Temsil giderleri ve yönetmeliği:
Hangi kurumlarda hangi sınıf ve kadrolardaki Devlet memurlarının
görevler icabı temsili mahiyette masraf yapabilecekleri ve bu masrafların sarfı ile ilgili usul ve
şartlar ve bunların sarf alanları ilgili kurumların görüşleri alınarak Maliye Bakanlığı ve
Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı ile birlikte hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir.
Sürekli görevle yurt dışında bulunan memurların aylıkları:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
273 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
274 15/8/2017 tarihli ve 694 sayılı KHK’nin 29 uncu maddesiyle, bu paragrafta yer alan “Başbakan” ibaresi
“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7078 sayılı Kanunun 29 uncu
maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
Sürekli görevle yurt dışına atanan memurların aylıkları görevlerine başladıkları
tarihten itibaren; sürekli görevle yurt dışına gönderilen veya kurumların yurt dışı
kuruluşlarına dahil kadrolarında görev alan memurlardan görevlerine başladıktan sonra yurt
içinde veya yurt dışında başka bir göreve atananların aylıkları ise atanma emrinin tebliği
tarihini izleyen onbeşinci gün sonuna kadar 156 ncı maddedeki esaslara göre ödenir.
Yurt dışında bulunanlardan yerlerine atananların gelişine kadar bekleme emri alanların
aylıkları, atama emirlerinin tebliğ tarihinden itibaren, iki ayı geçmemek üzere aynı maddeye
göre ödenir.
(Ek: 4/7/2001 – KHK-631/6 md.) Sürekli görevle yurt dışına atanan memurlara, yıllık
izin ile 181 inci maddede belirtilen hal dışında, yurt içinde geçirilen süreler için yurt dışı
aylığı ödenmez. Ancak, yurt dışı görev süresince toplam dört ayı geçmemek üzere, yurt içinde
yataklı tedavi kurumlarında yatarak görülen tedavi süresince 156 ncı maddeye göre belirlenen
emsal katsayının 1/3’ü esas alınarak yurt dışı aylığı ödenir.
Yurt dışındaki memurlardan geçici görevle merkeze çağrılanların aylıkları:
Sürekli görevle yurt dışına gönderilen Devlet memurları, geçici görevle
en çok bir ay süre ile merkeze çağrılabilir. Bu süre içinde aylığı katsayılı ödenir.
Yurt dışında görevli memurlardan farklı katsayılı memlekete atananların
aylıkları:
Yukardaki maddelerde gösterilen memurların, aylıklarına uygulanmakta
bulunan ödeme katsayılarından farklı ödeme katsayısı uygulanan bir başka memlekete naklen
atanmalarında 180 inci madde hükmü uygulanır.
Hazarda eğitim ve manevra için silah altına alınanların aylıklarının ödenmesi:
Hazarda muvazzaflık hizmeti dışında eğitim ve manevra maksadiyle
silah altına alınan Devlet memurlarının aylıkları kendi kurumlarınca tam olarak ödenir.
Devlet memurlarından rütbeli olanların rütbe aylığı tutarı, bağlı bulundukları
kurumdan aldıkları aylık tutarından fazla olanlara, aradaki fark askeri kurumlarına katılmaları
veya yeni rütbeyi kazandıkları tarihten itibaren silah altında bulundukları sürece Milli
Savunma Bakanlığı tarafından ödenir.
Seferde muvazzaflık hizmeti dışında silah altına alınan memurların aylıklarının
ödenmesi:
Seferde muvazzaflık hizmeti dışında, silah altına alınan Devlet
memurlarına rütbeli olsun olmasın silah altında bulundukları sürece aylıkları aşağıdaki
hükümlere göre ödenir.
A) Yedek subay, yedek askeri memur ve yedek astsubay olanların rütbelerine ait
aylıkları Milli Savunma Bakanlığınca ödenir.
Bunların aylıkları bağlı bulundukları kurumdan aldıkları aylık tutarından eksikse
aradaki fark kurumlarınca ödenir
B) (A) bendi dışında kalan ve rütbesiz memurların aylıklarının tamamı kurumlarınca
ödenir.
Sefer haline geçişte silah altında bulunan memurların aylıkları:
Sefer haline geçiş sırasında 183 üncü maddeye göre silah altında
bulunan Devlet memurlarının aylıkları adı geçen maddeye; sefer haline geçişten sonraki
aylıkları 184 üncü maddeye göre ödenir.
Silah altına alınmazdan önce kadrolarından açıkta bulunanların aylıkları:
Hazarda eğitim ve manevra veya seferde muvazzaflık hizmeti dışında
silah altına alınan Devlet memurlarından, silah altına alınmazdan önce kadroları kaldırılanlar,
görevden uzaklaştırılanlar hakkında, silah altında bulundukları sürece aşağıdaki hükümler
uygulanır:
A) Bunlardan yedek subay, yedek askeri memur veya yedek astsubay olanların rütbe
aylıklarının açık aylıklarından fazla veya eksik olmasına göre haklarında 183 ve 184 üncü
madde hükümleri uygulanır.
B) (A) bendi dışında kalan ve rütbesiz memurlara kanuni hakları olan açık aylığının
verilmesine devam olunur.
KISIM - VI
Sosyal Haklar ve Yardımlar
Emeklilik hakları:
Devlet memurlarının emeklilik ve malûllük hallerinde kendilerinin,
ölümleri halinde dul ve yetimlerinin sahip bulundukları haklar emeklilik kanunlariyle
düzenlenir.
Hastalık ve analık sigortası:
A) Devlet memurlarının hastalık, analık ve görevden doğan kaza ile
mesleki hastalık,
B) Devlet memurlarının eşleri ve bakmakla yükümlü oldukları ana, baba ve
çocuklarının hastalık ve analık,
C) Bir kanuna dayanılarak emekli veya malûllük aylığı alanların (Sosyal Sigortalar
Kurumunca uygulanan iş kazaları ile meslek hastalıkları, malûllük ve yaşlılık sigortalarından
gelir veya aylık bağlananlar hariç) hastalık ve analık,
Ç) (C) bendinde belirtilen emekli veya malûllük aylığı alanların aile fertlerinin
hastalık ve analık,
D) Bir kanuna dayanılarak dul veya yetim aylığı alanların (Sosyal Sigortalar
Kurumundan gelir veya aylık alanlar hariç) hastalık ve analık.
Hallerinde, gerekli sosyal sigorta yardımları sağlanır.
Bu sigorta yardımları özel kanunlarla düzenlenir.
Bu sigortalardan tanınan hak ve sağlanan yardımlar, genel sosyal sigorta rejimleri ile
kabul edilen hak ve yardımlardan az olamaz.
Yeniden işe alıştırma:
Malûllük aylığı bağlanan Devlet memurlarından çalışma gücünün
artırılabileceği umulanlar eski sınıflarında veya yeni sınıf veyahut meslekte çalışabilmelerini
sağlamak üzere işe alıştırılmaya tabi tutulabilirler.
İşe alıştırmanın ne suretle ve hangi esaslara göre yapılacağı özel kanununda gösterilir.
Ek sosyal sigorta ve Yardımlaşma:
(Mülga: 12/2/1982 - 2595/19-a)
Memurların sosyal tesis ihtiyaçları:
(Yeniden düzenleme: 29/11/1984 – KHK-243/29 md.)
Devlet Memurları için lüzum ve ihtiyaç görülen yerlerde çocuk bakımevi ve sosyal
tesisler kurulabilir.
Bunların kuruluş ve işletme esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye ve
Gümrük Bakanlığınca birlikte hazırlanacak genel yönetmelikle belirlenir.
Devlet memurları için konut kredisi:
(Yeniden düzenleme: 29/11/1984 – KHK-243/30 md.)
Devlet Memurlarından T. C. Emekli Sandığına tabi hizmeti 10 yıl ve daha fazla
olanlara, istekleri üzerine Toplu Konut Fonundan özel şartlarla ve öncelikle konut kredisi
verilebilir.
Bu krediden faydalanma şartları ile kredi borcunun memurlardan tahsili ve her yıl
ödenecek toplam kredi tutarı gibi diğer hususlar Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi
Başkanlığınca hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.
Devlet memurları için konut:
(Değişik: 31/7/1970 - 1327/69 md.)
Devlet memurlarının lüzum ve zaruret görülen yerlerle kiralık konut ihtiyaçları,
Cumhurbaşkanınca onanacak programlar gereğince, genel ve katma bütçelere her yıl
konulacak ödeneklerle tesis edilecek fondan karşılanır.275
Bu madde hükmü özel kanunlarla düzenlenir.
Bazı devlet memurları için konut tahsisi:
(Mülga: 9/11/1983 - 2946/12 md.)
Mahrumiyet yeri ödeneği:
(Mülga: 2/12/1993 - 3920/2 md.)
Ödeme usulü ve mahrumiyet yeri derecesi:
(Mülga: 2/12/1993 - 3920/2 md.)
Miktarı:
(Mülga: 2/12/1993 - 3920/2 md.)
Mahrumiyet yeri ödeneğinin ödenme usulü:
(Mülga: 2/12/1993 - 3920/2 md.)
Öğrenim bursları ve yurtları:
Mahrumiyet yerlerinde çalışan Devlet memurları görev yerlerinde
çocuğunun girmesi gereken orta dereceli okul bulunmadığı takdirde, bu dereceli okullarda
okuma hakkını kazanmış bulunan çocuklarını yatılı okullarda okutmak isterlerse, pansiyon
ücret indiriminden faydalanırlar.
Bu indirim her yıl bütçe kanunu ile tesbit olunan pansiyon ücretlerinden en azının
çocukların her biri için % 50 si oranındadır. İndirim sonucunda meydana çıkan fark Devlet
bütçesinden ödenir.
Ancak, memurlar çocuklarını daha yüksek ücretli okul pansiyonlarından veya Milli
Eğitim Bakanlığının denetimi altında faaliyette bulunan özel pansiyonlardan faydalandırmak
isterlerse aradaki ücret farkı kendileri tarafından ödenir.
Sınıfta kalan çocuklar için burs verilemiyeceği:
Pansiyonlarda ücret indiriminden faydalanan memurların çocukları
sınıfta kalırlarsa aynı sınıf için ikinci sene bu haktan faydalanamazlar.
275 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “İmar
ve İskan Bakanlığınca tespit edilerek Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde
değiştirilmiştir.
Mahrumiyet yerinden başka yere atanan, ölen, emekliye ayrılanların burs
haklarının devamı:
Öğrenim yılı içinde mahrumiyet yeri ödeneğine tabi olmayan yerlerdeki
bir göreve atanan veya ölen veyahut emekliye ayrılan memurların çocukları için yapılan
indirim, bulundukları ders yılı sonuna kadarı kendi isteğiyle atananlar için de, atandıkları
tarihteki taksit dönemi sonuna kadar devam eder.
Evli bulunan Devlet memurlarına aile yardımı ödeneği verilir.
(Değişik: 27/6/1989 - KHK - 375/10 md.) Bu yardım, memurun her ne şekilde olursa
olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık
almayan eşi için 1500, çocuklarından herbiri için de 250 gösterge rakamının (72 nci ay dahil
olmak üzere 0-6 yaş grubunda yer alan çocuklar için bir kat artırımlı) aylık katsayısı ile
çarpılması sonucu elde edilecek miktar üzerinden ödenir. (Mülga ikinci cümle: 13/2/2011 -
6111/117 md.) Eşlerden birine iş akdi veya toplu sözleşme gereği çocukları için yapılan aile
yardımı ödeneği daha düşük ise, yalnız aradaki fark ödenir. (Ek: 9/4/1990 - KHK-418/7 md.;
İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile,
Yeniden düzenleme: 18/5/1994 - KHK-527/9 md.) Bu fıkrada yer alan gösterge rakamlarını
3 katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.277278279
Dul memurların çocukları için yukarıki fıkralar hükmü uygulanır.
Boşanma veya ayrılık vukuunda mahkeme bu yardımın hangi tarafa ve ne oranda
verileceğini de kararında belirtir.
Devlet memurunun, geçimini sağladığı üvey çocukları için de bu ödenek verilir.
Aile yardımı ödeneğinin ödeme usulü:
Aile yardımı ödeneği Devlet memurlarına her ay aylıklariyle birlikte
ödenir.
Karı ve kocanın her ikisi de memur iseler bu ödenek yalnız kocaya verilir.
Aile yardımı ödenekleri hiç bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir ve borç
için haczedilemez.
276 3/7/2011 tarihli ve 2011/2022 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Kararın 3 üncü maddesiyle, bu maddede
yer alan ve eş için ödenmekte olan aile yardımı ödeneğine esas (1.500) gösterge rakamının 1/7/2011 tarihinden
itibaren (2.134) olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
277 21/3/2006 tarihli ve 5473 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle; bu fıkrada yer alan "250" ibaresi "1500", "50"
rakamı "250", "5 katına" ibaresi ise "3 katına" şeklinde değiştirilmiştir.
278 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle bu fıkraya "50 gösterge rakamının" ibaresinden
sonra gelmek üzere, "(72 nci ay dahil olmak üzere 0-6 yaş grubunda yer alan çocuklar için bir kat artırımlı) "
ibaresi eklenmiştir.
279 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
Aile yardımı ödeneğine hak kazanma:
Memur, eş için ödenen aile yardımı ödeneğine evlendiği; çocuk için
ödenen yardıma da çocuğunun doğduğu tarihi takip eden ay başından itibaren hak kazanır.
Aile yardımı ödeneği hakkını kaybetme:
Memur, eş için ödenen aile yardımı ödeneği hakkını eşinden boşanma
veya eşinin ölümü, çocuk için ödenen yardım ödeneği hakkını da çocuğun ölümü veya 206
ncı maddedeki hallerin vukuunu takip eden ay başından itibaren kaybeder.
Çocuk için aile yardımı ödeneği verilmiyecek haller:
Aşağıdaki hallerde çocuklar için aile yardımı ödeneği verilmez:
1. Evlenen çocuklar,
2. (Değişik: 21/4/2005 - 5335/28 md.) 25 yaşını dolduran çocuklar (25 yaşını bitirdiği
halde evlenmemiş kız çocukları ile çalışamayacak derecede malûllükleri resmi sağlık kurulu
raporuyla tespit edilenler için süresiz olarak ödeneğin verilmesine devam olunur.),
3. Kendileri hesabına ticaret yapan veya gerçek veya tüzel kişiler yanında her ne
şekilde olursa olsun menfeat karşılığı çalışan çocuklar (Öğrenim yapmakta iken tatil
devresinde çalışanlar hariç),
4. Burs alan veya Devletçe okutulan çocuklar.
Doğum yardımı ödeneği:
(Mülga: 27/3/2015 - 6637/23 md.)
Ölüm yardımı ödeneği:
(Değişik birinci fıkra: 6/7/1995 – KHK-562/4 md.) Devlet
memurlarından: memur olmayan eşi ile (…)280 aile yardımı ödeneğine müstehak çocuğu
ölenlere en yüksek Devlet memuru aylığı (ek gösterge dahil) tutarında, memurun ölümü
halinde sağlığında bildiri ile gösterdiği kimseye, eğer bildiri vermemiş ise eşine ve
çocuklarına, bunlar yoksa ana ve babasına, bunlar da yoksa kardeşlerine en yüksek Devlet
memuru aylığının (ek gösterge dahil) iki katı tutarında, ölüm yardımı ödeneği verilir.
Ölüm yardımı ödeneği, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve ödeme emri
aranmaksızın saymanlarca derhal ödenir. Bu yardım borç için hacizedilemez.
Yurt dışında sürekli görevde bulunan memurlara verilecek ölüm yardımı ödeneğinde
156 ıncı maddede yazılı katsayı uygulanmaz.
Tedavi yardımı:
280 4/7/2001 tarihli ve 631 sayılı K.H K.’nin 7 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “memur olmayan eşi ile”
ibaresinden sonra gelmek üzere “ikiden fazla dahi olsa” ibaresi eklenmiş olup, daha sonra 13/2/2011 tarihli ve
6111 sayılı Kanunun 117 nci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
(Mülga: 31/5/2006-5510/106 md.)
Cenaze giderleri:
(Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
Devlet memurlarının ölümü halinde cenaze giderleri (cenazenin başka yere nakil
dahil) kurumlarınca ödenir. Sürekli veya geçici görevle veyahut 78 inci maddeye göre yurt
dışında bulunan Devlet memurlarından ölenlerin ve yurt dışında sürekli görevlerde
bulunanların eşleri, bakmakla yükümlü oldukları ana, baba ve (...)281 çocuklarının cenazelerini
yurda getirmek için yapılması zorunlu olan giderler kurumlarınca karşılanır.
209 uncu madde ile bu madde hükümleri Maliye ve Sağlık ve Sosyal Yardım
Bakanlıklarının görüşleri alınmak suretiyle Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak
yönetmeliğe göre uygulanır.
Giyecek yardımı:
Devlet memurlarından hangilerinin ne şekilde giyecek yardımından
faydalanacakları Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte
hazırlıyacakları bir yönetmelik ile tesbit olunur.
Yiyecek yardımı:
Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde
faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile
Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlıyacakları bir yönetmelik ile tesbit
olunur.
Yakacak yardımı:
(Mülga: 27/6/1989 – KHK-375/32 md.)
(31/7/1970 tarih ve 1327 sayılı Kanun ile bu araya eklenen numarasız “Ek
Madde” 4/7/2001 tarih ve 631 sayılı KHK ile bu Kanuna 152 nci madde olarak
işlenmiştir.)
KISIM - VII
Devlet Memurlarının Yetiştirilmesi
Kurumların memurlarını hizmet içinde yetiştirme esasları:
(Değişik : 31/7/1970 - 1327/72 md.)
281 29/11/1984 tarihli ve 243 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 31 inci maddesi ile bu fıkrada yer alan
“aile yardımı ödeneğine müstehak” ibaresi kaldırılmıştır.
Devlet memurlarının yetişmelerini sağlamak, verimliliğini artırmak ve daha ileriki
görevlere hazırlamak amaciyle uygulanacak hizmet içi eğitim, Devlet Personel Başkanlığı
tarafından ilgili kurumlarla birlikte hazırlanacak yönetmelikler dahilinde yürütülür.
Eğitim birimleri:
Her kurumda, yetiştirme faaliyetlerini düzenlemek, yürütmek ve
değerlendirmekle görevli bir "Eğitim birimi" kurulur. Birden çok birim kurulan kurumlarda
bunlardan biri "Merkez Eğitim Birimi" adını alır.
Eğitim merkezleri:
Kurumlar kendi eğitim ihtiyaçlarını karşılamak üzere eğitim merkezleri
açabilirler. Kurumlararası eğitim ihtiyaçlarını karşılamak üzere, Cumhurbaşkanı kararıyla,
kurumlararası eğitim merkezleri de açılabilir.282
Eğitim birim ve merkezlerinin kuruluş ve işleyişleri Başbakanlık Devlet Personel
Başkanlığının görüşü alınmak suretiyle kurumlarınca hazırlanacak yönetmeliklerle
düzenlenir.
Devlet memurları eğitimi genel planı:
Devlet memurları eğitimi genel planı, Cumhurbaşkanı kararıyla
yürürlüğe konulur.283
Yurt dışında yetiştirme:
Devlet memurları, yabancı memleketlerin hizmetle ilgili
kurumlarında veya yetiştirme - eğitim merkezlerinde de yetiştirilebilirler.
Bunlardan sınıflarının kapsadığı hizmetlerin niteliği bakımından, aynı zamanda belirli
bir dalda öğrenim ve ihtisas yapması gerektiği kurumları ve Başbakanlık Devlet Personel
Başkanlığınca kararlaştırılmış olanlara öğrenim veya ihtısas yapma müsaadesi verilebilir.
Bu maddede söz konusu olan Devlet memurları hakkında 79 uncu madde hükümleri
uygulanır.
Rapor verme:
282 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararnamesiyle” ibaresi
“Cumhurbaşkanı kararıyla” şeklinde değiştirilmiştir.
283 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Maliye ve Milli Eğitim Bakanlıklariyle Türkiye ve Orta - Doğu Amme İdaresi Enstitüsü, Devlet Planlama
Teşkilatı ve ilgili kurumların görüşleri alındıktan sonra Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı tarafından
hazırlanarak Bakanlar Kurulu kararnamesiyle” ibaresi “Cumhurbaşkanı kararıyla” şeklinde değiştirilmiştir.
Kurumlar yıllık eğitim programlarına göre yapmakta oldukları eğitim
çalışmalarının sonuçlarını her altı aylık dönemin bitiminden en geç bir ay sonra Başbakanlık
Devlet Personel Başkanlığına bir raporla bildirmek zorundadırlar.
Koordinasyon ve denetleme:
Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı kurumları yurt içi ve yurt dışı
eğitim programlarının hazırlanmasında ve uygulanmasında yol göstermek, yetiştirme
faaliyetlerini koordine etmek ve denetlemekle görevlidir.
Devlet memurluğuna eleman yetiştirilmesi:
Kurumlar belirli sınıflardaki memurluklara eleman yetiştirmek
amaciyle:
A) Kendi bünyeleri içerisinde mesleki öğretim ve eğitim yapabilirler.
B) Yurt içindeki öğrenim kurumlarında öğrenci okutabilir ve ihtisas yaptırabilirler.
C) Dış memleketlerde öğrenci okutabilir ve ihtısas yaptırabilirler.
Seçme usulü:
Kurumlarca yurt içinde veya yurt dışında okutulacak öğrenciler yarışma
sınavı ile seçilirler.
Öğrenci okutma şartlarını düzenliyen yönetmelikler:
Hangi kurumların ve sınıfların eleman ihtiyaçlarını karşılamak üzere
okul ve kurslar açabileceği, yurt içinde veya dışında hangi öğrenim dallarında öğrenci
okutabileceği, okutulacak öğrencilerin ayrılma ve seçilme usulleri, çalışmalarının izlenip
denetlenmesi, çıkarılma veya geri çağrılma usulleri, ilgili kurumların ve Devlet Planlama
Teşkilatının görüşleri alınmak suretiyle, Milli Eğitim ve Maliye Bakanlıklariyle Başbakanlık
Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlıyacakları yönetmeliklerde belirtilir.
Öğrenimi sırasında Devlet hesabına okuma hakkını kaybeden veya öğrenim kurumunu
terk edenler için kurumlarınca yapılmış masraflar kendilerinden faizi ile birlikte tahsil olunur.
Özel kanun ve yüklenme senedi hükümleri saklıdır.
Mecburi hizmet:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12/1 md.; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Cumhurbaşkanınca belirtilen her derecedeki öğretim kurumları ve öğretim dalları
dışında kalan kurum ve dallarda Devlet tarafından okutulanlardan,284
284 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “İlgili
Bakanlığın isteği, Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi ile Bakanlar Kurulunca”
ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
a) Yurtiçinde Devlet hesabına okutulan öğrenciler (Tatiller dahil) öğrenim süreleri
kadar,
b) Yurtdışındaki öğretim kurumlarında Devlet hesabına öğrenimlerini bitiren
öğrenciler (Tatiller dahil) öğrenim sürelerinin iki katı kadar,
Mecburi hizmetle yükümlüdürler.
(Değişik: 14/1/1988 – KHK-311/2.md.) Yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak
veya staj yapmak üzere 3 ay ve daha fazla süre ile dış memleketlere gönderilen memurlara
gönderilme şekillerine bakılmaksızın yurtdışında kaldıkları sürenin iki katı kadar mecburi
hizmet yüklenir.
Mecburi hizmet yükümlülüğünün 13/12/1960 tarihli ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin a, b, d fıkraları kapsamına giren kurumlar arasında devri mümkündür. Mecburi
hizmetle yükümlü bulunanlar, yarışma sınavına tabi tutulmaksızın atanırlar.285
Mecburi hizmetle ilgili yükümlülükler:
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Mecburi hizmetle yükümlü bulunanlar yetiştirme, eğitim veya staj sürelerinin
bitiminden itibaren en çok iki ay içinde kurumlarına başvurmak zorundadırlar.
Bunlardan;
a) Başvurma tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde bir göreve atanmayanların mecburi
hizmet yükümlülükleri kalkar. Mecburi hizmetin (d) fıkrasına göre krediye dönüştürülmesi
istendiği takdirde bu süre istemin karara bağlandığı tarihten başlar. Bu durumun oluşuna
kendi kusuru ile sebep olan memurlar bundan doğan zararı tazminle yükümlüdürler.
b) Başvurmayanlar veya atanma için gerekli belgelerini tamamlamayanlar yol giderleri
de dahil olmak üzere, kendilerine kurumlarınca yapılmış bulunan bütün giderleri yüzde elli
fazlasiyle ödemek zorundadırlar.
c) Atanıp da yükümlü bulundukları mecburi hizmeti bitmeden ayrılmış veya bir ceza
sebebiyle memurluktan çıkarılmış olanlar mecburi hizmetlerinin eksik kalan kısmı ile orantılı
tutarı yüzde elli fazlasiyle ödemek zorundadırlar.
d) Hizmetlerine lüzum olmadığına Cumhurbaşkanınca karar verilenlerin mecburi
hizmet yükümlülükleri krediye dönüştürülebilir.286
e) İlk ve orta dereceli okullar ile, kurslarda Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okutulan
parasız yatılı öğrencilerin mecburi hizmetlerine, bu kanuna tabi kurum ve kuruluşlarda ihtiyaç
285 29/11/1984 tarihli ve 243 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 55 inci maddesi uyarınca; 13/12/1960 tarih
ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine yapılan atıflar, 8/6/1984 gün ve 217 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin ilgili maddesine yapılmış sayılmaktadır. Bu bakımdan bu maddede zikredilen 4 üncü madde, 217
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi olarak dikkate alınmalıdır.
286 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “ilgili
kurumun teklifi ve Maliye Bakanlığının uygun görüşüne dayanılarak Bakanlar Kurulunca” ibaresi
“Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
olmaması halinde Milli Eğitim Bakanlığı bunların mecburi hizmet yükümlülüğünü
kaldırmaya yetkilidir. Bu fıkraya göre kurumların, ihtiyaci olup olmadığı bir aylık süre
verilmek ve Resmî Gazete'de ilan edilmek suretiyle tespit olunur.
Askerlikte geçen süre mecburi hizmetten sayılmaz.
Mecburi hizmetini yapmakta iken yasama organına seçilenlerin yükümlülükleri
seçildikleri sürece ertelenir.
KISIM - VIII
Çeşitli Hükümler
Danışma kurulları:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Yüksek danışma kurulu:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Kamu personeli yüksek kurulu karar verme usulü:
(Mülga: 30/5/1974 – KHK-12/7 md.; aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/7
md.)
Devlet memurlurı yüksek kurulu:
(Mülga: 30/5/1974 – KHK-12/7 md.; aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/7
md.)
Diğer personel için kurulacak kurullar:
(Mülga: 30/5/1974 – KHK-12/7 md.; aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/7
md.)
(Değişik: 13/2/2011 - 6111/114 md.)
Devlet Personel Başkanlığı, kuruluş kanunlarına ve bütçe türlerine bağlı
kalınmaksızın, tüm kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat yapılarına ve personeline ilişkin
konularda, gerekli gördüğü bilgi ve belgeleri kamu kurum ve kuruluşlarından talep eder.
Kamu kurum ve kuruluşları bu bilgi ve belgeleri vermekle yükümlüdür.
Kamu kurum ve kuruluşları; atama, yer değiştirme, görevde yükselme, unvan
değişikliği ve Devlet Personel Başkanlığınca belirlenecek diğer personel hareketlerini
bildirmek zorundadır.
287 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 114 üncü maddesiyle bu madde başlığı “Danışma kurulları ile ilgili
yönetmelik:” iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar ile istisna tutulacak kamu kurum
ve kuruluşları Cumhurbaşkanınca belirlenir.288
Türk silahlı kuvvetlerinde çalışan memurlara uygulanmıyacak maddeler:
(Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliğinin, Askeri Mahkemeler
Kuruluş ve Yargılama Usulü Kanununun ve bunlar hakkında halen yürürlükte bulunan diğer
mevzuatın uygulanmasını sağlama bakımından Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan sivil
memurlar, sözleşmeli ve geçici personel ile işçiler hakkında bu kanunun;
Çalışma saatleri hakkındaki 99 uncu,
Günlük çalışma saatlerinin tespiti hakkındaki 100 üncü,
Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmette çalışma saat ve usulünün tespiti
hakkındaki 101 inci, fazla çalışma ücreti hakkındaki 178 inci,
Görevden uzaklaştırmaya yetkilileri sayan 138 inci,
maddeleri hükümleri uygulanmaz.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan memurlara uygulanmaya devam olunacak
hükümler:
Bu kanunun 7 nci bölümünde yer alan "Disiplin" e ait 124, 136 ncı
maddelerindeki hükümlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan sivil memurlar ile sözleşmeli
ve yevmiyeli personel hakkında uygalanmasından, Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanun
ve Yönetmeliği, Askeri Mahkemeler Kuruluş ve Yargılama Usulü Kanunu ve konu ile ilgili
diğer hükümleri saklıdır.
İktisadi ve Ticari İlimler Akademileri öğrenim üyeleri ve yardımcılarına
uygulanmıyacak maddeler:
(Mülga: 23/12/1972 – KHK-2/5 md.)
Dışişleri Bakanlığınca derhal gerekli görülecek kadrolar:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/73 md.)
22 Ocak 1962 tarihli ve 1 sayılı kanunun değiştirilmesi:
(22/1/1962 - 1 sayılı Kanunun 1 inci maddesini değiştiren hüküm olup,
sözkonusu kanun 9/10/1984 - 3053 sayılı kanunun 6 ncı maddesiyle yürürlükten kaldırılmakla
hükmü kalmamıştır.)
EK MADDELER
288 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
Bu kanunun birinci maddesi kapsamına giren kurumlardaki memurlar
hakkında:
a) 31/3/1926 tarih ve 788 sayılı Kanun ile ek ve tadilleri (238 inci maddenin 3 ve 4
üncü fıkralarında söz konusu edilen maddelerin düzenlediği konularla ilgili hükümler, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi izliyen mali yıl başına kadar saklı kalmak şartiyle) bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte;
b) (Değişik: 31/7/1970 - 1327/91 md.) 20/6/1927 tarih ve 1108 sayılı, 30/6/1939 tarih
ve 3656 sayılı, 28/2/1959 tarih ve 7244 sayılı kanunlarla bu kanunların ek ve tadilleri, 23
Temmuz 1965 tarihinden evvel ve sonra yürürlüğe giren teşkilat kanunları ile diğer
kanunların bu kanuna aykırı hükümleri ve Devlet memurlarının hizmet şartlarını,
niteliklerini,atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve
sorumluluklarını, aylıklarını, ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenliyen hükümler Genel
Kadro Kanununun yürürlüğe girdiği ayın son gününden itibaren yürürlükten kalkar.
c) (Ek: 31/7/1970 - 1327/91 md.) Ancak, Atom Enerjisi Komisyonunda hangi
hizmetlerin 234 sayılı Kanun hükumleri uyarınca sözleşme ile yürütülmesine devam
olunacağı Atom Enerjisi Komisyonunun teklifi üzerine Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel
Başkanlığının mütalaası alınmak suretiyle Bakanlar Kurulunca tespit olunur.
d) (Ek : 31/7/1970 – 1327 /91 md.) 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Kanunu hükümleri saklıdır.
e) (Ek : 31/7/1970 – 1327/91 md.) 30/9/1960 tarihli ve 91 sayılı Kanunun 17 ve 19
uncu maddeleri, 12/10/1960 tarihli ve 99 sayılı Kanunun 1 inci maddesi, 933 sayılı Kanunun
4 ve 8 inci maddeleri hükümleri saklıdır.
Hizmet sözleşmesi esasları Bakanlar Kurulu kararı ile tespit olunur.
f) (Ek : 25/6/1973 – 1757/224 md.) Toprak ve Tarım Reformu Kanununun 189, 191,
192, 193, 195, 197, 199 ve 200 üncü maddeleri hükümleri saklıdır.324
Kanunun yürürlüğe girmesi:
324 Anayasa Mahkemesinin 19/10/1976 tarihli ve E. 1973/42, K.1976/48 sayılı Kararı ile 25/6/1973 tarihli ve
1757 sayılı Toprak ve Tarım Reformu Kanunu iptal edilmiştir.
(Mülga : 23/12/1972 – KHK-2/5)
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
I SAYILI CETVEL
(Ek: 9/4/1990-KHK-418/3 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve
E.1990/22, K.1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK-527/3
md.) (Değişik:1/7/2022-7417/6 md.)
HİZMET SINIFLARI İTİBARİYLE UNVAN VEYA AYLIK ALINAN
DERECELERE GÖRE EK GÖSTERGELER
UNVANI Derece Ek Göstergeler
I- GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI
a) aa) Diyanet İşleri Başkanı
bb) Başbakanlık Müsteşarı, Bakan Yardımcısı,
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı,
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı
b) Müsteşarlar, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri 1 7800
c) Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı, Başbakanlık
Yüksek Denetleme Kurulu Başkanı, Devlet Personel
Başkanı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanı,
Toplu Konut İdaresi Başkanı, Gelir İdaresi Başkanı,
Talim ve Terbiye Kurulu Başkanı, Türk İşbirliği ve
Koordinasyon Ajansı Başkanı, Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanı, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanı,
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanı,
Kentsel Dönüşüm Başkanı325
1 7600
d) GAP İdaresi Başkanı, Doğu Anadolu Projesi Bölge
Kalkınma İdaresi Başkanı, Konya Ovası Projesi Bölge
Kalkınma İdaresi Başkanı, Doğu Karadeniz Projesi
Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı, Kalkınma
Araştırmaları Merkezi Başkanı, Ulaştırma, Denizcilik
ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanı,
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı,
Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanı, Başbakan
1 7000
325 7/11/2023 tarihli ve 7471 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle Ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin; “I- Genel
İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (c) bendine “Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanı” ibaresinden
sonra gelmek üzere “, Kentsel Dönüşüm Başkanı” ibaresi ve (d) bendine “Yurtdışı Türkler ve Akraba
Topluluklar Başkanlığı Başkan Yardımcısı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Kentsel Dönüşüm Başkan
Yardımcısı,” ibaresi eklenmiştir.
UNVANI Derece Ek Göstergeler
Başmüşaviri, Başbakanlık Müsteşar Yardımcıları,
Diyanet İşleri Başkan Yardımcıları, Din İşleri Yüksek
Kurulu Başkanı, Mushafları İnceleme ve Kıraat
Kurulu Başkanı, Diyanet Akademisi Başkanı,
Büyükelçi ve Daimi Temsilci unvanını kazanmış
olanlar, Müsteşar Yardımcıları, Milli Güvenlik Kurulu
Genel Sekreter Yardımcısı ve Genel Müdürler,
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanı, Türkiye İlaç
ve Tıbbî Cihaz Kurumu Başkanı, Türkiye Kamu
Hastaneleri Kurumu Başkanı, Dışişleri Bakanlığı
Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı, Strateji
Geliştirme Başkanları, Yurtdışı Türkler ve Akraba
Topluluklar Başkanlığı Başkan Yardımcısı, Afet ve
Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Başkan Yardımcısı,
Kentsel Dönüşüm Başkan Yardımcısı, Gelir İdaresi
Başkan Yardımcısı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan
Yardımcısı, Bakanlıklar merkez teşkilatına dahil Kurul
Başkanları, Bakanlık Rehberlik ve Teftiş Başkanları,
Bakanlık Rehberlik ve Denetim Başkanları, Bakanlık
Denetim Hizmetleri Başkanları, Özel Çevre Koruma
Kurumu Başkanı, Hazine Müsteşarlığı Bankalar
Yeminli Murakıpları Kurulu Başkanı, Hazine
Kontrolörleri Kurulu Başkanı, Denizcilik Müsteşarlığı
Teftiş Kurulu Başkanı ile Sigorta Denetleme Kurulu
Başkanı, Türk Patent ve Marka Kurumu Başkanı,
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanı, Milli
Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL
Tesisleri İşletme Başkanı, Sosyal Güvenlik Kurumu
Rehberlik ve Teftiş Başkanı, Diyanet İşleri Başkanlığı
Rehberlik ve Teftiş Başkanı, Türkiye Atom Enerjisi
Kurumu Başkanı, Helal Akreditasyon Kurumu Genel
Sekreteri325326
e) Başbakan Müşavirleri, Adalet Bakanlığı Bakanlık
Yüksek Müşavirleri, Türkiye İstatistik Kurumu
Başkan Yardımcıları, Toplu Konut İdaresi Başkan
Yardımcıları
1 5900
f) Bakanlar Kurulu Sekreteri, Başbakanlık Başkanları,
Avrupa Birliği Bakanlığı Başkanları, Atatürk Kültür,
Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkan Yardımcıları ile
Atatürk Araştırma Merkezi, Türk Dil Kurumu, Türk
Tarih Kurumu ve Atatürk Kültür Merkezi Başkanları,
Başbakanlık Özel Kalem Müdürü, Adli Tıp Kurumu
Başkanı, Milli Kütüphane Başkanı, Başbakanlık
Yüksek Denetleme Kurulu Üyesi, Yükseköğretim
Kurulu Genel Sekreteri, Büyük Şehir Belediye Genel
Sekreteri, Talim ve Terbiye Kurulu Üyesi, Din İşleri
Yüksek Kurulu Üyesi, GAP İdaresi Başkan
1 5400
UNVANI Derece Ek Göstergeler
Yardımcısı, Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma
İdaresi Başkan Yardımcısı, Konya Ovası Projesi Bölge
Kalkınma İdaresi Başkan Yardımcısı, Doğu Karadeniz
Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkan Yardımcısı,
(…)326 Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkan
Yardımcısı, Vergi Dairesi Başkanı (Ankara, İstanbul,
İzmir)
g) En az üç yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve
yüksekokulları bitirerek mesleğe özel yarışma sınavı
ile giren ve belirli süreli meslek içi eğitimden sonra
özel bir yeterlik sınavı sonunda (veya yüksek
öğrenimli olup, özel kanunların öngördüğü şartları
taşıyanlardan en az sekiz yıl mesleki görev yaptıktan
sonra yine bu kanunların öngördüğü usule göre
seçilerek) atanan Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık,
Diyanet İşleri Başkanlığı ve Bağımsız Genel
Müdürlük ve Büyük Şehir Belediyesiyle Büyük Şehir
Belediye sınırları içindeki ilçe Belediyeleri
Müfettişleri, Başbakanlık Uzmanları, Adalet
Uzmanları, Seçim Uzmanları, Milli Savunma
Uzmanları, İçişleri Uzmanları, Dışişleri Uzmanları,
Çalışma Uzmanları, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri
Uzmanları, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları, Enerji
ve Tabii Kaynaklar Uzmanları, Kültür ve Turizm
Uzmanları, Aile ve Sosyal Politikalar Uzmanları,
İnsan Hakları ve Eşitlik Uzmanları, Sanayi ve
Teknoloji Uzmanları, Çevre ve Şehircilik Uzmanları,
Gençlik ve Spor Uzmanları, Gıda, Tarım ve
Hayvancılık Uzmanları, Gümrük ve Ticaret
Uzmanları, İhracatı Geliştirme Uzmanları, Orman ve
Su İşleri Uzmanları, Diyanet İşleri Uzmanları, Din
İşleri Yüksek Kurulu Uzmanları, Devlet Personel
Uzmanları, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği
Uzmanları, Afet ve Acil Durum Yönetimi Uzmanları,
Devlet Gelir Uzmanları, Tapu ve Kadastro Uzmanları,
Meteoroloji Uzmanları, Basın ve Enformasyon
Uzmanları, Yüksek Kurum Uzmanları, Ölçme, Seçme
ve Yerleştirme Merkezi Uzmanları, Savunma Sanayii
Uzmanları, Vakıf Uzmanları, Sınai Mülkiyet
Uzmanları, TİKA Uzmanları, Özelleştirme İdaresi
Başkanlığı Uzmanları, Yurtdışı Türkler ve Akraba
Topluluklar Uzmanları, Yazma Eser Uzmanları,
326 21/11/2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi ile bu bölümün (f) bendinde yer alan “Afet ve
Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Başkan Yardımcısı,” ibaresi çıkarılmış, (d) bendinde yer alan “Yurtdışı Türkler
ve Akraba Topluluklar Başkan Yardımcısı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Afet ve Acil Durum Yönetimi
Başkanlığı Başkan Yardımcısı,” ibaresi eklenmiştir.
UNVANI Derece Ek Göstergeler
İstihdam Uzmanları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Eğitim Uzmanları, Bakanlık ve Bağlı Kuruluşların
Avrupa Birliği Uzmanları, Göç Uzmanları,
Yükseköğretim Kurulu Uzmanları, Kalkınma
Bakanlığı Planlama Uzmanları, Başbakanlık Yüksek
Denetleme Kurulu Uzmanları, Dışişleri Meslek
Memurları ile Konsolosluk ve İhtisas Memurları,
Maliye Bakanlığı Vergi Müfettişleri ile Hazine
Müsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıpları ve Hazine
Kontrolörleri, Hazine Uzmanları, Sigorta Denetleme
Uzmanları ile Aktüerleri, Dış Ticaret Uzmanları,
Avrupa Birliği İşleri Uzmanları, Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı İş ve İş Güvenliği Müfettişleri ve
Bakanlıkların Merkez Teşkilatına dahil Genel
Müdürlükleri Kontrolörleri ve İçişleri Bakanlığı
Dernekler Denetçileri ile Sosyal Güvenlik Kurumu
Müfettişleri, Sosyal Güvenlik Uzmanları, Ulaştırma ve
Haberleşme Uzmanları, Havacılık ve Uzay
Teknolojileri Uzmanları, Denizcilik Uzmanları, Sağlık
Uzmanları ve Sağlık Denetçileri, Milli Savunma
Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri
İşletme Başkanlığı Müfettişleri, Türkiye İstatistik
Kurumu Uzmanları, Enerji ve Tabii Kaynaklar
Denetçileri ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve
Kontrol Kanunu hükümlerine göre atanan İç
Denetçiler, Milli Eğitim Uzmanları, Bakanlık Maarif
Müfettişleri ve Maarif Müfettişleri, Aile ve Sosyal
Politikalar Denetçileri, Gençlik ve Spor Denetçileri,
Maliye Uzmanları, Helal Akreditasyon Uzmanları
h) En az 3 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve
yüksekokulları bitirerek mesleğe özel yarışma sınavı
ile giren ve belirli süreli meslek içi eğitimden sonra
özel bir yeterlik sınavı sonunda atanan Gelir
Uzmanları, İl İstihdam Uzmanları, Mali Hizmetler
Uzmanları, Vergi İstihbarat Uzmanları, İçişleri
Bakanlığı Planlama Uzmanları, İl Göç Uzmanları,
Ürün Denetmenleri, Gümrük ve Ticaret Denetmenleri,
Sosyal Güvenlik Denetmenleri, Defterdarlık
Uzmanları kadrosuna atanmış olanlar
ı) Bölge müdür yardımcısı, il müdür yardımcısı, ilçe
müdürü, daire başkan yardımcısı, başkan yardımcısı,
şube müdürü, sayman, şube müdür yardımcısı, müdür
1 3600
UNVANI Derece Ek Göstergeler
yardımcısı, sayman yardımcısı, hazine sayman
yardımcısı, yüksekokul sekreteri, enstitü sekreteri,
merkez sekreteri, kurum sekreteri, birlik sekreteri,
savunma sekreteri, genel sekreter, genel sekreter
yardımcısı, sivil savunma uzmanı kadrolarında
bulunanlar, diğer müdür ve başkan unvanlı kadrolar ile
bunların yardımcıları, (II) sayılı Cetvelde sayılan
unvanların birinci derece dışındaki kadrolarında
bulunanlar
i) Bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışında
kalanlardan,
1. Yükseköğrenim mezunları
2. Diğerleri
II- TEKNİK HİZMETLER SINIFI
a) Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli
yükseköğretim veren fakülte veya yüksekokullardan
mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek
Mühendis, Mühendis, Yüksek Mimar, Mimar, Peyzaj
Mimarı ve İç Mimar ile şehir plancısı ve Bölge
Plancısı unvanını almış olanlar327
327 30/3/2023 tarihli ve 7446 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu bentte yer alan “ve Mimar” ibaresi “, Mimar,
Peyzaj Mimarı ve İç Mimar” şeklinde değiştirilmiştir.
UNVANI Derece Ek Göstergeler
b) Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli
yükseköğretim veren fakülte ve yüksekokullardan
mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Jeolog,
Hidrojeolog, Hidrolog, Jeomorfolog, Jeofizikçi,
Fizikçi, Matematikçi, İstatistikçi, Yöneylemci (hareket
araştırmacısı), Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve
Kimyager unvanını almış olanlarla Teknik Yüksek
Öğretmen Okulu mezunları
c) Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar
dışındaki yükseköğrenim mezunları ile Yüksek
Tekniker ve Tekniker unvanını almış olanlar
d) Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar
dışında kalanlar
III- SAĞLIK HİZMETLERİ SINIFI
a) Uzman Tabip, Tabip, Diş Hekimi, Uzman Veteriner
Hekim, Veteriner Hekim, Eczacı, Biyolog, Tıpta
Uzmanlık Tüzüğünde belirtilen dallarda uzmanlık
belgesi alanlar veya bu dallarda uzmanlık unvanını
doktora aşaması ile kazanmış bulunanlar
UNVANI Derece Ek Göstergeler
b) Yükseköğrenim mezunları
c) Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar
dışında kalanlardan diğerleri
IV- (EĞİTİM VE ÖĞRETİM HİZMETLERİ
SINIFI
Kadroları bu sınıfa dahil olanlardan;
Öğretmen
V- AVUKATLIK HİZMETLERİ SINIFI
Kadroları bu sınıfa dahil olanlardan
UNVANI Derece Ek Göstergeler
VI- DİN HİZMETLERİ SINIFI
Kadroları bu sınıfa dahil olanlardan;
a) Yükseköğrenim mezunları
b) Diğerleri
VII- EMNİYET HİZMETLERİ SINIFI
a) Emniyet Genel Müdürü 1 7600
b) Teftiş Kurulu Başkanı, Polis Akademisi Başkanı ve
Emniyet Genel Müdür Yardımcıları, Ankara, İstanbul,
İzmir İllerinin İl Emniyet Müdürleri
1 6400
c) Daire Başkanları ile Diğer Birinci Sınıf Emniyet
Müdürleri 1 5400
UNVANI Derece Ek Göstergeler
d) Kadroları bu sınıfa dahil olup da Emniyet Müdürü
sıfatını kazanmış olanlar ile emniyet amirleri
e) Başkomiser ile Komiser Yardımcısı rütbesi arasında
olanlar
f) Kadroları bu sınıfa dahil olup da, yukarıda sayılanlar
dışında kalanlardan;
aa) Yükseköğrenim mezunları
bb) Diğerleri
VIII- MÜLKİ İDARE AMİRLİĞİ HİZMETLERİ
SINIFI
a) Müsteşar, Vali 1 7800
b) Birinci Sınıf Mülki İdare Amirlerinden (Genel İdare
Hizmetleri Sınıfında aynı görev unvanları için 6400
UNVANI Derece Ek Göstergeler
belirlenen ek gösterge rakamlarından düşük olmamak
üzere)
1 inci derecenin
4 üncü kademesi
c) Kadroları bu sınıfa dahil olup da; yukarıda
sayılanlar dışında kalanlar (1 inci derecenin
kademelerinden aylık alanlar için Genel İdare
Hizmetleri Sınıfında aynı görev unvanları için
belirlenen ek gösterge rakamlarından düşük olmamak
üzere)
1 inci derecenin
4 üncü kademesi
IX- YARDIMCI HİZMETLER SINIFI
Kadroları bu sınıfa dahil olanlardan 1-4
dereceler 600
II SAYILI CETVEL
(Ek cetvel: 9/4/1990 – KHK-418/3 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992
tarihli ve E.1990/22, K.1992/6 sayı kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-
527/3 md.) (Değişik:1/7/2022-7417/6 md.)
KADROLARI GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFININ BİRİNCİ
DERECESİNDE BULUNANLARIN EK GÖSTERGELERİ
UNVANI Derece Ek
Göstergeler
UNVANI Derece Ek
Göstergeler
1- BAŞBAKANLIK VE BAKANLIKLARDA
a) Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkan Yardımcısı,
Vergi Denetim Kurulu Başkan Yardımcısı, Milli
Kütüphane Başkan Yardımcısı, Genel Müdür
Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri, Hazine ve Maliye
Bakanlığı Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı (Ana ve
Yardımcı Hizmet Birimi), Yüksek Fen Kurulu Üyesi,
Millî Eğitim Bakanlığı Bilgi İşlem Grup Başkanı ile
İnşaat ve Emlak Grup Başkanı
1 4400
b) Başbakanlık Müşaviri, Başbakanlık Başkan
Yardımcısı, Bakanlık Müşaviri, Başbakanlık Basın
Müşaviri, Elçi – Müsteşar, I. Sınıf Başkonsolos,
Büyükelçilik I. Müsteşarı, Daire Başkanı, Dış Politika
Danışma Kurulu Üyesi, Dışişleri Bakanlığı Eğitim
Merkezi Sekreteri, İl İdare Kurulu üyesi, Bakanlık İl
Müdürleri ile Ankara, İstanbul ve İzmir illerindeki
diğer Bakanlık İl Müdürleri, Bakanlık Bölge Müdürü,
Maliye Başkanı, Milli Emlak Dairesi Başkanı, İş
Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme
Enstitüsü Başkanı, Avrupa Birliği Bakanlığı Daire
Başkanları, Serbest Bölge Müdürü, Genel Müdürlük
ve Başkanlık Daire Başkanı, Millî Eğitim Bakanlığı
Grup Başkanı
1 4200
2- YARGI KURULUŞLARI, BAĞLI VE İLGİLİ
KURULUŞLAR İLE YÜKSEK ÖĞRETİM
KURULUŞLARINDA
a) Devlet Personel Başkanlığı Başkan Yardımcısı,
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkan Yardımcısı,
Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu Başkan
Yardımcısı, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu
Başkan Yardımcısı, Türk Patent ve Marka Kurumu
Başkan Yardımcısı, Atom Enerjisi Kurumu Başkan
Yardımcısı, Özel Çevre Koruma Kurumu Başkan
Yardımcısı, Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal
ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkan Yardımcısı,
Adli Tıp Kurumu Başkan Yardımcısı, Atatürk Kültür,
Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Denetleme Kurulu
Başkanı ile Atatürk Araştırma Merkezi, Türk Dil
Kurumu, Türk Tarih Kurumu, Atatürk Kültür Merkezi
Başkan Yardımcıları, Teftiş Kurulu Başkanı, Teftiş ve
Kontrol Kurulu Başkanı, Teftiş ve Tetkik Kurulu
Başkanı, Genel Müdürlük Rehberlik ve Teftiş Başkanı,
Genel Müdür Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri, Vakıflar
Meclisi Üyesi, Hazine Müsteşarlığı Daire Başkanı
1 4400
UNVANI Derece Ek
Göstergeler
(Ana ve Yardımcı Hizmet Birimi), Milli Güvenlik
Kurulu Genel Sekreterliği Daire Başkanı, Gelir İdaresi
Daire Başkanı, Türkiye İstatistik Kurumu Daire
Başkanı, Sosyal Güvenlik Kurumu Aktüerya ve Fon
Yönetimi Daire Başkanı, Sosyal Güvenlik Kurumu
İnsan Kaynakları Daire Başkanı, Sosyal Güvenlik
Kurumu Destek Hizmetleri Daire Başkanı, Sosyal
Güvenlik Kurumu İnşaat ve Emlak Daire Başkanı,
Sosyal Güvenlik Kurumu Eğitim, Araştırma ve
Geliştirme Merkezi Başkanı, Yükseköğretim Kurulu
Genel Sekreter Yardımcısı, Üniversite Genel Sekreteri,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma
Merkezi Başkanı
b) Yönetim Kurulu Üyesi, A.O.Ç. Müdürü, Milli
Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Genel Sekreter
Müşaviri, Türkiye Yazma Eserler Başkanlığı Daire
Başkanı, Türkiye Yazma Eserler Başkanlığı Araştırma
ve Eğitim Merkezi Müdürü, Türkiye Yazma Eserler
Başkanlığı Bölge Müdürü, Türkiye Yazma Eserler
Başkanlığı Müşaviri, Yurtdışı Türkler ve Akraba
Topluluklar Başkanlığı Daire Başkanı, Afet ve Acil
Durum Yönetimi Başkanlığı Daire Başkanı, Vergi
Dairesi Başkanı, Sosyal Güvenlik İl Müdürü (Ankara,
İstanbul, İzmir), Üniversitelerarası Kurul Sekreteri,
Müşavir (Müsteşarlıklarda), Türkiye İstatistik Kurumu
Bölge Müdürü, Daire Başkanı, Gelir İdaresi Grup
Başkanı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği
Grup Başkanı, Tapu ve Kadastro Bölge Müdürü,
Diyanet İşleri Başkanlığı Başkanlık Müşavirleri,
Diyanet İşleri Başkanlığı Daire Başkanı, Din İşleri
Yüksek Kurulu Sekreteri, İl Müftüsü, Diyanet İşleri
Başkanlığı Dinî Yüksek İhtisas Merkezi Müdürü,
Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyesi, Sosyal
Güvenlik Kurumu Daire Başkanları, Sayıştay
Başkanlığı Birim Başkanı, Sayıştay Başkanlığı Strateji
Geliştirme Birim Başkanı
1 4200
3- MAHALLİ İDARELER İLE BAĞLI VE
İLGİLİ KURULUŞLARDA
Büyükşehir Belediye Teftiş Kurulu Müdürü,
Büyükşehir Belediye Genel Sekreter Yardımcısı,
Teftiş Kurulu Başkanı, Genel Müdür Yardımcıları
1 4200
4- BAŞBAKANLIK VE BAKANLIKLARDA
Hukuk Müşaviri, Bakanlık Özel Kalem Müdürü, Basın 1 3600
UNVANI Derece Ek
Göstergeler
ve Halkla İlişkiler Müşaviri, Başbakanlık Merkez
Teşkilatında Araştırmacı, Dışişleri Bakanlığı Özel
Müşaviri, Savunma Sekreteri, Bütçe Dairesi Başkanı,
Saymanlık Müdürü, Bakanlık İl Müdürü, Askeri
Defterdar, Muhasebe Müdürü, Muvazzaf Uzlaşma
Komisyonu Başkanı, Milli Emlak Müdürü, Cezaevi
Müdürü, Denetimli Serbestlik Müdürü, Nüfus ve
Vatandaşlık Müdürü, İl Sosyal Etüt ve Proje Müdürü,
Bayındırlık ve İskan Müdürü, İstanbul Atatürk Kültür
Merkezi Müdürü, Müze Müdürü (İstanbul Topkapı),
Okul Müdürü (Unvanlılar dahil), Maliye Kursu
Müdürü, Muhakemat Müdürü, Hastane Müdürü, İş
Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme
Enstitüsü Başkan Yardımcısı, İş Sağlığı ve Güvenliği
Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Bölge Laboratuvar
Müdürü, Gemi Sürvey Kurulu Başkanı, İstanbul
Validebağ Sanatoryum ve Öğr. Hst. Başk., Sivil
Savunma Koleji Müdürü, Defterdar Yardımcısı,
Ekonomi Bakanlığı Bölge Müdür Yardımcısı ve
Serbest Bölge Müdür Yardımcısı, Gümrük ve Ticaret
Bakanlığı Bölge Müdür Yardımcısı, Mal Müdürü,
Emlak Müdürü (Maliye Bakanlığı – Çevre, Şehircilik
ve İklim Değişikliği Bakanlığı), Müze Başkanı (Kültür
ve Turizm Bakanlığı)
5- YARGI KURULUŞLARI BAĞLI VE İLGİLİ
KURULUŞLAR İLE YÜKSEKÖĞRETİM
KURULUŞLARINDA
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
Denetleme Kurul Üyesi, Başhukuk Müşaviri, Yurtdışı
Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Başkanlık
Müşavirleri ile Basın Müşaviri, Hukuk Müşaviri,
İstatistik Müşaviri, Milli Güvenlik Kurulu Genel
Sekreterliği Müşaviri, Hazine Saymanı, Genel
Sekreter, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve
Araştırma Merkezi Başkan Yardımcısı, R.S.
Hıfzıssıhha Merkezi Başkanı, Bölge Müdürü, Bölge
Müdür Yardımcısı, İl Müdürü, Afet ve Acil Durum
Eğitim Merkezi Müdürü, Türkiye İstatistik
Kurumunda Müdür, Diyanet İşleri Başkanlığı Basın ve
Halkla İlişkiler Müşaviri, Diyanet İşleri Başkanlığı
Özel Kalem Müdürü, Diyanet İşleri Başkanlığı Dinî
İhtisas Merkezi Müdürü, Diyanet İşleri Başkanlığı
Eğitim Merkezi Müdürü, Kur’an Eğitim Merkezi
Müdürü, İl Müftü Yardımcısı, İlçe Müftüsü, Sosyal
Sigortalar Kurumu Sigorta İl Müdürü, Sosyal
1 3600
UNVANI Derece Ek
Göstergeler
Sigortalar Kurumu Sigorta Müdürü, Sosyal Sigortalar
Kurumu Sağlık İşleri İl Müdürü, Sosyal Sigortalar
Kurumu Hastane Müdürü, Savunma Sekreteri, Tapu
ve Kadastro Eğitim Müdürü, Yüksek Fen Kurulu
Başkanı, Tetkik Kurulu Başkanı, Fen ve Tetkik Kurulu
Başkanı, Araştırma Geliştirme Kurulu Başkanı, Tetkik
ve İstişare Kurulu Başkanı, Devlet Opera ve Balesi
Müdürü, Üniversite Genel Sekreter Yardımcısı,
A.O.Ç. Müdür Yardımcısı, Araştırma ve Teknik
Eğitim Merkezi Başkanı, S.S.K. Sağlık Meslek Lisesi
Müdürü, Yurt Müdürü, Tapu Müdürü, Kadastro
Müdürü, Kentsel Dönüşüm Müdürü, Kambiyo
Müdürü, Borsa Komiseri, Üniversite Hastaneleri
Başmüdürü, Nükleer Araştırma Eğitim Merkezi
Müdürü, Bölge Başmüdürü, Gelir İdaresi Grup
Müdürü, Vergi Dairesi Müdürü, Bölge İstihbarat
Müdürü, Bölge İnşaat Müdürü, Kandilli Rasathanesi
Müdürü, Başmüdür, Güneydoğu Anadolu Fosfatları
Grup Başkanı, Müessese Müdürü, İşletme Müdürü,
Fabrika Müdürü, Kombina Müdürü, Üniversitelerarası
Kurul Genel Sekreter Yardımcısı, Fakülte Sekreteri,
Şirket Müdürü, Enstitü Müdürü, Tesis Müdürü,
Kırıkkale Yardımcı Tesisler Müdürü, Çiftlik Müdürü,
Kuruluş Müdürü, Banka Şubesi Müdürü,328
T.C. Ziraat Bankası, T. Emlak Bankası ve T. Halk
Bankası Genel Müdürlüklerinde 1 inci derece kadrolu
müdürlerden;
- Ticari Krediler Müdürü,
- Sanayi Kredileri Müdürü,
- Teşvik ve Geliştirme Kredileri Müdürü,
- Zirai Krediler Müdürü,
- Zirai Kalkınma Kredileri Müdürü,
- Su Ürünleri Kredileri Müdürü,
- Kooperatif Kredileri Müdürü,
- Kooperatifler Müdürü,
- İpotekli Krediler Müdürü,
- Fon Kredileri Müdürü,
- Para ve Tahvil Müdürü,
- Tahvilat Müdürü,
- Tevdiat ve Banka Hizmetleri Müdürü,
- Para ve Menkul Kıymetler Müdürü,
- Banka Hizmetleri Müdürü,
328 7/11/2023 tarihli ve 7471 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle Ekli (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “5- Yargı
Kuruluşları Bağlı ve İlgili Kuruluşlar ile Yükseköğretim Kuruluşlarında” bölümüne “Kadastro Müdürü,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Kentsel Dönüşüm Müdürü,” ibaresi eklenmiştir.
UNVANI Derece Ek
Göstergeler
- Dış Muameleler Müdürü,
- Dış İlişkiler Müdürü,
- İstihbarat Müdürü,
- Proje Müdürü,
- Genel Muhasebe Müdürü,
- Muhasebe Müdürü,
- Personel Müdürü,
- Malzeme ve Satınalma Müdürü,
- İnşaat Müdürü,
- Emlak Müdürü,
- İnşaat ve Proje Müdürü,
- Emlak İşleri Müdürü,
- Otomasyon Müdürü,
- Bilgi İşlem Merkezi Müdürü,
Özel Tarımsal Krediler Müdürü, Proje Değerlendirme
Müdürü, Sistem Servisleri Müdürü, Bankacılık
Hizmetleri Müdürü, Fon Yönetimi Müdürü, Eğitim
Müdürü, Haberleşme ve Arşiv Müdürü, Planlama,
Bütçe ve Kontrol Müdürü, Sosyal Hizmetler Müdürü,
Sağlık Hizmetleri Müdürü, İştirakler Müdürü, Halkla
İlişkiler Müdürü, Kurumsal Bankacılık Müdürü,
Sermaye Piyasaları Müdürü, G.A.P. Kredileri Müdürü,
Krediler Kanuni Takip Müdürü, Bireysel Bankacılık
Müdürü, Bankacılık Kartları Müdürü, Elektronik Fon
Transferi Müdürü, Matbaa Müdürü, Araştırma ve
Geliştirme Müdürü, Kredi ve Risk İzleme Müdürü,
İstihbarat ve Kredi Değerlendirme Müdürü, Emlak
İşleri Müdürü, Merkez Muhasebe Müdürü, İstihbarat
ve Proje Değerlendirme Müdürü, Bireysel ve Özel
Bankacılık Müdürü, Mevduat ve Banka Hizmetleri
Müdürü, İnşaat ve Emlak Müdürü, Araştırma,
Geliştirme ve Planlama Müdürü, Kredi Pazarlama
Müdürü, Dış İlişkiler Operasyon Müdürü, Dış
Muhabir İlişkiler Müdürü, Hukuk İşleri Müdürü, Büro
Müdürü ve Disiplin Kurulu Başkanı olanlar, Sosyal
Güvenlik İl Müdürü, Sosyal Güvenlik Kurumu Eğitim,
Araştırma ve Geliştirme Merkezi Başkan Yardımcısı,
Yazma Eser Kütüphanesi Müdürü, Anayasa
Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay Başkanlığı
Müdürleri
6- MAHALLİ İDARELER İLE BAĞLI VE
İLGİLİ KURULUŞLARDA
Daire Başkanı,
Büyükşehir Belediye ile bağlı kuruluşlarındaki I.
Hukuk Müşaviri,
1 3600
UNVANI Derece Ek
Göstergeler
Belediye Başkan Yardımcısı,
Boğaziçi İmar Müdürü,
İl Afet ve Acil Durum Müdürü,
Sivil Savunma Arama ve Kurtarma Birlik Müdürü,
Fen ve Tetkik Kurulu Başkanı
III SAYILI CETVEL
SAYIŞTAY BAŞKANI, DAİRE BAŞKAN VE ÜYELERİ İLE SAYIŞTAY
MESLEK MENSUPLARI
VE SAYIŞTAY SAVCI VE SAVCI YARDIMCILARININ EK
GÖSTERGELERİ
(Ek: 9/4/1990 – KHK-418/3 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli
ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile;)
IV SAYILI MAKAM TAZMİNATI CETVELİ:
(Ek: 9/4/1990 – KHK-418/10 md.; Değişik: 20/3/1997 – KHK-570/10 md.)
Sıra No Kadro ve Görev Unvanı Tazminat Göstergeleri
1 Başbakanlık Müsteşarı, Bakan Yardımcısı329 15.000
2 (Değişik: 1/7/2010-6002/21 md.) a) Diyanet
İşleri Başkanı 13.000
329 3/6/2011 tarihli ve 643 sayılı KHK’nın 8 inci maddesiyle, bu cetvelin 1 inci sırasına yer alan “Başbakanlık
Müsteşarı” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Bakan Yardımcısı” ibaresi eklenmiştir.
b) Müsteşar, Vali, Milli Güvenlik Kurulu
Genel Sekreteri330 (…)331 10.000
Büyükelçiler (Türkiye’de sürekli görev
yaptıkları süre ile sınırlı olmak şartıyla), Genel
Müdürler ile ek göstergeleri bu düzeyde veya
daha yüksek tespit edilen kadrolara atanmış
olanlar, Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt
İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme
Başkanı, Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanı,332333
7.000
a) Başbakan Müşavirleri ile ek göstergeleri bu
düzeyde veya daha yüksek tesbit edilen
kadrolara atanmış olanlar334
b) 1, 2, 3 ve 4.sıralarda yazılı kadro ve
görevlerde fiilen altı ay çalıştıktan sonra bu
Kanunun 43 üncü maddesinin ‘B’ bendinin
üçüncü paragrafında belirtilen kadro ve
görevlere atananlar
c) (Ek: 1/7/2006-5540/7 md.) Birinci Sınıf
Mülki İdare amirleri
4.500
a) Bu Kanuna ekli 1 Sayılı Ek Gösterge
Cetvelinin I-Genel İdare Hizmetleri Sınıfı
bölümünün (f) fıkrasında sayılanlar ile Milli
İstihbarat Hizmetleri Sınıfından ek göstergeleri
bu düzeyde tespit edilen kadrolara atanmış
olanlar
b) Başbakanlığa bağlı kuruluşların Kurum
Başkan Yardımcıları ile ek göstergeleri bu
3.000
330 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nin 5 inci maddesiyle, bu cetvelin 2 nci sırasının (b) bendine “, Vali,
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri” ibaresi eklenmiştir.
331 Bu ibare 27/6/2000 tarihli ve 4587 sayılı Kanun ile cetvele eklenmiştir. Daha sonra 3/6/2011 tarihli ve 643
sayılı KHK’nın 8 inci maddesiyle, bu cetvelin 2 nci sırasında yer alan “, Avrupa Birliği Genel Sekreteri” ibaresi
yürürlükten kaldırılmıştır.
332 Bu ibareler, 6/7/2000 tarihli ve 613 sayılı KHK ile cetvele eklenmiştir. 613 sayılı KHK, 5/4/2001 tarih ve
4636 sayılı Kanun ile değiştirilerek kanunlaşmıştır.
333 3 üncü sırada yer alan “Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı”, (5/c) bendinde yer alan “Sosyal Güvenlik
Kurumu Daire Başkanları (Ana ve Yardımcı Hizmet Birimi)”, (5/d) bendinde yer alan “Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi” ibareleri, 16/7/2003 tarihli ve 4947 sayılı Kanunun 37 nci maddesiyle
eklenmiş, daha sonra 16/5/2006 tarihli ve 5502 saylı Kanunun 42 nci maddesiyle; (5/c)bendinde yer alan
“Sosyal Güvenlik Kurumu Daire Başkanları (Ana ve Yardımcı Hizmet Birimi)” ibareleri çıkartılarak, “Sosyal
Güvenlik Kurumu Daire Başkanları,” ibaresi eklenmiştir.
334 31/7/2003 tarihli ve 4969 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle bu bentte yer alan “Devlet Planlama Teşkilatı
Genel Sekreteri” ibaresi metinden çıkarılarak yerine “Başbakan Müşavirleri” ibaresi eklenmiştir.
düzeyde tespit edilmiş diğer Kurum Başkan
Yardımcıları
c) Genel Müdür Yardımcıları, Gelir İdaresi
Daire Başkanı, Vergi Dairesi Başkanı,
Başbakanlık, Bakanlık ve Müsteşarlık
Müstakil Daire Başkanları (Ana ve Yardımcı
Hizmet Birimi), (…)335, Sosyal Güvenlik
Kurumu Daire Başkanları, Sayıştay Başkanlığı
Birim Başkanı, Sayıştay Başkanlığı Strateji
Geliştirme Birim Başkanı, Polis Akademisi
Başkanı, Vakıflar Meclis Üyesi, Maliye
Başkanı, Milli Kütüphane Başkanı, Mali
Suçları Araştırma Kurulu Başkan Yardımcısı,
Vergi Denetim Kurulu Başkan
Yardımcısı,336 Milli Savunma Bakanlığı
Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri
İşletme Başkan Yardımcısı332333337
d) Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık, Kurum
Başkanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Eğitim ve Araştırma Merkezi ve Müstakil
Genel Müdürlüklerin Birinci Hukuk
Müşavirleri (1 er kişi) ile Maliye Bakanlığı
Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel
Müdürlüğü Hukuk Müşavirleri (6 kişi)333
e) 3 ve 4 üncü sıra kapsamında bulunmayan
Teftiş Kurulu Başkanları, Vakıflar Genel
Müdürlüğü Rehberlik ve Teftiş Başkanı338
f) Ankara, İstanbul ve İzmir illerinin; İl İdare
Kurulu Üyesi Bakanlık İl Müdürleri ile aynı
335 Bu sıraya, 27/6/2000 tarihli ve 4587 sayılı Kanunla “Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Daire Başkanları,”
ibaresi eklenmiş ve daha sonra 24/6/2009 tarihli ve 5916 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle aynı ibare
yürürlükten kaldırılmıştır.
336 7/7/2011 tarihli ve 646 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, 5 inci sıranın (c) bendine “Mali Suçları Araştırma
Kurulu Başkan Yardımcısı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Vergi Denetim Kurulu Başkan Yardımcısı,”
ibaresi eklenmiştir.
337 3/12/2010 tarihli ve 6085 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Sosyal Güvenlik Kurumu
Daire Başkanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Sayıştay Başkanlığı Birim Başkanı, Sayıştay Başkanlığı
Strateji Geliştirme Birim Başkanı,” ibareleri eklenmiştir.
338 Bu bendin sonuna, 20/2/2008 tarihli ve 5737 sayılı Kanunun 79 uncu maddesiyle “Vakıflar Genel Müdürlüğü
Rehberlik ve Teftiş Başkanı” ibaresi eklenmiştir.
illerin; İl Emniyet Müdürleri, İl Müftüleri ve
Vali Yardımcıları339
a) Kazanılmış hak aylıkları birinci derecede
olmak şartıyla;
1. (Değişik: 1/7/2006-5540/7 md.) Birinci
Sınıf Mülki İdare amirleri hariç kaymakamlar
ile Kaymakamlık unvanını kazandıktan sonra
İçişleri Bakanlığının merkez ve taşra
teşkilatında görev yapanlar,
2. Başkonsoloslar (Türkiye’de sürekli görev
yaptıkları süre ile sınırlı olmak şartıyla)
3.000
b) Birinci dereceli kadroya atanmış olmak
şartıyla,
1. Kaymakamlar ile Kaymakamlık ünvanını
kazandıktan sonra İçişleri Bakanlığının merkez
ve taşra teşkilatında görev yapanlar,
2. Başkonsoloslar (Türkiye’de sürekli görev
yaptıkları süre ile sınırlı olmak şartıyla)
2.000
Birinci dereceli kadroya atanmış olmak
şartıyla; Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık,
Kurum Başkanlığı ve Müstakil Genel
Müdürlüklerin merkez teşkilatı Daire Başkanı,
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı
Başkanlığı Daire Başkanı,340 kadrolarına
atananlar (Bütçe Dairesi Başkanı dahil), Millî
Eğitim Bakanlığı Grup Başkanı,341 Gelir
2.000
339 1/7/2010 tarihli ve 6002 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle, bu cetvelin 5 inci sırasının (f) bendine “İl
Emniyet Müdürleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “, İl Müftüleri” ibaresi eklenmiş, 7 nci sırasında yer alan
“ile Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcıları” ibaresi “, Diyanet İşleri Başkanlığı Dinî Yüksek İhtisas
Merkezi Müdürü” olarak değiştirilmiş, 9 uncu sırasının (a) bendine “İl Emniyet Müdürleri,” ibaresinden sonra
gelmek üzere “İl Müftüleri,”, (b) bendine “İl Emniyet Müdürleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “İl
Müftüleri,” ibaresi eklenmiştir.
340 24/10/2011 tarihli ve 656 sayılı KHK’nın 20 nci maddesiyle bu bölüme “Daire Başkanı” ibaresinden sonra
gelmek üzere “, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Daire Başkanı” ibaresi eklenmiş olup, daha sonra bu
ibare 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 73 üncü maddesiyle “Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı
Başkanlığı Daire Başkanı,” şeklinde değiştirilmiştir.
341 25/8/2011 tarihli ve 526 sayılı KHK’nin 44 üncü maddesiyle, bu cetvelin 7 inci sırasına “Gelir İdaresi Grup
Başkanı” ibaresinden önce gelmek üzere “Millî Eğitim Bakanlığı Grup Başkanı,” ibaresi, 8 inci sırasının (a)
bendine “Aile ve Sosyal Politikalar Denetçileri” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Millî Eğitim Denetçileri”
ibaresi eklenmiştir.
İdaresi Grup Başkanı, İş Sağlığı ve Güvenliği
Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanı,342
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği 1.
Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı ve Grup
Başkanı,343 Milli Kütüphane Başkan
Yardımcısı,344 Bölge Müdürleri (Kamu İktisadi
Teşebbüsleri, Belediyeler ve bunlara bağlı
kurum ve kuruluşlar hariç), (…)345 Üniversite
Genel Sekreterleri, Din İşleri Yüksek Kurulu
Sekreteri346 Diyanet İşleri Başkanlığı Dinî
Yüksek İhtisas Merkezi Müdürü347348339
a) En az dört yıl süreli yükseköğrenim veren
fakülte veya yüksekokulları bitirmiş, birinci
dereceli kadroya atanmış ve Türkiye
düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme
yetkisine sahip merkez denetim
elemanlarından; Başbakanlık Müfettişleri,
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu
Denetçileri, Bakanlık Müfettişleri, Maliye
Bakanlığı Vergi Müfettişleri,349 Sigorta
Denetleme Uzmanları ve Sigorta Denetleme
Aktüerleri, Hazine Müsteşarlığı Bankalar
Yeminli Murakıpları, Sosyal Güvenlik
Kurumu Müfettişleri, Müsteşarlık ve Genel
2.000
342 4/4/2015 tarihli ve 6645 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu cetvelin 7 nci sırasına “Gelir İdaresi Grup
Başkanı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanı,”
ibaresi eklenmiştir.
343 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nin 5 inci maddesiyle, bu cetvelin 7 nci sırasına “Gelir İdaresi Grup
Başkanı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği 1. Hukuk Müşaviri, Daire
Başkanı ve Grup Başkanı,” ibaresi eklenmiştir.
344 Burada yer alan “Milli Kütüphane Başkan Yardımcısı” ibaresi, 16/4/2003 tarihli ve 4848 sayılı Kanunun 33
üncü maddesiyle eklenmiştir.
345 3/6/2011 tarihli ve 643 sayılı KHK’nın 8 inci maddesiyle bu cetvelin 7 inci sırasında yer alan “Gümrük
Müsteşarlığı Başmüdürleri” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
346 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 143 üncü maddesiyle bu sırada yer alan
“Üniversite Genel Sekreterleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “Din İşleri Yüksek Kurulu Sekreteri” ibaresi
eklenmiştir.
347 Bu sıraya, 5/5/2005 tarihli ve 5345 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık,
Kurum Başkanlığı ve Müstakil Genel Müdürlüklerin merkez teşkilatı Daire Başkanı kadrolarına atananlar
(Bütçe Dairesi Başkanı hariç),” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gelir İdaresi Grup Başkanı,” ibaresi
eklenmiştir.
348 22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle, “(Bütçe Dairesi Başkanı hariç)” ibaresi,
“(Bütçe Dairesi Başkanı dahil)” şeklinde değiştirilmiştir.
349 7/7/2011 tarihli ve 646 sayılı KHK’nin 6 ncı maddesiyle, bu cetvelin 8 inci sırasının (a) bendinde yer alan
“Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları” ibaresi “Maliye Bakanlığı Vergi Müfettişleri” şeklinde değiştirilmiştir.
Müdürlük Müfettişleri, Diyanet İşleri
Başkanlığı Müfettişleri, Müsteşarlık ve
Başkanlık Kontrolörleri, Bakanlıkların merkez
teşkilatına dahil Genel Müdürlüklerin
Kontrolörleri ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı İş Müfettişleri, Milli Savunma
Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATOPOL
Tesisleri İşletme Başkanlığı Müfettişleri,
İçişleri Bakanlığı Dernekler Denetçileri, Aile
ve Sosyal Politikalar Denetçileri, Bakanlık
Maarif Müfettişleri, Sağlık Denetçileri, Enerji
ve Tabii Kaynaklar Denetçileri, Gençlik ve
Spor Denetçileri,350351352353354355341340356357358359
b) (Değişik: 20/8/2016-6745/11 md.) En az
dört yıl süreli yükseköğrenim veren fakülte
veya yüksekokulları bitirmiş ve birinci dereceli
kadroya atanmış olmak kaydıyla, 152 nci
maddenin “II- Tazminatlar” kısmının “A- Özel
2.000
350 “Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı Müfettişleri” ibaresi,
6/7/2000 tarihli ve 613 sayılı KHK ile eklenen ve 5/4/2001 tarih ve 4636 sayılı Kanun ile değiştirilmek suretiyle
kanunlaşan ibareler metne işlenmiş, 616 sayılı KHK ile eklenen “Sosyal Siortalar Kurumu Başkanlığı
Müfettişleri ile Sigorta Müfettişleri” ibareleri ise sözkonusu KHK’nin Anayasa Mahkemesince iptal edilmeleri
nedeniyle metinden çıkarılmıştır.
351 “İçişleri Bakanlığı Dernekler Denetçileri” ibaresi, 31/7/2003 tarihli ve 4970 sayılı Kanunun 7 nci
maddesiyle eklenmiştir.
352 “Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Müfettişleri ile Sigorta Müfettişleri” ibaresi, 29/7/2003 tarihli ve
4958 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle eklenmiş, daha sonra bu ibare 16/5/2006 tarihli ve 5502 sayılı Kanunun
42 nci maddesiyle “Sosyal Güvenlik Kurumu Müfettişleri” şeklinde değiştirilmiştir.
353 Bu bentteki “Müsteşarlık kontrolörleri,” ibaresi, 5/5/2005 tarihli ve 5345 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle
“Müsteşarlık ve Başkanlık kontrolörleri,” şeklinde değiştirilmiştir.
354 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle “Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Sigorta Denetleme Uzmanları ve Sigorta Denetleme Aktüerleri” ibaresi
eklenmiştir.
355 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı KHK’nin 37 maddesinin (19) numaralı fıkrasının (5) numaralı bendinde yer
alan hükme istinaden bu cetvelin 8 inci sırasının (a) bendinin sonuna “, Aile ve Sosyal Politikalar Denetçileri”
ibaresi eklenmiştir.
356 11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı KHK’nın 58 inci maddesiyle bu Cetvelinin 8 inci sırasının (a) bendine “Millî
Eğitim Denetçileri” ibaresinden sonra gelmek üzere “Sağlık Denetçileri” ibaresi eklenmiştir.
357 11/10/2011 tarihli ve 662 sayılı KHK’nin 93 üncü maddesiyle, bu Cetvelin 8 inci sırasının (a) bendine “Millî
Eğitim Denetçileri” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçileri” ibaresi
eklenmiştir.
358 20/2/2014 tarihli ve 6525 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu Cetvelinin 8 inci sırasının (a) bendine “Enerji
ve Tabii Kaynaklar Denetçileri” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gençlik ve Spor Denetçileri” ibaresi
eklenmiştir.
359 2/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanunun 22 ici maddesiyle, bu Cetvelinin 8 inci sırasının (a) bendinde yer
alan “Millî Eğitim Denetçileri” ibaresi “Bakanlık Maarif Müfettişleri” şeklinde değiştirilmiştir.
Hizmet Tazminatı” bölümünün (ğ) bendinde
yer alanlardan merkez teşkilatına ait uzman
unvanlı kadrolarda bulunanlar
c) (Ek: 22/12/2005-5436/13 md.) Birinci
dereceli kadroya atanmış İç Denetçiler 2.000
d) (Ek: 21/3/2006 – 5473/3 md.) En az dört
yıl süreli yükseköğrenim veren fakülte veya
yüksekokulları bitirmiş, mesleğe özel yarışma
sınavıyla girerek belirli süreli meslek içi
eğitimden sonra özel bir yeterlik sınavında
başarılı olmuş, birinci dereceli kadroya
atanmış ve doğrudan belediye başkanı veya
genel müdür adına teftiş, denetim ve inceleme
yetkisine sahip büyükşehir belediyeleri ile
bunlara bağlı genel müdürlük müfettişleri ve
büyükşehir belediye sınırları içindeki ilçe
belediye müfettişleri
1.000
Birinci dereceli kadroya atanmış olmak şartıyla;360 339
a) Büyükşehir Belediyesi bulunan illerin İl
İdare Kurulu Üyesi Bakanlık İl Müdürleri ile
aynı illerin İl Emniyet Müdürleri, İl Müftüleri,
Sosyal Güvenlik İl Müdürleri (Ankara,
İstanbul, İzmir)
1.500
b) Diğer illerin İl İdare Kurulu Üyesi Bakanlık
İl Müdürleri ile İl Emniyet Müdürleri, İl
Müftüleri, Sosyal Güvenlik İl Müdürleri
1.000
a) 5, 6 ve 7 nci sıralar ile 8 inci sıranın (a), (b)
ve (c) bentlerinde yazılı kadro ve görevlerde
fiilen altı ay çalıştıktan sonra bu Kanunun 43
üncü maddesinin ‘B’ bendinin üçüncü
paragrafında belirtilen kadro ve görevlere
atananlar361
2.000
b) 8 inci sıranın (d) bendi ile 9 uncu sırada 1.000
360 16/5/2006 tarihli ve 5502 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle; (9/a) bendine “İl Emniyet Müdürleri”
ibaresinden sonra gelmek üzere “,Sosyal Güvenlik İl Müdürleri (Ankara, İstanbul, İzmir)”, (9/b) bendine “İl
Emniyet Müdürleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “,Sosyal Güvenlik İl Müdürleri” ibareleri eklenmiştir.
361 1/7/2006 tarihli ve 5538 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle, (a) bendinde yer alan “5, 6, 7 ve 8 inci sıralarda”
ibaresi “5, 6 ve 7 nci sıralar ile 8 inci sıranın (a), (b) ve (c) bentlerinde” şeklinde, (b) bendinde yer alan “9
uncu sırada” ibaresi ise “8 inci sıranın (d) bendi ile 9 uncu sırada” olarak değiştirilmiştir.
yazılı kadro ve görevlerde fiilen altı ay
çalıştıktan sonra bu Kanunun 43 üncü
maddesinin ‘B’ bendinin üçüncü paragrafında
belirtilen kadro ve görevlere atananlar361
14/7/1965 TARİHLİ VE 657 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN
KANUN HÜKÜMLERİ
1) 15/5/1975 tarihli ve 1897 sayılı Kanunun geçici maddeleri:
(29/12/1966 - 819 sayılı ek Kanunun 1 inci maddesi hükmü olup, ek
Madde Ek 2madde haline getirilmiştir; Mülga: 25/6/1974 - 1765/7 Geçici md.)
madde sayfası →(29/12/1966 - 819 sayılı ek Kanunun 2 nci maddesi hükmü olup, ek
Madde Ek 3madde haline getirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
madde sayfası →(29/12/1966 - 819 sayılı ek Kanunun 3 üncü maddesi hükmü olup,
Madde Ek 4ek madde haline getirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
madde sayfası →(29/12/1966 - 819 sayılı ek Kanunun 4 üncü maddesi hükmü olup,
Madde Ek 5ek madde haline getirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
madde sayfası →(29/12/1966 - 819 sayılı ek Kanunun 5 inci maddesi hükmü olup, ek
Madde Ek 6madde haline getirilmiştir; Mülga: 25/6/1977 - 1765/7 Geçici md.)
madde sayfası →(5/12/1968 - 1069/3 md. ile gelen Ek 1 inci md. hükmü olup madde
Madde Ek 7numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
madde sayfası →(5/12/1968 - 1069/3 md. ile gelen Ek 2 nci md. hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
(31/7/1970 - 1327/74 md. ile gelen Ek 1 inci md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Değişik: 13/2/2011 - 6111/115 md.)
Memurlar, geçici görevlendirme yapmak isteyen kurumun talebi ve çalıştıkları
kurumun izni ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında aşağıda belirtilen şartlarla geçici süreli
olarak görevlendirilebilir:
a) Yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç olmak üzere, memurun
görevlendirileceği kurumda göreve ilişkin 4 üncü ve daha yukarı bir dereceden boş bir
kadronun bulunması şarttır.
b) Geçici süreli görevlendirilen memurlar, geçici süreli olarak görevlendirildikleri
kurumların mevzuatına uymakla yükümlüdür.
c) Geçici süreli olarak görevlendirilen memurlar, yurtdışında görevlendirilen güvenlik
görevlileri hariç olmak üzere, aylıkları ile diğer malî ve sosyal haklarını kurumlarından alır.
Bu memurların kadroları ile ilişkileri, kendi sınıf ve derecelerindeki terfi ve emeklilik hakları
devam eder.
289 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 115 inci maddesiyle bu madde başlığı “Geçici süreli
görevlendirme:” iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
d) Geçici süreli görevlendirme süresi bir yılda altı ayı geçemez. Yurtdışında
görevlendirilen güvenlik görevlileri için geçici görevlendirme süresi en çok iki yıldır; gerekli
görülmesi hâlinde bu süre bir katına kadar uzatılabilir.
e) Geçici süreli görevlendirmenin, memurların göreviyle ilgili olması şarttır.
f) Geçici süreli görevlendirmede memurun muvafakati aranır.
Birinci fıkrada belirtilen hâller dışında memurlar, kamu yararı ve hizmet gerekleri
sebebiyle ihtiyaç duyulması hâlinde kurumlarınca, Devlet Personel Başkanlığının uygun
görüşü alınarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarında altı aya kadar geçici süreli olarak
görevlendirilebilir.
Geçici süreli görevlendirme şartları:
(31/7/1970 - 1327/74 md. ile gelen Ek 2 nci md. hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir; Değişik: 15/5/1975 - 1897/1 md.; Mülga: 13/2/2011 -
(31/7/1970 - 1327/74 md. ile gelen Ek 3 üncü md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu kanun konusu ile ilgili hükümler buna ek olarak
yapılacak kanunlarda yer alır.
(31/7/1970 - 1327/74 md. ile gelen Ek 4 üncü md. hükmü olup
Madde Ek 12madde numarası teselsül ettirilmiştir; Mülga: 23/12/1972 – KHK-2/5 md.)
madde sayfası →(31/7/1970 - 1327 sayılı Kanunun 92 nci maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu Kanunun290 ve diğer
personel kanunlarının uygulanması için Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı bu
kanunlar kapsamına giren kurumlarla Devlet bütçesinden finanse edilen bütün kurumlarda
organizasyon ve metot araştırmaları, kadro analizleri ve diğer gerekli bütün incelemeleri
yaparlar. Kadro talepleri ile ödenek taleplerinin uzun vadeli plan ve programlara dayanması
şarttır.
Bu fonksiyonları yürütmek için Genel Kadro Kanunu ile Maliye Bakanlığına Devlet
bütçe uzmanı ve Devlet Personel Başkanlığına Devlet Personel Uzmanı kadroları verilir.
Devlet bütçe uzmanları ile Devlet personel uzmanları, kurumlarda, kadro ve ödenek
talepleri ile ilişkili her türlü incelemeleri yapmaya ve evrakı tetkik etmeye yetkilidir.
Diğer hususlar ve çalışma metotlarının ayrıntıları görev ve çalışma yönetmelikleri ile
düzenlenir.
290 “Bu Kanun” deyimi ile 31/7/1970 tarihli ve 1327 sayılı Kanun kastedilmektedir.
(31/7/1970 - 1327 sayılı Kanunun 93 üncü maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117
(15/5/1975 - 1897 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu kanunun uygulanması ile
ilgili konularda kurumlar, bağlı veya ilgili oldukları Bakanlık eliyle Devlet Personel
Başkanlığına bu dairenin bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığı kanaliyle başvururlar. Bu
başvurmalarla ilgili işlemlerin yürütülme usul ve esasları Cumhurbaşkanınca tespit edilir.291
(15/5/1975 - 1897 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu kanunda geçen "Devlet
Memuru" deyimi, belediyeler ve il özel idareleri ile bunların kurdukları birlikler memurlarını
da kapsar.
(15/5/1975 - 1897 sayılı Kanunun 5 inci maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117
(15/5/1975 - 1897 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117
(20/2/1979 - 2183 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117
md.)
Kıyafet mecburiyeti:
(12/5/1982 - 2670/42 md. ile gelen Ek 1 inci md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Devlet memurları, kanun, Cumhurbaşkanlığı
kararnamesi ve yönetmeliklerin öngördüğü kılık ve kıyafet kurallarına uymak
mecburiyetindedirler.292
İkamet mecburiyeti:
291 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
292 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“tüzük” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı kararnamesi” şeklinde değiştirilmiştir.
(12/5/1982 - 2670/42 md. ile gelen Ek 2 nci md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Bazı görevlere atamalar:
(12/5/1982 - 2670/42 md. ile gelen ek 3 üncü md. hükmü olup
Madde Ek 22madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
madde sayfası →(30/12/1982 - 2771 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi hükmü olup,
ek maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 31/5/2006 -
(26/6/1984 - KHK-241/35 md. ile gelen madde hükmü olup,
Madde Ek 24madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 12/4/1990 – KHK-420/15 md.)
madde sayfası →(26/6/1984 – KHK-241/36 md. ile gelen madde hükmü olup,
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Aylıklarını personel kanunlarına göre almakta olanlara müteakip ayın aylığına
mahsuben Maliye ve Hazine Bakanlığınca belirlenecek esaslar dahilinde avans ödenebilir. Bu
şekilde yapılacak avans ödemeleri, ait olduğu aylıkla birlikte kanuni kesintilere tabi tutulur ve
(26/6/1984 – KHK-241/38 md. ile gelen madde hükmü olup,
Madde Ek 26madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
madde sayfası →(26/6/1984 – KHK-241/39 md. ile gelen madde hükmü olup,
madde numarası teselsül ettirilmiştir; Değişik: 23/1/1987 – KHK-269/1 md.)
a) (Değişik: 4/9/1990 – KHK-418/9 md.; iptal Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992
tarih ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile;Yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-
527/10 md.) Bu Kanuna ekli IV sayılı cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlara
hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı
sonucu bulunan miktarda makam tazminatı ödenir. Makam tazminatı damga vergisi hariç
herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu
tazminattan yararlananlara ayrıca yüksek hakimlik tazminatı ödenmez.
b) (Değişik: 18/5/1987 – KHK-281/4 md.) Bu görevlerde (...)294 makam tazminatını
almaya müstehak oldukları tarihten itibaren toplam iki yıl süre ile çalıştıktan sonra emekliye
293 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Devlet Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı ile Maliye ve Gümrük Bakanlığınca müştereken” ibaresi “Maliye
ve Hazine Bakanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir.
294 1/7/1992 tarih ve 3828 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile bu fıkrada yer alan "Valiler için İl Valiliğinde"
ibaresi kaldırılmıştır.
ayrılanlara yukarıdaki fıkraya göre bulunacak miktarın tamamı (926 sayılı Kanuna tabi
profesörlere yarısı) hayatta bulundukları sürece her ay T.C. Emekli Sandığınca ödenir. T.C.
Emekli Sandığı bu ödemeleri üç aylık devreler halinde faturası karşılığında Hazine'den tahsil
eder.295
926 sayılı Kanuna tabi bulunan profesörlere bu maddenin (a) ve (b) fıkralarına göre
ödenecek tazminatın, rütbelerinin karşılığı makam tazminatından az olması halinde,
rütbelerinin karşılığı makam tazminatı ödenir.
(29/11/1984 – KHK-243/55 md. ile gelen madde hükmü olup,
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
657 sayılı Kanun ile ek ve değişikliklerinde 13/12/1960 gün ve 160 sayılı Kanunun
dördüncü maddesine yapılan atıflar 8/6/1984 gün ve 217 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin ilgili maddelerine yapılmış sayılır.
(Mülga: 2/12/1993 - 3920/2 md.)
(18/5/1987 – KHK-281/7 md. ile gelen madde hükmü olup, madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
Milli İstihbarat Teşkilatında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların
sözleşmeli personel çalıştırılmasına dair hükümleriyle bağlı olmaksızın; Cumhurbaşkanı
tarafından belirlenecek uzmanlığı gerektiren alanlarda, Cumhurbaşkanı onayı ile kadro
karşılık gösterilmek kaydıyla sözleşmeli personel çalıştırılabilir.296
68 yaşını geçmemek kaydıyla Müsteşar sözleşmeli olarak çalıştırılabilir ve sosyal
güvenlik kurumlarından almakta oldukları aylıkları kesilmez.
Bu suretle çalıştırılacakların sözleşme usül ve esasları, ücret miktarı ve her çeşit
ödemeleri ile diğer hakları Cumhurbaşkanı tarafından tesbit edilir.297
Bu şekilde çalıştırılacak sözleşmeli personel, aksine talepler olmadığı takdirde T.C.
Emekli Sandığı ile ilgilendirilir; bunlar hakkında 1/11/1983 tarihli ve 2937 sayılı Kanun
hükümleri uygulanır.
(30/12/1987 – KHK-306/4 md. ile gelen madde hükmü olup,
madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
295 Bu konuda 23/12/1988 tarih ve 351 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici maddesine bakınız.
296 15/8/2017 tarihli ve 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 30 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan
“Başbakan” ibareleri “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7078
sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
297 15/8/2017 tarihli ve 694 sayılı KHK’nin 30 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Başbakan” ibaresi
“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7078 sayılı Kanunun 30 uncu
maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
(Ek:17/5/1990 - 3649/1 md.)
Bu Kanun kapsamına giren ve görevleri sebebiyle haklarında kamu davası açılmış
olup da beraat edenlerin;
a) Vekalet verdikleri avukata, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ödedikleri ücret,
b) Belgelendirilmiş olmak kaydıyla dava ile ilgili olarak yaptıkları masraflar,
Kurumların bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.
(Ek: 9/4/1990 – KHK- 418/12 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin
5/12/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile, Yeniden düzenleme: 18/5/1994 –
KHK-527/11 md.)
Eğitim ve öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olup;
fiilen öğretmenlik yapanlara (ilköğretim ve okul müdürleri ile yardımcıları, cezaevi
okullarında çalışan öğretmenler, yönetici, eğitim uzmanı ve eğitim uzman yardımcıları dahil
(…)298 her öğretim yılında bir defaya mahsus olmak üzere ve öğretim yılının başladığı ay
içinde Milli Eğitim Bakanı tarafından belirlenecek tarihte Cumhurbaşkanınca belirlenecek
miktarda, öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenir.299
Bu ödenek damga vergisi hariç diğer vergi ve kesintilere tabi tutulmaz.
(Ek: 23/2/1995 – KHK-547/10 md.; Değişik: 21/1/2010 - 5947/10
md.)
Yataklı tedavi kurumları, seyyar hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri, aile sağlığı
merkezleri, toplum sağlığı merkezleri ve 112 acil sağlık hizmetlerinde haftalık çalışma süresi
dışında normal, acil veya branş nöbeti tutarak, bu nöbet karşılığında kurumunca izin
kullanmasına müsaade edilmeyen memurlar ile sözleşmeli personele, izin suretiyle
karşılanamayan her bir nöbet saati için (nöbet süresi kesintisiz 6 saatten az olmamak üzere),
aşağıda gösterilen gösterge rakamlarının aylık katsayısı ile çarpılması sonucu hesaplanacak
tutarda nöbet ücreti ödenir. (Ek cümle: 2/1/2014 - 6514/10 md.) Bu ücret yoğun bakım, acil
servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan söz konusu nöbetler için yüzde elli oranında
artırımlı ödenir. (İptal üçüncü cümle: Anayasa Mahkemesinin 26/11/2025 tarihli ve E.:
2025/89; K.: 2025/243 sayılı Kararı ile) Bu ücret damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve
kesintiye tabi tutulmaz.300
(Değişik tablo: 27/3/2015-6639/10 md.)
298 4/6/2010 tarihli ve 5984 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasında yer alan
“İlköğretim Müfettişleri hariç” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
299 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
300 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 69 uncu maddesiyle, bu fıkranın birinci cümlesine “ağız ve diş
sağlığı merkezleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “, aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri”
ibaresi, üçüncü cümlesine “ayda” ibaresinden sonra gelmek üzere “aile sağlığı ve toplum sağlığı merkezlerinde
60 saatten, diğer yerlerde ve hiçbir şekilde” ibaresi eklenmiştir.
Gösterge
a) Eğitim görevlisi, başasistan, uzman tabip 150
b) Tabip, tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda,
bu mevzuat hükümlerine göre uzmanlık belgesi alan tabip
dışı personel, aynı dallarda doktora belgesi alanlar
c) Diş tabibi ve eczacılar 120
ç) Mesleki yükseköğrenim görmüş sağlık personeli 90
d) Lise dengi mesleki öğrenim görmüş sağlık personeli 75
e) Diğer personel 55
Bu madde hükmü, üniversitelerin yataklı tedavi kurumlarında çalışan ve 4/11/1981
tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 50 nci maddesinin (e) bendi kapsamında
bulunanlar ile yataklı tedavi kurumlarında çalışan ve 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Kanunun
ek 14 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında bulunanlar hakkında da uygulanır.301
İcap nöbeti tutan ve bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade
edilmeyen memurlar ile sözleşmeli personele, izin suretiyle karşılanamayan her bir icap
nöbeti saati için, icap nöbeti süresi kesintisiz 12 saatten az olmamak üzere, yukarıda nöbet
ücreti için belirlenen ücretin yüzde 40'ı tutarında icap nöbet ücreti ödenir. (İptal cümle:
Anayasa Mahkemesinin 25/1/2023 tarihli ve E.: 2022/97; K.: 2023/13 sayılı Kararı ile)
Bu madde uyarınca yapılacak ödemeler, döner sermayesi bulunan kurumlarda döner
sermaye bütçesinden karşılanır.
(Ek: 1/8/1996 - 4160/2 md.)
İlgili kanunlarına veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine göre; öğrenim yapmak,
yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak, staj yapmak veya benzeri bir nedenle geçici
süreli görevlendirilmek suretiyle, üç ay veya daha fazla süre ile yurtdışına gönderilen kamu
personeli yurtdışında bulundukları sürenin iki katı kadar mecburi hizmetle yükümlüdürler. Bu
şekilde yurt dışına gönderilecek personelden, örneği Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanmış
"Yüklenme Senedi ile Muteber İmzalı Müteselsil Kefalet Senedi" alınır.302
Anılan personelin mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmeden veya
tamamlamadan görevinden ayrılması, müstafi sayılması ya da bir ceza ile görevine son
verilmesi halinde, kendileri için kurumlarınca fiilen döviz olarak yapılmış olan her türlü
masraflar aynı döviz cins ve miktarı üzerinden borçlandırılır. Döviz borcu toplamından
mecburi hizmetin tamamlanan kısmı için hesaplanan miktar indirilir. Hesaplanan borç
301 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 69 uncu maddesiyle ek 33 üncü maddenin ikinci fıkrasına “(e)
bendi kapsamında bulunanlar” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile yataklı tedavi kurumlarında çalışan ve
11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Kanunun ek 14 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında bulunanlar”
ibaresi eklenmiştir.
302 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “İlgili
kanunlarına” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine” ibaresi eklenmiştir.
miktarı, ilgilinin durumu ve ödettirilecek meblağ dikkate alınarak azami beş yıla kadar
taksitlendirilebilir. Borç miktarı ilgili tarafından Türk Lirası ile ödenir ve yapılan ödeme
miktarı tahsil tarihindeki T.C. Merkez Bankasınca tespit ve ilan edilen efektif satış kuru
üzerinden dövize çevrilerek yukarıda belirlenen şekilde hesaplanan döviz borcundan mahsup
edilir.
(Değişik üçüncü fıkra: 17/9/2004 – 5234/1 md.) Yönetmelikle belirlenen
başarısızlık ve geri çağrılma hallerinde de ilgililer için fiilen döviz olarak yapılmış olan her
türlü masrafların tamamı aynı esaslara göre ödettirilir. Bu yönetmelik Maliye ve Millî Eğitim
bakanlıklarının görüşü üzerine Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanır.
30.4.1992 tarih ve 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunun 19 uncu maddesine 492 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen
(ı) bendi kapsamında bulunanlar hakkında üçüncü fıkra hükmü, 8.4.1929 tarih ve 1416 sayılı
Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun ve diğer kanun hükümleri
uyarınca yurtdışına gönderilen öğrenciler hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.
Kendi imkanları ile yurtdışında öğrenim gören öğrenciler bu madde hükmünün
dışındadır.
Madde Ek 35Yurt İçinde Okutulan Öğrencilerin Mecburi Hizmet Yükümlülüğü
madde sayfası →(Ek: 1/8/1996 – 4160/2 md.)
Kamu kurum ve kuruluşları tarafından personel kanunları ve diğer özel kanunlarda yer
alan hükümlere göre bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren okutulacak yeni
öğrencilere mecburi hizmet yükümlülüğü getirilemez.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte mecburi hizmet karşılığı okutulmakta olan
öğrenciler, mezuniyetlerinden veya memuriyete atanmalarından sonra kurumlarından mecburi
hizmet yükümlülüğünün kaldırılmasını talep edebilirler. Bu takdirde başka hiçbir işleme
gerek kalmaksızın, mecburi hizmet yükümlülüğü ve tazminat borçları (1.1.1995 tarihinden
önce mecburi hizmet yükümlülüğünü ihlal edenlerin borçları dahil) ortadan kalkar.
Yurtdışında okutulanlar ile Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı,
Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından okutulanlar hakkında
bu madde hükmü uygulanmaz.303
Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yurt dışında
görevlendirme304
303 6/12/2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu fıkraya “Türk Silahlı Kuvvetleri” ibaresinden
sonra gelmek üzere “, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı” ibaresi eklenmiştir.
304 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu maddenin birinci
fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde ve üçüncü fıkrasında yer alan
“Dışişleri, Milli Eğitim ve Kültür Bakanlıkları ile Diyanet İşleri Başkanlığı ve Yurtdışı Türkler ve Akraba
Topluluklar Başkanlığının görüşleri ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca” ibaresi
“Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
(Ek : 4/7/2001 – KHK-631/8 md.)
Türk kültürünün yurt dışında tanıtılması, yayılması ve korunması, yurt dışındaki Türk
vatandaşları ile soydaşların kültürel bağlarının korunması, güçlendirilmesi ve dini konularda
aydınlatılması ile Türk dilinin öğretilmesi amacıyla, bu Kanun ile 2914 sayılı Yükseköğretim
Personel Kanununa tabi personel arasından, Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu
tarafından yurt dışında görevlendirilenler, bu görevleri süresince aylıklı izinli sayılırlar ve
bunlara ayrıca, görevlendirildikleri ülkede sürekli görevle bulunan ve 9 uncu derecenin 1 inci
kademesinden aylık alan bekar meslek memuruna ödenmekte olan yurt dışı aylığının %60’ını
geçmemek üzere hiçbir vergiye tâbi tutulmaksızın Cumhurbaşkanı tarafından tespit edilecek
miktarda ödeme yapılır. Bu şekilde yurt dışında görevlendirilen personele ayni veya nakdi
olarak yapılan diğer ödemeler bu ödemeden mahsup edilir.305
Kapsama dahil personel, yurt dışı görevleri karşılığında diğer kurumlar tarafından
ödeme yapılması suretiyle Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından bu maddeye
göre görevlendirilebilir.
Bu madde uyarınca yurt dışında görevlendirilecek personelin unvanı, sayısı, nitelikleri,
seçim esas ve usulleri, görev yerleri ve süreleri, izinleri, yurt dışındaki görevlerinin sona
erdirilmesi ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer esas ve usuller, Cumhurbaşkanınca
(Ek : 4/7/2001 – KHK-631/8 md.)
36 ncı maddenin “Ortak Hükümler” bölümünün (B) bendinin (3) numaralı alt
bendinde yer alan hükümlerin, yükselinebilecek derece ve kademeler hakkındaki
sınırlamaları, 67 nci madde hükmünün uygulanmasında dikkate alınmaz.
(Ek : 17/9/2004 - 5234/1 md.)
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yetiştirilmek amacıyla lisansüstü (yüksek lisans,
doktora) eğitim için yurt dışına gönderilecek öğrenci, araştırma görevlisi ile kamu görevlileri,
Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilen yabancı yüksek öğretim kurumlarında eğitim
görebilirler. Lisansüstü eğitime ilişkin giderler, fatura veya benzeri gider belgesinin bizzat
öğrenim görülen yüksek öğretim kurumu tarafından düzenlenmesi koşuluyla ödenir. Eğitim
amacıyla yurt dışına gönderilecek kamu görevlilerinin öğrenim konuları, çalışmakta oldukları
birimlerin görev alanları ile doğrudan ilgili olmak zorundadır.
Bu şekilde gönderileceklerin sayıları, kurum ve kuruluş bütçelerine bu amaçla konulan
ödenek tutarını aşmayacak şekilde tespit edilir.
305 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu maddede yer alan “özürlü” ibaresi “engelli”
şeklinde değiştirilmiştir.
306 24/10/2011 tarihli ve 661 sayılı KHK’nın 102 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Diyanet İşleri
Başkanlığının” ibaresi “Diyanet İşleri Başkanlığı ve Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığının”
şeklinde değiştirilmiştir.
(Ek: 1/7/2005 - 5378/21 md.)307
Devlet memurlarının, hayatını başkasının yardım veya bakımı olmadan devam
ettiremeyecek derecede engelli olduğu sağlık kurulu raporu ile tespit edilen eşi, çocukları ile
kardeşlerinin, memuriyet mahalli dışında resmî veya özel eğitim ve öğretim kuruluşlarında
eğitim ve öğretim yapacaklarının özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından
belgelendirilmesi hâlinde, ilgilinin talebi üzerine eğitim ve öğretim kuruluşlarının bulunduğu
il veya ilçe sınırları dahilinde kurumunda bulunan durumuna uygun boş bir kadroya ataması
yapılır.
(Ek: 3/6/2011 – KHK-643/9 md.; Değişik: 12/7/2013 - 6495/73 md.)
Mesleğe özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alınan ve 36 ncı maddenin
“Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendinde sayılan kadrolara
atanmak amacıyla kurumlarca yapılacak olan özel yarışma sınavlarına başvurularda üst yaş
sınırı; özel mevzuatında yer alan yaş şartına ilişkin hükümlere bağlı kalınmaksızın giriş
sınavının yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış
olmak şeklinde uygulanır.
(Değişik ikinci fıkra:21/5/2025-7548/1 md.) Kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı
kararnameleriyle kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları tarafından
mesleğe özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle yapılacak alımlarda da birinci fıkra
hükmü uygulanır.
(Ek: 11/10/2011 – KHK-666/3 md.)
(Değişik fıkra:8/5/2025-7547/2 md.) Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve
kuruluşlarının teşkilatlanmalarına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülmesi
kaydıyla kurumun görev alanına giren konularda çalıştırılmak üzere merkez teşkilatlarında,
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığında, Yükseköğretim Kalite Kurulunda, Genelkurmay
Başkanlığı ve kuvvet komutanlıklarının merkez karargâhlarında uzman ve uzman yardımcısı
istihdam edilebilir.
Uzman yardımcılığına atanabilmek için; 48 inci maddede sayılan şartlara ek olarak,
yapılacak yarışma sınavında başarılı olma ve (…)308 en az dört yıllık lisans eğitimi veren
hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden veya bu
bakanlıklar ve kurumlarca yürütülen kurumsal hizmet gerekleri çerçevesinde en az dört yıllık
307 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu maddede yer alan “özürlü” ibaresi “engelli”
şeklinde değiştirilmiştir.
308 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Adalet Uzman Yardımcılığı,
Millî Savunma Uzman Yardımcılığı, İçişleri Uzman Yardımcılığı, Dışişleri Uzman Yardımcılığı, Yükseköğretim
Kurulu Uzman Yardımcılığı ve Bakanlar Kurulunca belirlenen bakanlık bağlı kuruluşlarının uzman yardımcılığı
için” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
lisans eğitimi veren ve yönetmelikle belirlenen yükseköğretim kurumlarından ya da bunlara
denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurtiçindeki veya yurtdışındaki
öğretim kurumlarından mezun olma şartı aranır.
Uzman yardımcıları mesleğe özel yarışma sınavı ile alınır. Uzman yardımcılığı giriş
sınavı merkezi sınav sonuçlarına göre; yazılı ve sözlü sınav veya yalnızca sözlü sınavdan
oluşur. Öğrenim dalları itibarıyla belirlenecek uzman yardımcılığı kadrolarına giriş sınavı
için, eleme sınavı sonucunda aranacak puan türleri, taban puanları ve sınavda alınan başarı
derecelerine göre çağrılacak aday sayısı tespit edilerek, giriş sınavı duyurusuyla ilan edilir.
Ancak, giriş sınavına çağrılacak aday sayısı, atama yapılacak kadro sayısının yirmi katından,
yalnızca sözlü sınav yapılması hâlinde sözlü sınava çağrılacak aday sayısı giriş sınavı
duyurusunda belirtilen kadronun dört katından fazla olamaz. Yazılı sınav, kurumun görev
alanına göre yönetmelikle belirlenen konulardan yapılır. Yazılı sınav sonucunda yetmiş
puandan az olmamak üzere, en yüksek puandan başlanarak giriş sınavı duyurusunda belirtilen
kadronun dört katına kadar aday sözlü sınava çağrılır. Sözlü sınav, adayların;
a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu,
d) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
e) Genel yetenek ve genel kültürü,
f) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,
yönlerinden değerlendirilerek, ayrı ayrı puan verilmek suretiyle gerçekleştirilir.
Adaylar, komisyon tarafından üçüncü fıkranın (a) bendi için elli puan, (b) ila (f)
bentlerinde yazılı özelliklerin her biri için onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen
puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt
sistemi kullanılmaz. Sınav komisyonu, kurum içinden veya dışından yönetmelikle belirlenen
kişilerden oluşur. Sözlü sınavda başarılı sayılmak için, komisyon başkan ve üyelerinin yüz
tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az yetmiş olması şarttır.
Başarı puanı en yüksek olan adaydan başlanmak suretiyle giriş sınavı duyurusunda belirtilen
uzman yardımcısı kadro sayısı kadar asıl adayın isimleri ilan edilir. Yapılan sınavlarda
başarılı olmak şartıyla, giriş sınavı duyurusunda belirtilen uzman yardımcısı kadro sayısının
yarısını geçmemek üzere komisyon tarafından belirlenen sayıda yedek adayın isimlerini
kapsayan bir liste belirlenerek ilan edilir.
(Değişik birinci cümle:25/12/2024-7537/5 md.) Uzman yardımcılığına atananlar, en
az üç yıl çalışmak ve istihdam edildikleri birimlerce belirlenecek konularda hazırlayacakları
uzmanlık tezi, oluşturulacak tez jürisi tarafından kabul edilmek kaydıyla yeterlik sınavına
girmeye hak kazanırlar. Süresi içinde tezlerini sunmayan veya tezleri kabul edilmeyenlere
tezlerini sunmaları veya yeni bir tez hazırlamaları için altı ayı aşmamak üzere ilave süre
verilir. (Ek cümle:25/12/2024-7537/5 md.) Yeterlik sınavına girmeye hak kazananların
sınavı en geç altı ay içinde yapılır. Yeterlik sınavında başarılı olanların uzman kadrolarına
atanabilmeleri, Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından asgari (C),
Dışişleri Uzmanlığı için asgari (B) düzeyinde veya dil yeterliği bakımından bunlara denkliği
kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan başka bir belgeye yeterlik sınavından itibaren
en geç iki yıl içinde sahip olma şartına bağlıdır. Sınavda başarılı olamayanlar veya sınava
girmeye hak kazandığı hâlde geçerli mazereti olmaksızın sınav hakkını kullanmayanlara, bir
yıl içinde ikinci kez sınav hakkı verilir. Verilen ilave süre içinde tezlerini sunmayan veya
ikinci defa hazırladıkları tezleri de kabul edilmeyenler, ikinci sınavda da başarı gösteremeyen
veya sınav hakkını kullanmayanlar ile süresi içinde yabancı dil yeterliliği şartını yerine
getirmeyenler, uzman yardımcısı unvanını kaybederler ve kurumlarında durumlarına uygun
memur unvanlı kadrolara atanırlar.
Uzman ve uzman yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı,
tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile uzman ve uzman yardımcılarıyla ilgili diğer hususlar,
(…)309 kurumlarınca hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.
İkinci, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralarda yer alan hükümler, 36 ncı
maddenin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendinde belirtilen
uzman ve uzman yardımcılarından merkez teşkilatına ait kadrolarda bulunanlar, Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı yasama uzman ve yasama uzman yardımcıları
ile 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (III) sayılı Cetvelde yer alan
düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun uzman ve uzman
yardımcıları hakkında da uygulanır.310311312
(Değişik fıkra:8/5/2025-7547/2 md.) Bu madde kapsamında istihdam edilen uzman
ve uzman yardımcıları bakanlıkların merkez teşkilatı kadrolarında bulunan uzman ve uzman
yardımcıları için mevzuatında öngörülmüş olan mali ve sosyal hak ve yardımlar ile 36 ncı
maddenin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendi hükmünden aynı
usul ve esaslar çerçevesinde yararlanırlar.
(Ek fıkra: 2/7/2018 - KHK-703/174 md.) (Değişik fıkra:8/5/2025-7547/2 md.) Bu
madde kapsamında istihdam edilen uzman ve uzman yardımcılarına teşkilatlanmaya ilişkin
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülmesi kaydıyla diğer görevlerinin yanı sıra
yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde araştırma, analiz, teftiş, denetim,
inceleme ve soruşturma yaptırılabilir. Denetime tabi gerçek ve tüzel kişiler, denetim için
gereken gizli dahi olsa bütün belge, defter ve bilgileri talep edildiği takdirde ibraz etmek, para
ve para hükmündeki evrakı ve ayniyatı ilk talep halinde denetimle görevli uzman ve uzman
309 8/5/2025 tarihli ve 7547 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Devlet Personel Başkanlığının
görüşü alınarak” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
310 1/12/2011 tarihli ve 6253 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Türkiye Büyük Millet
Meclisi uzman ve uzman yardımcıları” ibaresi “Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı yasama
uzman ve yasama uzman yardımcıları” şeklinde değiştirilmiştir.
311 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Üçüncü” ibaresi “İkinci,
üçüncü” şeklinde değiştirilmiştir.
312 8/5/2025 tarihli ve 7547 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “kurumların” ibaresi
“kurumlar ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun” şeklinde değiştirilmiştir.
yardımcılarına göstermek, sayılmasına ve incelemesine yardımcı olmak zorundadır.
Araştırma, analiz, teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma ile görevli uzman ve uzman
yardımcıları, görevleri sırasında tüm resmi daire, kurum, kuruluş ve kamuya yararlı
derneklerle, gerçek ve tüzel kişilerden gerekli yardım, bilgi, evrak, kayıt ve belgeleri istemeye
yetkili olup, kanuni bir engel olmadıkça bu isteğin yerine getirilmesi zorunludur. Uzman ve
uzman yardımcılarına teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma işlerine ilişkin
görevlendirmelerinde, 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü
maddesinin (b) fıkrası hükmü uygulanır. Bunların görevlendirme ve çalışmalarına ilişkin usul
ve esaslar kurumlarınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
(Ek: 11/10/2011 – KHK-666/3 md.)
36 ncı maddenin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendinde
belirtilen unvanlı kadrolar ile kamu kurum ve kuruluşlarının yarışma ve yeterlik sınavıyla
atanılan kadro ve pozisyonlarına alınacak personele ilişkin yapılacak sınavlara; kanunlarında
belirtilen fakülte ve/veya bölümlerin yanısıra ilgili kamu kurum ve kuruluşunca yürütülen
kurumsal hizmet gerekleri çerçevesinde en az dört yıllık lisans eğitimi veren ve
yönetmeliklerinde belirlenen yükseköğretim kurumlarından ya da bunlara denkliği
Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurtiçindeki veya yurtdışındaki öğretim
kurumlarından mezun olanlar da başvurabilir.
(Ek: 29/1/2016 - 6663/10 md.)
Doğum yapan memurlar doğum sonrası analık izninin veya 104 üncü maddenin (F)
fıkrası uyarınca kullanılan iznin, eşi doğum yapan memurlar ise babalık izninin bitiminden,
ilgili mevzuatı uyarınca çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay
başına kadar olan dönemde, ayrıca süt izni verilmeksizin haftalık çalışma saatlerinin normal
çalışma süresinin yarısı olarak düzenlenmesini talep edebilirler. Bu kapsamda yarım zamanlı
çalışmaya başlayan memur, aynı çocuk için bir daha bu haktan yararlanmamak kaydıyla
başvuru tarihini izleyen ay başından geçerli olmak üzere normal zamanlı çalışmaya dönebilir.
Bu fıkra hükmünden yararlanan memura, yarım zamanlı çalışmaya başladığı tarihi izleyen ay
başından itibaren, mali haklar ile sosyal yardımlarına ilişkin her bir ödeme unsurunun yarısı
esas alınarak ödeme yapılır. Bunların fiili çalışmaya bağlı ödemeleri hakkında ise ilgili
mevzuat hükümleri uygulanmaya devam olunur. Derece yükselmesi ile kademe ilerlemesi
için aranan süreler açısından bu şekilde çalışılan dönemdeki hizmet süreleri yarım olarak
dikkate alınır. Bu kapsamdaki memurun çalışma saatleri ilgili kurum tarafından belirlenir. Bir
çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin
münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşleri de istekleri üzerine çocuğun fiilen
teslim edildiği tarihten veya 104 üncü maddenin (A) fıkrası uyarınca sekiz haftalık izin
verilmesi ya da aynı maddenin (F) fıkrası uyarınca izin kullanılması hâlinde bu izinlerin
bitiminden itibaren bu fıkra hükümlerinden yararlanır.
Yarım zamanlı çalışma hakkının kullanımına ilişkin usul ve esaslar ile bu haktan
yararlanamayacak memurları; hizmet sınıfı, kadro unvanı, kurum veya teşkilat bazında
birlikte veya ayrı ayrı belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.313
(Ek: 2/7/2018 - KHK-703/175 md.) (Başlığı ile Birlikte
Değişik:8/5/2025-7547/3 md.)
Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatlanmasına ilişkin
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülmesi kaydıyla taşra teşkilatlarında uzman ve
uzman yardımcısı istihdam edilebilir.
Uzman ve uzman yardımcısı istihdamında, ek 41 inci maddenin ikinci, üçüncü ve
dördüncü fıkraları ile yabancı dil ve tez hazırlama şartı hariç olmak üzere beşinci fıkrasında
yer alan hükümler kıyasen uygulanır.
Uzman ve uzman yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma ve
yeterlik sınavları, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kurumlarınca çıkarılan
yönetmelikte düzenlenir.
Bu madde kapsamında istihdam edilen uzman ve uzman yardımcılarına
teşkilatlanmaya ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülmesi kaydıyla diğer
görevlerinin yanı sıra yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde teftiş, denetim,
inceleme ve soruşturma yaptırılabilir. Ancak bu şekilde teftiş, denetim, inceleme ve
soruşturma yapmakla görevlendirilenler yer değiştirme suretiyle atamaya tabi tutulurlar.
Uzman ve uzman yardımcılarına teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma işlerine ilişkin
görevlendirmelerinde, 6245 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinin (b) fıkrası hükmü uygulanır.
Bunların görevlendirme, çalışma ve yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esaslar kurumlarınca
çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
Bu madde kapsamında ilk defa ihdas edilecek uzman ve uzman yardımcısı
kadrolarında bulunanlar, defterdarlık uzman ve uzman yardımcıları için mevzuatında
kadrolarına bağlı olarak öngörülmüş olan mali ve sosyal hak ve yardımlar ile 36 ncı maddenin
“Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendi hükmünden aynı usul ve
esaslar çerçevesinde yararlanırlar.
KISIM - IX
Geçici Hükümler
Sınıf hakkındaki tekliflerin iki ay zarfında bildirilmesi:
313 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/76 md.)
Düzenlenecek kadroların Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye
Bakanlığına bildirilmesi:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/76 md.)
İntibak işlemlerinin başlangıç tarihi:
(Mülga: 23/12/1972 – KHK-2/5 md.)
Sınıflara girecek personelin intibakını yapacak merci:
(Mülga: 23/12/1972 – KHK-2/5 md.)
Memurların intibakında mali esaslar:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Daimi hizmetlilerin intibakında mali esaslar:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Geçici hizmetlilerin intibakında mali esaslar:
(Mülga: 23/12/1972 – KHK-2/5 md.)
Kadroya bağlı yevmiyeli personel ile işçilerin intibakında mali esaslar:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Belirli sınıflara döneceklerin kıdem hakkı:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/82 md.)
Belirli sınıflara dönecekler:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/82 md.)
Öğretmenlik mesleğine döneceklere tanınan kıdem hakkı:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/82 md.)
Memuriyet dışında sağlık hizmetleri ve teknik hizmetlerde çalışmış olanların
geçmiş hizmetlerinin değerlendirilmesi:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Sağlık hizmetlerinin sosyalleştirilmesinde çalıştırılan personele uygulanacak mali
hükümler:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
İntibak işlerinde uyulacak esas ve ölçüler:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/85 md.)
Eski hükümlerin kimlere uygulanacağı:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/85 md.)
Ödeneklerle ilgili eski hükümlerin uygulanma süresi:
(Mülga: 23/12/1972 – KHK-2/5 md.)
Kademelerde ve kademe içinde intibak:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/85 md.)
334 sayılı kanundan faydalananların emekli ikramiyesi:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/85 md.)
İntibak hükümlerinin şekil ve şartlarının yönetmelikte belirtilmesi:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/85 md.)
Bu Kanunda öngörülen tüzük ve yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar
eskilerinin hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı:
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
Ödemelerin başlangıç tarihi:
(Mülga: 31/7/1970 - 1327/87 md.)
İntibak ve uygulama komisyonu:
(Mülga: 23/12/1972 – KHK-2/5 md.)
(Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
(Mülga: 23/12/1972 – KHK-2/5 md.)
(Ek: 19/3/1969 - 1136/196; Mülga: 26/2/1975 - 1238/6 md.)
(12/5/1982 - 2670/43 md. ile gelen Geçici 1 inci md. hükmü
Madde Geçici 27olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
madde sayfası →(12/5/1982 - 2670/43 md. ile gelen Geçici 2 nci md. hükmü olup
Madde Geçici 28madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
madde sayfası →(12/5/1982 - 2670/43 md. ile gelen Geçici 3 üncü md. hükmü
Madde Geçici 29olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
madde sayfası →(12/5/1982 - 2670/43 md. ile gelen Geçici 4 üncü md. hükmü
Madde Geçici 30olup numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
madde sayfası →(12/5/1982 - 2670/43 md. ile gelen Geçici 5 inci md. hükmü
Madde Geçici 31olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
madde sayfası →(16/6/1988 – KHK-331/8 md. ile gelen geçici madde hükmü
Madde Geçici 3228, Ek Geçici Madde 29, Ek Geçici Madde 30, Ek Geçici Madde 31, Ek
madde sayfası →, Ek Geçici Madde 33, Ek Geçici Madde 34, Ek Geçici
(Ek : 4/7/2001 – KHK-631/9 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
(Ek: 29/6/2006 - 5535/3 md.)
78 inci maddeye göre yurt dışına gönderilenlerden, bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten önce, eğitimin herhangi bir aşamasında istifa etmiş olmaları nedeniyle kadrolarıyla
ilişikleri kesilenler, sürelerinin bitiminde mecburi hizmetlerini tamamlamak üzere görevlerine
başlamayıp çekilmiş sayılanlar, görevlerine başlayıp da yükümlü bulundukları mecburi
hizmetini bitirmeden görevlerinden ayrılanlar, mecburi hizmetle yükümlü bulundukları süre
içerisinde memurluktan çıkarılmış olanlar ile yükümlü bulundukları mecburi hizmetini
bitirmeden mecburi hizmetin devredilmesine imkân bulunmayan başka bir göreve geçmiş
olanlardan haklarında borç takibi işlemi devam edenler, bu maddenin yürürlüğe girmesinden
itibaren üç ay içerisinde başvurmaları halinde, kendilerine döviz olarak yapılmış olan her
türlü masraflar için, imzaladıkları yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil kefalet
senedi hükümleri dikkate alınmaksızın ve ilgililere ödeme yapma sonucunu doğurmaksızın,
kendilerine döviz olarak yapılmış olan her türlü masraflar için;
a) Bunlardan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek 34 üncü maddesinin
yürürlüğe girdiği 5/8/1996 tarihinden sonra yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil
314 4/7/2001 tarih ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bu maddenin numarası tesellsül ettirilmiştir.
kefalet senedi alınanlar hakkında, anılan maddenin ikinci fıkrası hükümlerine göre bu
Kanunun yayımı tarihinden önceki süreler için faiz uygulanmaksızın hesaplama yapılır.
b) 5/8/1996 tarihinden önce yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil kefalet
senedi alınanlar hakkında, ilgili adına fiilen ödemenin yapıldığı tarihteki T.C. Merkez
Bankasınca tespit ve ilân edilen efektif satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek
bulunacak tutar ile bu tutara sarf tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen
süre için 1/1/2006 tarihinden geçerli olmak üzere tespit ve ilân edilen kanunî faiz işletilerek
hesaplama yapılır. Ancak, bu hükümlere göre hesaplama yapılması sonucunda borçlunun
aleyhine bir durum ortaya çıkması halinde (a) bendi hükümleri uygulanır.
Hesaplanan borç miktarı, ilgilinin durumu ve ödettirilecek meblağ dikkate alınarak
azamî beş yıla kadar taksitlendirilebilir. Bunların daha önce ödemiş oldukları tutar ile mecburi
hizmetlerinde değerlendirilen sürelere isabet eden tutar, anılan madde uyarınca belirlenecek
tutardan düşülür.
Bu Kanun uyarınca mecburi hizmet karşılığı yurt dışına gönderilenlerden, bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, borcunun tamamını ödemeden veya mecburi
hizmetini tamamlamadan vefat edenlerin borç yükümlülükleri ortadan kalkar. Buna bağlı
olarak, borçlunun kendisi, mirasçıları ve kefilleri hakkında her türlü borç yükümlülükleri
ortadan kaldırılır ve her türlü borç takibi işlemlerine son verilir.
(Ek: 1/7/2006 - 5538/6 md.)
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Karayolları Genel Müdürlüğü, Tarım Reformu
Genel Müdürlüğü, Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ve Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme
Kurumu Genel Müdürlüğünde hukuk müşaviri olarak görev yapanlar ile 178 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin ek 27 nci maddesiyle anılan genel müdürlükler adına ihdas edilen
hukuk müşaviri kadrolarına atanan personele, mahkemelerce takdir edilip ilgili idarelerin
hesaplarında avukatlık vekâlet ücreti olarak yer alan tutarlardan karşılanmak üzere 146 ncı
maddede belirtilen limit çerçevesinde 2006, 2007 ve 2008 yıllarında da avukatlık vekâlet
ücreti ödenir. İlgili genel müdürlüklerin muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü taşra muhasebe
birimlerinin hesaplarında bulunan avukatlık vekâlet ücretlerinin tamamı bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ayın sonunda, merkez muhasebe birimlerinin hesaplarında
31/12/2008 tarihi itibarıyla kalan avukatlık vekâlet ücretlerinin tamamı ise anılan tarihte gelir
kaydedilir.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ile Sosyal
Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilâtı
kadrolarında hukuk müşaviri ve avukat olarak görev yapanlara, mahkemelerce takdir edilip
ilgili idarelerin hesaplarında avukatlık vekâlet ücreti olarak yer alan tutarlardan karşılanmak
üzere 2003, 2004, 2005 ve 2006 yıllarına ilişkin olarak, bu yıllarda avukatlık vekâlet
ücretinden yararlanmamış olmaları kaydıyla 146 ncı maddede belirtilen limit çerçevesinde
2/2/1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek
Ücreti Vekalet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanmak suretiyle avukatlık
vekâlet ücreti ödenir.
Geçiş hükümleri:
(Ek: 13/2/2011 - 6111/116 md.)
A) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tutulmakta olan sicil dosyaları, bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen beşinci yılın sonuna kadar muhafaza edilir. Bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce olumsuz sicil almış olan memurların itirazları ve bu
itirazların sonuçlandırılması hakkında, 657 sayılı Kanunun bu maddenin yürürlük tarihi
itibarıyla değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan sicile ilişkin hükümleri uygulanır.
B) Bu maddenin yayımı tarihinden önceki son altı yıllık sicil notu ortalaması doksan
ve daha yukarı olanlardan 37 nci maddede yer alan bir üst dereceye yükseltme
uygulamasından yararlanmamış olanlar hakkında, bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla
değiştirilen 37 nci maddenin değişiklikten önceki hükmü uygulanır. Bu maddenin yürürlük
tarihi itibarıyla değiştirilen 37 nci maddede yer alan sekiz yıllık süre, ilk sekiz yıllık dönem
için, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki;
a) Son beş yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için üç yıl,
b) Son dört yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için dört yıl,
c) Son üç yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için beş yıl,
d) Son iki yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için altı yıl,
e) Son sicil notu doksan ve daha yukarı olanlar için yedi yıl,
olarak uygulanır.
C) Bu maddenin yayımı tarihinden önceki son altı yıllık sicil notu ortalaması doksan
ve daha yukarı olanlardan bir kademe ilerlemesi uygulamasından yararlanmamış olanlar
hakkında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla değiştirilen 64 üncü maddenin ikinci
fıkrasının değişiklikten önceki hükmü uygulanır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih
itibarıyla değiştirilen 64 üncü maddenin dördüncü fıkrasında yer alan sekiz yıllık süre, ilk
sekiz yıllık dönem için, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki;
a) Son beş yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için üç yıl,
b) Son dört yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için dört yıl,
c) Son üç yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için beş yıl,
d) Son iki yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için altı yıl,
e) Son sicil notu doksan ve daha yukarı olanlar için yedi yıl,
olarak uygulanır.
D) 657 sayılı Kanunun bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla değiştirilen hükümleri
gereğince, ilgililere geriye dönük olarak herhangi bir şekilde malî ve sosyal hak sağlanamaz
ve hiçbir şekilde ödeme yapılmaz.
(Ek: 2/6/2011 – KHK-632/1 md.)
Kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı ile bunlara bağlı döner
sermayeli kuruluşlarda, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi
zamanlı çalışanlar ile yükseköğretim kurumlarının araştırma-geliştirme projelerinde proje
süreleriyle sınırlı olarak çalışanlar hariç olmak üzere, 4 üncü maddenin (B) fıkrası ve
10/7/2003 tarihli ve 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli
Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca vizelenmiş veya ihdas edilmiş sözleşmeli
personel pozisyonlarında bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte çalışmakta olan ve 48 inci
maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar,
pozisyonlarının vizeli olduğu teşkilat ve birimde, bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı
190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerde
yer alan memur kadrolarına, bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı memur kadrosu
olmaması halinde, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerde yer alan kadro
unvanlarıyla sınırlı olmak ve sözleşmeli personel pozisyonlarına ilişkin vize cetvellerindeki
nitelikler dikkate alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığınca
müştereken belirlenen memur kadrolarına, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
altmış gün içinde kurumlarınca atanırlar.
4 üncü maddenin (B) fıkrası ve 4924 sayılı Kanun uyarınca çalışmakta iken bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce askerlik, doğum, milletvekili ve mahalli idareler
genel ve ara seçimleri ile ücretsiz izin nedenleriyle görevlerinden ayrılanlardan ilgili
mevzuatına göre yeniden hizmete alınma şartlarını kaybetmemiş olanlar hakkında da bu
madde hükümleri uygulanır. Bunlar için birinci fıkrada belirtilen süreler yeniden hizmete
alındıkları tarihten itibaren başlar.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 4 üncü maddenin (B) fıkrası ve 4924
sayılı Kanun uyarınca çalışmakta iken 24/11/2004 tarihli ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot
Uygulaması Hakkında Kanun hükümlerine göre aile hekimliği uygulamasında görev alanlar
hakkında görevlerinden ayrılmalarına gerek kalmaksızın bu madde hükümleri uygulanır.
Bu madde hükümlerine göre memur kadrolarına atananların, 4 üncü maddenin (B)
fıkrası ve 4924 sayılı Kanun uyarınca sözleşmeli personel pozisyonlarında geçirdikleri hizmet
süreleri, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla
kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir. Bunlar, atandıkları
kadronun mali ve sosyal haklarına göreve başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren hak
kazanır ve önceki pozisyonlarında aldıkları mali ve sosyal haklar hakkında herhangi bir
mahsuplaşma yapılmaz.
Bu madde kapsamında memur kadrolarına atananlara iş sonu tazminatı ödenmez. Bu
personelin önceden iş sonu tazminatı ödenmiş süreleri hariç, iş sonu tazminatına esas olan
toplam hizmet süreleri, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı
Kanunu uyarınca ödenecek emekli ikramiyesine esas toplam hizmet süresinin hesabında
dikkate alınır.
Bu madde kapsamında sözleşmeli personelin atanacağı memur kadroları, 190 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerde yer alan sınıf, unvan ve derecelerine uygun
olmak şartıyla, başka bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla
ihdas edilerek kurumların 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerinin ilgili
bölümlerine eklenmiş ve memur kadrolarına atananların pozisyonları başka bir işleme gerek
kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. İhdas edilen kadrolar ile iptal edilen pozisyonlar; unvanı,
sınıfı, adedi, derecesi, teşkilatı ve birimi belirtilmek suretiyle birinci fıkrada belirtilen altmış
günlük sürenin bitiminden itibaren iki ay içinde Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel
Başkanlığına bildirilir.
Bu maddenin uygulamasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Maliye
Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı yetkilidir.
(Ek: 3/6/2011 – KHK-643/10 md.) (İptal Madde: Anayasa
Madde Geçici 39Mahkemesinin 14/2/2013 tarihli ve E:2011/89, K:2013/29 sayılı kararı ile.)
madde sayfası →(Ek: 11/10/2011 – KHK-666/4 md.)
Adalet, Dışişleri ve İçişleri Bakanlıkları, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ve
Cumhurbaşkanınca belirlenen bakanlık bağlı kuruluşlarında uzman ve uzman yardımcılıkları
ile bakanlıkların 36 ncı maddenin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı
bendinde belirtilen merkez teşkilatına ait uzman ve uzman yardımcısı unvanlı kadrolarda
kullanılmak üzere genel idare hizmetleri sınıfından üçüncü dereceli ikibin adet uzman,
dokuzuncu dereceli üçbin adet uzman yardımcısı kadrosu ihdas edilmiştir. Bu kadroları
derece ve unvan değişikliği yapmak suretiyle anılan bakanlıklar ve kurumlara tahsis etmeye,
Cumhurbaşkanı yetkilidir. Bu fıkraya göre tahsis edilen kadrolar, 190 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameye ekli Cetvellerin anılan bakanlıklar ile kurumlara ait ilgili bölümüne
eklenmiş sayılır.315
190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki Cetvellerde yer alan kurumların 152
nci maddenin “II- Tazminatlar” kısmının “(A) Özel Hizmet Tazminatı” bölümünün (ğ)
bendinde yer alan uzman ve uzman yardımcısı kadrolarından teknik hizmetler sınıfında
bulunanların hizmet sınıfı, genel idare hizmetleri olarak değiştirilmiştir. Bu kadrolarda
bulunanlara, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce uygulanmakta olan özel hizmet
tazminatı oranının uygulanması sonucunda bulunacak tutar ile hizmet sınıfının değişmesi
sonucu belirlenen özel hizmet tazminatı oranının uygulanması sonucunda bulunacak tutar
315 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde ve “Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye
Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
arasındaki fark, farklılık giderilinceye kadar herhangi bir vergi ve kesintiye tabi olmaksızın
tazminat olarak ödenir.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte 36 ncı maddenin “Ortak Hükümler” bölümünün
(A) fıkrasının (11) numaralı bendinde belirtilen uzman yardımcıları, Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı yasama uzman yardımcıları ve 5018 sayılı Kamu Malî
Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (III) sayılı Cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici
kurumların uzman yardımcıları kadro veya pozisyonlarında bulunanların yeterlik sınavları ve
ilgili uzmanlık kadrolarına atanmaları, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tabi
oldukları mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır. (Ek cümle: 12/7/2013 - 6495/8 md.)
Ancak, söz konusu mevzuatta yabancı dil yeterliğine ilişkin şartların ek 41 inci maddede
öngörülenlerden daha ağır olması hâlinde, yabancı dil yeterliğine ilişkin ek 41 inci madde
(Ek: 21/2/2013 - 6428/19 md.)
Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfına dâhil personelden bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce haklarında 68 inci maddenin (B) bendi hükmü
uygulanarak 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolara atananlar, aynı kurumun aynı unvanlı
kadrolarında bulundukları sürece ve kazanılmış hak aylık dereceleri atanmış oldukları kadro
derecelerine yükselinceye kadar söz konusu dereceler için öngörülen haklardan yararlanmaya
devam ederler.
(Ek: 12/7/2013 - 6495/9 md.)
Kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı ile bunlara bağlı döner
sermayeli kuruluşlarda, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi
zamanlı çalışanlar ile yükseköğretim kurumlarının araştırma-geliştirme projelerinde proje
süreleriyle sınırlı olarak çalışanlar hariç olmak üzere;
a) 25/6/2013 tarihi itibarıyla;
1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası,
2) 11/8/1983 tarihli ve 2876 sayılı Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
Kanununun 97 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi,
3) 9/11/1983 tarihli ve 2945 sayılı Milli Güvenlik Kurulu ve Milli Güvenlik Kurulu
Genel Sekreterliği Kanununun 17 nci maddesi,
4) 2/3/1984 tarihli ve 2985 sayılı Toplu Konut Kanununun ek 3 üncü maddesi,
5) 10/10/1984 tarihli ve 3056 sayılı Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 35 inci maddesi,
6) 7/11/1985 tarihli ve 3238 sayılı Kanunun 8 inci maddesi,
316 1/12/2011 tarihli ve 6253 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Türkiye Büyük Millet
Meclisi uzman yardımcıları” ibaresi “Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı yasama uzman
yardımcıları” şeklinde değiştirilmiştir.
7) 21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunun 30 uncu maddesi,
8) 09/12/1994 tarihli ve 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunun 7 nci maddesinin (e) fıkrası,
9) 10/7/2003 tarihli ve 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde
Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun,
10) 23/7/2003 tarihli ve 4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanununun 24 üncü
maddesi,
11) 6/11/2003 tarihli ve 5000 sayılı Türk Patent ve Marka Kurumu Kuruluş ve
Görevleri Hakkında Kanunun 26 ncı maddesi,317
12) 5/5/2005 tarihli ve 5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunun 29 uncu maddesinin sekizinci fıkrası,
13) 10/11/2005 tarihli ve 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanunun 25 inci maddesi,
14) 16/5/2006 tarihli ve 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununun 28 inci
maddesinin üçüncü fıkrası,
15) 17/2/2010 tarihli ve 5952 sayılı Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile
13 üncü maddesi,
16) 24/4/2010 tarihli ve 5978 sayılı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 21 inci maddesinin üçüncü fıkrası,
17) 28/12/2010 tarihli ve 6093 sayılı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 7 nci maddesi,
18) 17/2/2011 tarihli ve 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası,
19) 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi
Hakkında Kanunun 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası,
20) 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 6 ncı maddesi,
21) 27/10/1989 tarihli ve 388 sayılı Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma
İdaresi Teşkilatının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı
maddesi,
22) 3/6/2011 tarihli ve 642 sayılı Doğu Anadolu Projesi, Doğu Karadeniz Projesi ve
Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlıklarının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası,
317 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Kanunun 187 inci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “Türk Patent Enstitüsü
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun” ibaresi “Türk Patent ve Marka Kurumu Kuruluş ve Görevleri
Hakkında Kanunun” şeklinde değiştirilmiştir.
23) 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 36/A maddesi,
24) 24/11/2011 tarihli ve 656 sayılı Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı
Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 16 ncı
maddesinin yedinci fıkrası,
uyarınca vizelenmiş veya ihdas edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarında
çalışmakta olan ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan, bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, birinci ve dokuzuncu alt bentler kapsamına girenler otuz
gün, diğer alt bentler kapsamına girenler ise altmış gün içinde yazılı olarak başvurmaları
hâlinde pozisyonlarının vizeli olduğu teşkilat ve birimde, 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kurumlar bakımından bu Kanun Hükmünde
Kararnameye ekli cetvellerde yer alan bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı memur
kadrolarına, diğer kurumlar bakımından bu kurumların kadro cetvellerinde yer alan aynı
unvanlı memur kadrolarına; pozisyon unvanlarıyla aynı unvanlı memur kadrosu olmaması
hâlinde ise ilgisine göre l90 sayılı Kanun Hükmünde Karamameye ekli cetveller veya
kurumların kadro cetvellerinde yer alan kadro unvanlarıyla sınırlı olmak üzere Maliye
Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığınca müştereken belirlenen memur kadrolarına,
b) İl özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinde 3/7/2005
tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde
25/6/2013 tarihi itibarıyla çalışmakta olan ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları
taşıyanlardan, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak
başvuranlar, sözleşmeli personel olarak çalıştırılmalarına esas alınan memur kadrolarına,
c) Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumunda 11/11/1983 tarihli ve 2954 sayılı
Kanunun 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi ile geçici 12 nci maddesi çerçevesinde
25/6/2013 tarihi itibarıyla sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışmakta olan ve Türkiye
Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personel Yönetmeliğinin
37 nci maddesinde belirtilen genel şartları taşıyanlardan, bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı
unvanlı memur kadrolarına, bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı memur kadrosu
olmaması hâlinde Kurumda halen var olan kadro unvanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla Genel
Müdürlükçe belirlenecek memur kadrolarına,
bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde kurumlarınca
atanırlar.
Birinci fıkrada belirtilen mevzuat hükümlerine göre çalışmakta iken 25/6/2013
tarihinde askerlik, doğum veya ücretsiz izin nedenleriyle görevlerinde bulunmayanlardan
ilgili mevzuatına göre yeniden hizmete alınma şartlarını kaybetmemiş olanlar hakkında da bu
madde hükümleri uygulanır. Bunlar için birinci fıkrada belirtilen süreler yeniden hizmete
alındıkları tarihten itibaren başlar.
25/6/2013 tarihinden önce 4 üncü maddenin (B) fıkrası ve 4924 sayılı Kanun uyarınca
çalışmakta iken 24/11/2004 tarihli ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında
Kanun hükümlerine göre aile hekimliği uygulamasında görev alanlar hakkında görevlerinden
ayrılmalarına gerek kalmaksızın bu madde hükümleri uygulanır.
Bu madde hükümlerine göre memur kadrolarına atananların, söz konusu mevzuat
hükümlerine göre sözleşmeli personel olarak geçirdikleri hizmet süreleri, öğrenim
durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece
ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir. Bunlar, atandıkları kadronun mali ve sosyal
haklarına göreve başladığı tarihi takip eden ay başından itibaren hak kazanır ve önceki
pozisyonlarında aldıkları mali ve sosyal haklar hakkında herhangi bir mahsuplaşma yapılmaz.
Bu madde kapsamında memur kadrolarına atananların beş yıl süreyle başka kamu kurum ve
kuruluşlarına nakli yapılamaz.
25/6/2013 tarihinden önce bu madde kapsamındaki vizeli sözleşmeli personel
pozisyonlarına personel alımına yönelik olarak ilanı verilmiş ve bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihte yerleştirme işlemleri bitmiş olan sözleşmeli personel hakkında da bu madde
hükümleri uygulanır. Bunlar için birinci fıkrada belirtilen süreler, göreve başladıkları tarihten
itibaren başlar.
Bu madde kapsamında memur kadrolarına atananlara iş sonu tazminatı ödenmez. Bu
personelin önceden iş sonu tazminatı ödenmiş süreleri hariç, iş sonu tazminatına esas olan
toplam hizmet süreleri, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı
Kanunu uyarınca ödenecek emekli ikramiyesine esas toplam hizmet süresinin hesabında
dikkate alınır.
Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sözleşmeli personelin atanacağı
memur kadroları, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerde yer alan sınıf,
unvan ve derecelerine uygun olmak şartıyla, başka bir işleme gerek kalmaksızın atama
işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek kurumların 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameye ekli cetvellerinin ilgili bölümlerine eklenmiş ve memur kadrolarına atananların
pozisyonları başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. İhdas edilen kadrolar ile
iptal edilen pozisyonlar; unvanı, sınıfı, adedi, derecesi, teşkilatı ve birimi belirtilmek suretiyle
birinci fıkrada belirtilen altmış günlük sürenin bitiminden itibaren iki ay içinde Maliye
Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Birinci fıkranın (c) bendi kapsamında
memur kadrolarına atananların pozisyonları da başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal
edilmiş sayılır, ancak 2954 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi
kapsamında istihdam edileceklerin pozisyon sayısının 300’ün altına düşmesi hâlinde, anılan
bent kapsamında istihdam edilecekler için kullanılabilecek toplam pozisyon sayısı 300 olarak
uygulanır.
Geçici 37 nci madde kapsamında memur kadrolarına atanamayan sözleşmeli
personelden, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce idari yargı mercilerine başvuran ve
açtıkları idari davalarda verilen yargı kararları sonucu memur kadrolarına atanmış olup
davaları henüz bitmemiş olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün
içinde kurumlarına başvuranlar, halen bulundukları memur kadrolarına bu madde kapsamında
atanmış ve açmış oldukları idari davalardan vazgeçmiş sayılırlar. Söz konusu davalar için
ayrıca vekalet ücretine hükmedilmez.
Bu maddenin uygulamasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye birinci fıkranın
(a) bendi kapsamına girenler yönünden Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı,
birinci fıkranın (b) bendi kapsamına girenler yönünden ise İçişleri Bakanlığı ve Maliye
Bakanlığı yetkilidir.
(Ek: 29/1/2016 - 6663/11 md.)
36 ncı maddenin “Ortak Hükümler” bölümünün (C) fıkrasının (8) numaralı bendi
hükmü, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra 108 inci maddenin (B) fıkrası
kapsamında aylıksız izne ayrılanlar hakkında uygulanır. Anılan tarihte bu şekilde aylıksız izin
kullananlar ise kalan izin süreleri bakımından söz konusu bent hükmünden yararlandırılır.
(Ek: 20/11/2017-KHK-696/18 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/18
md.)
Kamu kurum ve kuruluşlarında 4/12/2017 tarihi itibarıyla, adam/ay esasına göre kısmi
süreli çalıştırılmakta olanlar ile saat ücreti karşılığı çalışmakta olanlar hariç olmak üzere bu
Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında tahsis edilmiş geçici personel
pozisyonlarında çalışmakta olanlar, pozisyonlarının tahsis edildiği teşkilat ve birimde, halen
yürütmekte oldukları hizmetleri aynı şekilde yerine getirmeye devam etmek üzere, bu
Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında ihdas edilecek sözleşmeli personel
pozisyonlarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde
kurumlarınca geçirilirler.
Bu madde kapsamında sözleşmeli personel pozisyonlarına geçirilenlere iş sonu
tazminatı ödenmez. Bu personelin önceden iş sonu tazminatı ödenmiş süreleri hariç, iş sonu
tazminatına esas olan toplam hizmet süreleri, yeni pozisyonlarında iş sonu tazminatına esas
toplam hizmet süresi ile ücret ve izin sürelerinin hesabında dikkate alınır.
Doğum ve askerlik sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilen sözleşmeli personelin
pozisyonları hariç olmak üzere, bu kapsamda ihdas edilen pozisyonlar, herhangi bir şekilde
boşalmaları halinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.
Birinci fıkrada belirtilen ve geçiş hakkı verilen pozisyonlarda çalışmakta iken 4/12/2017
tarihinde askerlik ve doğum nedeniyle görevlerinde bulunmayanlardan ilgili mevzuatına göre
yeniden hizmete alınma şartlarını kaybetmemiş olanlar hakkında da bu madde hükümleri
uygulanır. Bunlar için birinci fıkrada belirtilen süreler yeniden hizmete alındıkları tarihten
itibaren başlar.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce geçici personel pozisyonlarına atanmak
üzere Devlet Personel Başkanlığına bildirilen ve atama süreci devam edenler ile atamaları
yapılanlar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır. Bunlar için birinci fıkrada belirtilen
süreler, geçici personel olarak göreve başladıkları tarihten itibaren başlar.
4 üncü maddenin mülga (C) fıkrasının ikinci paragrafı kapsamında yer alanlardan
sözleşmeli personel pozisyonlarına atananların istihdam süreleri hiçbir şekilde sosyal
güvenlik kurumlarından yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemez.
Bu maddenin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Devlet
Personel Başkanlığı yetkilidir.
(Ek: 20/11/2017-KHK-696/18 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/18
md.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevzuata göre 4 üncü maddenin mülga
(C) fıkrası kapsamında istihdam hakkı bulunan personel, anılan maddenin (B) fıkrası ile
tanınan istihdam hakkından yararlanabilir.
(Ek: 2/7/2018 - KHK-703/176 md.)
(İptal birinci fıkra: Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2018/117, K:
2023/212 Sayılı Kararı ile.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte taşra teşkilatlarında uzman yardımcısı olarak
istihdam olunanların uzmanlık kadrolarına atanmaları, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
önce tabi oldukları mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.
(Ek:17/1/2019-7161/8 md.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Millî Güvenlik Kurulu Genel
Sekreterliğinde görev yapan, mesleğe özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alınan ve
yeterlik sınavında başarı göstererek uzmanlığa atananlar 36 ncı maddenin “Ortak Hükümler”
bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendi hükmünden aynı usul ve esaslar çerçevesinde
yararlanırlar.
(Ek:1/7/2022-7417/5 md.)
Bu Kanuna ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı”
bölümünün (g) ve (h) bentlerinde sayılan unvanlı kadrolara (…)318 ilgili mevzuat hükümleri
uyarınca atanmış olanlar ile 30/5/2019 tarihli ve 7176 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi
uyarınca ataması yapılacak olanlardan en az üç yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve
yüksekokulları bitirmiş olanlar hakkında, anılan bentlerde yer alan diğer şartlar aranmaksızın
söz konusu bentlerde öngörülen ek göstergeler uygulanır.
318 Anayasa Mahkemesinin 16/1/2025 tarihli ve E.: 2024/128; K.: 2025/19 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan
“…bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce…” ibaresi iptal edilmiştir.
Anılan (g) ve (h) bentlerinde sayılan kadro unvanlarında bulunmuş olanlardan emekli,
adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlananlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında
da bu madde hükmü uygulanır.
Bu madde uyarınca geçmişe dönük herhangi bir ödeme yapılmaz.
(Ek:19/1/2023-7433/3 md.)
Kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı ile bunlara bağlı döner
sermayeli kuruluşlarda; bir yıldan az süreli, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün
belirli saatleri gibi kısmi zamanlı çalışanlar ile yükseköğretim kurumlarının araştırma-
geliştirme projelerinde proje süreleriyle sınırlı olarak çalışanlar hariç olmak üzere;
a) 28/11/2022 tarihi itibarıyla;
1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası,
2) 22/6/1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri
Hakkında Kanunun 10/A maddesi,
3) 2876 sayılı Kanunun 97 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi,
4) 2985 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi,
5) Mülga 3056 sayılı Kanunun 35 inci maddesi,
6) 3238 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin birinci fıkrası,
7) 3289 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin mülga birinci fıkrası,
8) 4924 sayılı Kanun,
9) 5000 sayılı Kanunun mülga 26 ncı maddesi,
10) 5345 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin yedinci fıkrası,
11) 5431 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin mülga birinci fıkrası,
12) 5502 sayılı Kanunun 28 inci maddesi,
13) 5978 sayılı Kanunun mülga 21 inci maddesinin üçüncü fıkrası,
14) 6114 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrasının mülga birinci
cümlesi,
15) 6306 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası,
16) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 6 ncı ve ek 26 ncı maddesi,
17) 388 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası,
18) 642 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası,
19) Mülga 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 36/A maddesi,
20) 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı
Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 4 üncü maddesi,
21) 11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesi,
22) 656 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin mülga 16 ncı maddesinin yedinci
fıkrası,
uyarınca vizelenmiş veya ihdas edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarında
çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 48
inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar; pozisyonlarının vizeli olduğu teşkilat ve
birimde, Türk Tarih Kurumu Başkanlığında bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası
kapsamında istihdam edilen ve Kültür ve Turizm Bakanlığının kazı alanları ve ören yerlerinde
görevli bulunan arkeolog, restoratör ve müze araştırmacısı unvanlarında çalışan personel ise
Kültür ve Turizm Bakanlığının taşra teşkilatında, bu Kanunun ek 41 inci ve ek 44 üncü
maddeleri kapsamındaki unvanlar hariç olmak üzere, 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine tabi kurumlar bakımından bu Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin eki (I) sayılı cetvelde yer alan bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı
memur kadrolarına, diğer kurumlar bakımından bu kurumların kadro cetvellerinde yer alan
aynı unvanlı memur kadrolarına, pozisyon unvanlarıyla aynı unvanlı memur kadrosu
olmaması hâlinde ise ilgisine göre aynı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı
cetvelde veya kurumların kadro cetvellerinde yer alan kadro unvanlarıyla sınırlı olmak ve
sözleşmeli personel pozisyonlarına ilişkin vize ve ihdas cetvellerindeki nitelikler dikkate
alınmak suretiyle Cumhurbaşkanınca belirlenen memur kadrolarına,
b) İl özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinde 5393
sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde 28/11/2022 tarihi itibarıyla
çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 48
inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, sözleşmeli personel olarak çalıştırılmalarına
esas alınan memur kadrolarına,
c) 5258 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesi kapsamında
Sağlık Bakanlığıyla imzalanan sözleşmeye dayalı olarak 28/11/2022 tarihi itibarıyla
çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 48
inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, görevlerinden ayrılmalarına gerek
kalmaksızın, görev yaptıkları aile sağlığı merkezinin bulunduğu Sağlık Bakanlığı taşra
teşkilatında pozisyon unvanıyla aynı unvanlı memur kadrolarına, pozisyon unvanlarıyla aynı
unvanlı memur kadrosu olmaması hâlinde ise Sağlık Bakanlığının kadro cetvellerinde yer
alan kadro unvanlarıyla sınırlı olmak suretiyle Cumhurbaşkanınca belirlenen memur
kadrolarına,
ç) 8/3/2011 tarihli ve 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanununun geçici 1 inci
maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde 28/11/2022 tarihi itibarıyla çalışmakta olan ve 48 inci
maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü bölge
müdürlüklerinde bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı memur kadrolarına, pozisyon
unvanlarıyla aynı unvanlı memur kadrosu olmaması hâlinde ise anılan Genel Müdürlüğün
kadro cetvellerinde yer alan kadro unvanlarıyla sınırlı olmak suretiyle Cumhurbaşkanınca
belirlenen memur kadrolarına,
bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca
atanırlar.
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması
Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin 221 inci maddesinin altıncı fıkrası ile geçici 1 inci
maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında devri yapılan sözleşmeli personel hakkında da
birinci fıkra hükümleri uygulanır.
Birinci fıkrada belirtilen mevzuat hükümlerine göre çalışmakta
iken 28/11/2022 tarihinde askerlik, doğum, evlat edinme, görevlendirme, ücretsiz izin gibi
nedenlerle görevlerinde bulunmayanlardan ilgili mevzuatına göre yeniden hizmete alınma
şartlarını kaybetmemiş olanlar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır. Bunlar için birinci
fıkrada belirtilen başvuru ve atanmaya ilişkin süreler yeniden hizmete alındıkları tarihten
itibaren başlar.
28/11/2022 tarihinden önce 4 üncü maddenin (B) fıkrası ve 4924 sayılı Kanun
uyarınca çalışmakta iken 5258 sayılı Kanun hükümlerine göre aile hekimliği uygulamasında
görev alanlar hakkında görevlerinden ayrılmalarına gerek kalmaksızın bu madde hükümleri
uygulanır.
Bu madde hükümlerine göre memur kadrolarına atananların, ilgili mevzuat
hükümlerine göre sözleşmeli personel olarak geçirdikleri hizmet süreleri öğrenim durumlarına
göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve
kademelerinin tespitinde değerlendirilir. Bunlar, atandıkları kadronun mali ve sosyal
haklarına göreve başladıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanır ve önceki
pozisyonlarında aldıkları mali ve sosyal haklar hakkında herhangi bir mahsuplaşma yapılmaz.
Birinci fıkranın (a) ve (c) bentleri kapsamında memur kadrolarına atananlar,
sözleşmeli personel olarak geçen süreler dahil olmak üzere dört yıl süreyle başka bir yere
atanamazlar. Dört yıllık sürede, memur kadrosuna atanmadan önce tabi oldukları mevzuata
göre yer değiştirme hakkına sahip olanların söz konusu mevzuatta yer alan süre, usul ve
şartlarla görev yerleri değiştirilebilir. Aynı fıkranın (b) bendi kapsamında memur kadrolarına
atananların il özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri dışındaki
kamu kurum ve kuruluşlarına nakli yapılamaz.
Bu madde kapsamında memur kadrolarına atananlara iş sonu tazminatı ödenmez. Bu
personelin önceden iş sonu tazminatı ödenmiş süreleri hariç, iş sonu tazminatına esas olan
toplam hizmet süreleri, 5434 sayılı Kanun uyarınca ödenecek emekli ikramiyesine esas
toplam hizmet süresinin hesabında dikkate alınır.
Bu maddenin birinci fıkrasının (a), (c) ve (ç) bentleri kapsamında sözleşmeli
personelin atanacağı memur kadroları, kadro ve pozisyonlara ilişkin mevzuatın eki cetvellerde
yer alan sınıf, unvan ve derecelerine uygun olmak şartıyla, başka bir işleme gerek kalmaksızın
atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek aynı cetvelin ilgili bölümlerine
eklenmiş ve memur kadrolarına atananların pozisyonları başka bir işleme gerek kalmaksızın
iptal edilmiş sayılır. İhdas edilen kadrolar ile iptal edilen pozisyonlar; unvanı, sınıfı, adedi,
derecesi, teşkilatı ve birimi belirtilmek suretiyle birinci fıkrada belirtilen altmış günlük
sürenin bitiminden itibaren iki ay içinde Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma
bildirilir.
Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi dışındaki bentleri ve
(c) bendi hükmüne göre memur kadrolarına atanma talebinde bulunmayan sözleşmeli
personel hakkında bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat
hükümlerinin; (a) bendinin (1) numaralı alt bendine göre memur kadrolarına atanma talebinde
bulunmayan sözleşmeli personel hakkında dördüncü paragrafı hariç 4 üncü maddenin (B)
fıkrasının değiştirilen hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Bu personelin yer
değiştirme suretiyle atanmalarına ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca düzenlenir. Bu
personele ait pozisyonlarda herhangi bir şekilde boşalma olması hâlinde bu pozisyonlar
herhangi bir işlem yapılmaksızın iptal edilmiş sayılır. Bu şekilde iptal edilen pozisyonlar
kurumlarca bir ay içinde Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir.
29/11/2022 tarihi ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih arasında hizmete alınan
sözleşmeli personelden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam edenler
hakkında ilgisine göre bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası ile 5393 sayılı Kanunun 49
uncu maddesinin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihteki hükümleri uygulanır.
Bu maddenin uygulamasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye
Cumhurbaşkanlığı yetkilidir.
(Ek:19/1/2023-7433/4 md.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte 4 üncü maddenin (B) fıkrasında yapılan
değişikliklere uyum sağlamak amacıyla yapılması gereken düzenlemeler altı ay içinde
yürürlüğe konulur. Bu süre içinde mevcut mevzuatın, 4 üncü maddenin (B) fıkrasına aykırı
olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.
(Ek:19/1/2023-7433/5 md.)
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü ve Devlet
Tiyatroları Genel Müdürlüğünde 28/11/2022 tarihi itibarıyla 4 üncü maddenin (B) fıkrası
kapsamında bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Cumhurbaşkanınca karar
verilen sanatsal faaliyetlerde görevlendirilen solist sanatçı ve sanatçı ile sahne üstünde ve
sahne gerisinde ihtiyaç duyulan hizmetler için belirlenmiş olan pozisyonlarda sözleşme ile
çalışan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam edenlerden bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde görev yaptıkları kurumlara yazılı olarak
başvuruda bulunan;
a) Solist sanatçı ve sanatçılar; ek geçici 12 nci, ek geçici 14 üncü ve ek geçici
16 ncı maddeler ile kurumlarının özel mevzuat hükümleri kapsamında durumlarına uygun
sanatçı pozisyonlarına,
b) Sahne üstü ve gerisinde görev yapan personel; ek geçici 12 nci, ek geçici 14 üncü
ve ek geçici 16 ncı maddeler ile kurumlarının özel mevzuat hükümleri
kapsamında; 10/6/1949 tarihli ve 5441 sayılı Devlet Tiyatroları Personeli Hakkında Kanunun
5 inci maddesinin (B) ve (C) fıkraları ile 14/7/1970 tarihli ve 1309 sayılı Devlet Opera ve
Balesi Personeli Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin (b) ve (c) fıkraları kapsamına giren
pozisyonlardan kurumlarınca belirlenecek pozisyonlara;
bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca
atanırlar.
Birinci fıkra kapsamında çalışmakta iken bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte
askerlik, doğum, evlat edinme, görevlendirme, ücretsiz izin gibi nedenlerle görevlerinde
bulunmayanlardan ilgili mevzuatına göre yeniden hizmete alınma şartlarını kaybetmemiş
olanlar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır. Bunlar için birinci fıkrada belirtilen
başvuru ve atanmaya ilişkin süreler yeniden hizmete alındıkları tarihten itibaren başlar.
Bu madde hükümlerine göre yeni pozisyonlarına atananların 4 üncü maddenin (B)
fıkrası kapsamında sözleşmeli personel olarak geçirdikleri hizmet süreleri, yeni atandıkları
pozisyonlarda geçmiş sayılır ve bu süreler yeni pozisyonlarının mali haklarının tespitinde
değerlendirilir. Bunlar, atandıkları yeni pozisyonların mali ve sosyal haklarına göreve
başladıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanır ve önceki pozisyonlarında
aldıkları mali ve sosyal haklar hakkında herhangi bir mahsuplaşma yapılmaz.
Bu madde hükümlerine göre yapılacak atamalarda kurumların boş pozisyonları
kullanılır. Yeterli sayıda boş pozisyon bulunmaması hâlinde atama yapılmasıyla birlikte
pozisyon ihdas edilmiş sayılır. Bu şekilde yapılan atamalar atama işlemini takip eden bir ay
içinde unvanı, adedi, teşkilatı ve birimi belirtilmek suretiyle Kamu Personel Bilgi Sisteminin
bulunduğu kuruma bildirilir.
Bu maddenin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Kültür ve
Turizm Bakanlığı yetkilidir.
(Ek:25/12/2024-7537/6 md.)
Ek 41 inci maddenin beşinci fıkrasına tabi bulunanlardan anılan fıkranın bu maddeyi
ihdas eden Kanunla değiştirilmeden önceki hükümleri kapsamında yeterlik sınavına girmeye
hak kazanmış olup bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla halen kurumlarınca ilk
yeterlik sınavı yapılmamış olanlar bakımından anılan fıkrada söz konusu sınavın yapılması
için öngörülen altı aylık süre, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar.
(Ek:25/12/2024-7537/7 md.)
Geçici 37 nci, geçici 41 inci ve geçici 48 inci madde çerçevesinde sözleşmeli personel
pozisyonlarından memur kadrolarına atanmış olup bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla
memur kadrolarında bulunanların söz konusu pozisyonlarda geçen hizmet süreleri, bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, 64 üncü maddenin dördüncü fıkrası kapsamında
değerlendirilir.
EK GEÇİCİ MADDELER
Sınıflara intibak:
Ek Geçici Madde 1 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
Bu kanuna tabi kurumlarda, her ne ad altında olursa olsun çalışan personelden bu
kanunun 4 üncü maddesinin (A) fıkrasına göre Devlet memuru sayılacak olanlar, bu kanunun
yürürlüğe girdiği tarihte, 36 ncı madde ile tesis olunan sınıfların tarifleri ve kapsamları
dikkate alınarak ve fiilen yaptıkları görev gözönünde tutularak sınıflara dahil edilirler.
Öğrenim durumu değişmeyenlerin derece ve kademelere intibak:
Ek Geçici Madde 2 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md; Değişik: 15/5/1975 - 1897/2
md.)
1/3/1970 tarihi ile 30/11/1970 tarihi arasında görevde bulunmaları nedeniyle intibakı
yapılmış olanlar ile 30/11/1970'den 1/3/1975 tarihine kadar olan sürede göreve alınanlardan
bu madde gereğince değerlendirmeye esas alınan, hizmetlerde öğrenim durumları değişmemiş
olanların derece ve kademelere intibakı aşağıdaki esaslara göre yapılır.
A) Başlangıç derece ve kademesi olarak 1/3/1975 tarihindeki öğrenim durumuna göre
36 ncı maddede tesbit olunan hizmete giriş derece ve kademesi esas alınır.
B) 18 yaşın bitirilmesinden sonra, 87 nci maddede belirtilen kurumlarda geçen başarılı
hizmet süreleri değerlendirilir.
C) Aşağıda gösterilen görevlerde başarılı olarak geçen süreler (B) fıkrasındaki sürelere
eklenir.
a) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinde, Belediye Başkanlığında, illerin daimi
komisyon üyeliğinde,
b) Subay, askeri memur, gedikli subay, astsubay, uzman jandarma çavuş (Jandarma
uzatmalı er, onbaşı, çavuş), ordu uzman çavuş olarak orduda,
c) Hazırlık kıtası ile okul dönemi dahil yedek subaylıkta (Muvazzaflık dışında geçen
süre dahil), yedek subay öğretmenlikte, muvazzaf ve ihtiyat erlikte, (84 üncü madde
hükümleri saklıdır.)
d) Özel kanunlarındaki ve 657 sayılı Kanundaki hükme dayanılarak kazai rüşt kararı
alınmak suretiyle veya mecburi hizmetin ifası nedeniyle öğrenimleri ile ilgili görevlere
atananların, 18 yaşını bitirilmesinden önce bu görevlerde,
e) Teknik hizmetler sınıfı, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında
bulunanlar ile bu sınıflara girecek nitelikte olanların yurt içinde veya yurt dışında 87 nci
madde kapsamına girmeyen yerlerde, (12 yılı geçmemek üzere, meslekleri ile ilgili
hizmetlerin 3/4'ü),
f) Özel okullarda yöneticilik ve öğretmenlik yapanlardan Milli Eğitim Bakanlığı
emrinde görev kabul etmiş olanların, özel öğretim kurumlarında (12 yılı geçmemek üzere bu
hizmetlerin 2/3'ü),
g) Serbest avukatlıkta, (12 yılı geçmemek üzere bu sürenin 3/4'ü),
h) Basın kartları yönetmeliğine göre, basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik
yaparak memurluğa girenlerin; meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilmeleri şartıyle;
fiilen gazetecilik yaparak geçirdikleri sürenin 2/3'ü,
i) Vekil imam olup da sonradan din hizmetleri sınıfında asli kadrolara geçmiş olanların
vekillikte geçen hizmetlerinin tamamı,
k) Yabancı memleketlerde öğretmen olarak Türk kültürüne hizmet edenlerden Türk
vatandaşlığına geçmiş ve Devlet memuru olmuş olanların, yurt dışında öğretmenlikte geçen
hizmetlerinin, (12 yılı geçmemek üzere 2/3'ü),
D) 1/3/1970 tarihinden önce çeşitli kanunlara dayanılarak kazanılmış bulunan
kıdemler ile aşağıda gösterilen kıdemler (B) fıkrasındaki sürelere ayrıca eklenir.
a) Devlet lisan imtihanını vermek,
b) Fevkalade başarıdan dolayı verilen takdirnamelere dayanılarak barem kanunlarıyle,
tespit edilen normal süreden erken terfi etmek,
c) 7163, 1323, 1134, 4273, 4454, 4489, 5442, 2556 ve 5931 sayılı Kanunlardan veya
benzer nitelikteki hükümleri taşıyan kanunlardan yararlanmak suretiyle kazanılan kıdemler,
d) 1/3/1970 tarihinden önce barem veya emeklilikte kazanılmış hak aylığının
tespitinde sayıldığı halde bu maddede gösterilmeyen süreler,
E) 36 ncı maddenin (A) bendinin çeşitli fıkralarında kademe veya derece verilmesi
öngörülen durumları bu fıkralardaki esaslar dairesinde 1/3/1975 tarihinden önce ibraz etmiş
bulunanlara sözü edilen hükümler uyarınca durumlarına göre verilmesi gereken derece ve
kademeler, bu maddenin (B) fıkrasındaki süreler ayrıca eklenir.
F) Aşağıdaki süreler bu maddeye göre yapılacak değerlendirmede nazara alınmaz.
a) Saat ücreti karşılığında veya sözleşmeli olarak, normal çalışma saatleri ile kayıtlı
olmaksızın ve normal çalışma saatlerinden daha az süre çalışılmak suretiyle yapılan işlerde
geçen,
b) Emekli aylığı almak suretiyle geçen,
Hizmet süreleri,
G) Emekliliğe tabi olmaksızın doktora öğrenimi yapanların yurt içinde veya yurt
dışında geçirdikleri normal doktora öğrenim sürelerinin 3 yılı,
H) Aynı süre ve aynı neden hiçbir şekilde mükerreren değerlendirilemez.
İ) (A) bendi uyarınca başlangıç olarak alınacak derece ve kademe üzerine, yukarıdaki
bentler esas alınmak suretiyle değerlendirilmesi gerektiği tespit olunacak sürelerin her yılı
için bir kademe ve her üç yılı için bir derece verilmek suretiyle bulunacak derecenin ilgili
kademesine intibak ettirilir. Bu kanunun 92 nci maddesinin 6 ncı fıkrası hükmü mahfuzdur.
1327 sayılı Kanun ve ondan sonra çıkarılmış bulunan Kanun Hükmündeki
Kararnamelerle yapılmış ve bu Kanun hükümlerine göre yapılacak intibaklar ve bu intibaklar
sonucu varılacak yükselme dereceleri ilgili memurlar için kazanılmış haktır.
1. - 30/11/1970 tarihinden (bu tarih dahil) önce;
a) Çeşitli barem ve teadül kanunlarına göre kazanılmış hak aylıkları,
b) T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emeklilik keseneğine esas aylıkları,
(87 nci maddeye tabi kurumlar dışında sigorta primi ödenmek suretiyle geçen süreler
nedeniyle emeklilik keseneğine esas aylıkta yapılan yükselmeler hariç),
Öğrenim durumlarına göre 36 ncı maddenin (A) bendindeki tabloda gösterilen
hizmette yükselebilme derecesinden daha yukarı derecelerde olanların intibakı, daha yukarıda
olan bu aylık derecelerine yapılır.
Ayrıca, intibak ettikleri derecenin aylığını kazanılmış hak olarak aldıkları veya
emeklilik keseneği ödedikleri sürenin her yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanır.
Bunların 30/11/1970 tarihinden sonra geçirdikleri ve geçirecekleri her başarılı hizmet
yılları için, intibak ettirildikleri derecenin son kademesi aylığını geçmemek üzere, bir kademe
ilerlemesi uygulanır.
2. - Durumları 2 nci fıkra kapsamına girenlerden 1 inci fıkraya göre yapılacak
intibakları lehlerine olanların intibakı 1 inci fıkra hükümlerine göre yapılır.
Öğrenim durumları değişenlerin intibakı:
Ek Geçici Madde 3 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 15/5/1975 - 1897/2
md.)
1/3/1970 - 30/11/1970 tarihleri arasında görevde bulunmaları nedeniyle intibakı
yapılmış olanlarla, 30/11/1970 tarihinden 1/3/1975 tarihine kadar olan sürede göreve
alınanlardan, değerlendirmeye esas alınan hizmetlerden ilkinde (Askerlik dahil) göreve
başladıktan sonra öğrenim durumları 36 ncı maddeye göre daha ileri kademe veya yüksek
derecede hizmete alınma hakkı verecek şekilde değişenlerin, derece ve kademelere intibakı 36
ncı maddenin (A) bendinin 12/d fıkrası uyarınca ve ek geçici 2 nci madde esaslarına göre
yapılır. Öğrenim durumları bir defadan fazla değişenlerin intibakı aynı esaslara göre yeniden
tespit olunur.
İntibakta esas alınacak derece ve kademeleri ayrıca tespit olunanlar:
Ek Geçici Madde 4 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117
md.)
İstisnai memuriyet kadrolarında olanların durumu:
Ek Geçici Madde 5 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 15/5/1975 - 1897/2
md.)
Sonsuz izinli cami görevlilerinin durumu:
Ek Geçici Madde 6 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117
md.)
Hakimler, hakim yardımcıları, savcılar, savcı yardımcıları, Danıştay ve Sayıştay
meslek mensupları:
Ek Geçici Madde 7 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 8 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117
md.)
3659 ve 2847 sayılı kanunlar ile bunların ek ve değişikliklerine tabi kurumlar:
Ek Geçici Madde 9 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 30/5/1974 – KHK-12;
Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/2 md.)
3659 sayılı Kanunla ek ve değişiklikleri, 2847 sayılı Kanun ile ek ve değişikliklerine
tabi olan kurumların (Et ve Balık Kurumu ve Petrol Ofisi dahil) personeli hakkında kendi özel
kanunları yürürlüğe girinceye kadar, söz konusu kanunların ilgili hükümleri ile özel
kanunlarındaki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Ancak, bu kurumlarda çalışan personelin aylıklarının hesabında aşağıdaki esaslar
uygulanır.
A) Söz konusu kurumlar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren hizmetlerinin
gerektirdiği görevler için 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde belirtilen sınıflara göre ve 35
inci maddedeki esaslar dairesinde kadrolarını tespit ederler.
B) Bu kurumlar personelinin aylıklarının hesabında bu Kanuna ekli (1) sayılı gösterge
tablosu esas alınır.
Bu kurumlar için tespit edilen sınıflara giriş ve hizmette derece yükselmeleri ve
kademe ilerlemeleri ve öğrenim derecelerine göre yükselebilecekleri en yüksek dereceler
hususunda bu kanunun ilgili hükümleri uygulanır.
Bu kurumlarda 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerden alınabilecek kadrolar ve ek gösterge
verilecek görevler genel ve katma bütçeli kuruluşlarda bu derecelere tahsis edilmiş kadroların
sayısı ve görev nitelikleri gözönünde bulundurulmak suretiyle her yıl Cumhurbaşkanı
tarafından tespit edilir.319
Bu kurumlarda yönetim kuruluna katılacak işçi üyeler ile kamu kesimi dışından
gelecek işveren temsilcisi üyelere diğer yönetim kurulu üyelerine ödenen tutarda (ek gösterge
dahil) ödeme yapılır.
Bu madde kapsamına giren kurumların genel müdürleri ile genel müdür muavinleri
hakkında 657 sayılı Kanunun istisnai memurlarla ilgili hükümleri uygulanır.
Ek Geçici Madde 10 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 11/11/1983 - 2954/64
md.)
Ek Geçici Madde 11 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117
md.)
Tiyatro, opera, bale sanatkarları ve orkestra teknik personeli:
Ek Geçici Madde 12 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/4
md.)
Devlet Tiyatro, Opera ve Balesinin özel kanunlarına göre, stajyer, uzman memurlar,
uygulatıcı uzman memurlar, sanatkar olarak çalışan personeli hakkında, bu Kanun esasları
çerçevesinde hazırlanacak kendi özel kanunları yürürlüğe girinceye kadar, 10/6/1949 tarihli
ve 5441 sayılı Kanun, 14/7/1970 tarihli ve 1309 Sayılı Kanun, 14/7/1970 tarihli ve 1310
Sayılı Kanun ile bu kanunlarda atıf yapılan kanun hükümlerinin uygulanmasına devam
olunur. Ancak:
A) 14/7/1970 tarihli ve 1309 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile 14/7/1970 tarih ve
1310 Sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde idari sözleşme ücret limitleri aşağıdaki tutarlara
yükseltilmiştir.
Stajyerler 1650
Sahne uygulatıcıları (Uzman memurlar) 1100 - 3700
Sanat uygulatıcıları (Uygulatıcı uzman memurlar) 1500 - 5000
Sanatkar memurlar 2000 - 7000
Bu tutarlara 1309 Sayılı Kanunun 17 nci, 1310 Sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesine
göre herhangi bir zam yapılamaz. Yukarıdaki limitler Devlet memurları göstergelerine
uygulanacak katsayı nedeniyle husule gelecek artış veya eksiliş oranında artırılır veya
eksiltilir.
B) Devlet Memurları Kanununun derece yükselmesi ve kademe ilerlemesine ilişkin
hükümleri gözönünde bulundurulmak suretiyle;
319 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
1 - Stajyerlerin emekli keseneklerine esas ücret dereceleri, 1327 Sayılı Kanuna ekli
gösterge tablosundaki 10 uncu derecenin ilk kademesinden başlar ve bu derecenin;
2 - Sanatkarların emeklilik keseneklerine esas ücret dereceleri, 9 uncu derecenin ilk
kademesinden başlar ve 1 inci derecenin;
3 - Sanat uygulatıcıların (uygulatıcı uzman memurların) emekli keseneğine esas ücret
dereceleri 10 uncu derecenin ilk kademesinden başlar ve 4 üncü derecenin;
4 - Sahne uygulatıcılarının (uzman memurların) emekli keseneklerine esas ücretleri 13
üncü derecenin ilk kademesinden başlar ve 6 ncı derecenin;
son kademesine kadar yükselir.
C) Devlet Tiyatrosu ile Devlet Opera ve Balesinin, Orkestra üyeleri hakkında da (A)
ve (B) bentlerinde yazılı hükümlere göre işlem yapılır.
D) Devlet Tiyatro, Opera ve Balesinin (A) bendinde tespit edilen personelin dışında
kalan personeli hakkında Devlet Memurları Kanununun (1327 Sayılı Kanunun 90 ıncı
maddesiyle eklenen ek geçici 20 nci maddesi hükümleri hariç) bütün hükümleri uygulanır.
Bu madde kapsamına giren kurumlarda hizmet sözleşmeleri Maliye Bakanlığının
olumlu görüşüne dayanılarak yapılır.
(Ek: 29/11/1984 – KHK-243/35 md.; Değişik: 4/3/1987 – KHK-272/1 md.) Kültür
ve Turizm Bakanlığının sanatla ilgili merkez ve taşra birimlerine bağlı olarak çalışan orkestra,
koro ve topluluk sanatçıları, sanatkarları ve sanatçı öğretmenleri ile stajyerleri hakkında da bu
maddenin (B) ve (D) bendlerinde yer alan hükümler uygulanır. Halen görevde bulunanların
durumları da buna göre yeniden düzenlenir.
Belediye Opera ve Tiyatroları, Şehir ve Belediye Konservatuvar ve Orkestrası:
Ek Geçici Madde 13 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/4
md.)
Belediye Opera ve Tiyatroları ile Şehir ve Belediye Konservatuvar ve Orkestralarının
teknik bünyeye dahil olan stajyer, uzman memurlar uygulatıcı uzman memurlar ve sanatkarlar
hakkında kendi özel kanunları yürürlüğe girinceye kadar 29/7/1960 tarih ve 37 sayılı Kanun
ile bu Kanunla atıf yapılan kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Ancak;
A) Teknik bünyeye dahil stajyer ve sanatkarların sözleşme ücretleri ve emeklilik
keseneğine esas aylıkları bakımından başlangıç ve en son yükselebilecekleri derece ve
kademeleri hakkında, bu Kanunun ek geçici 12 nci maddesinin (A) bendi ile (B) bendinde
tesbit edilen taban ve tavan rakamları uygulanır.
Şu kadar ki, belediye meclisleri bahsi geçen sanatkarlar ve stajyerler için ek geçici 12
nci maddenin (A) bendi ile yükseltilen sınırlardan daha aşağı ücret tesbitine yetkilidir.
B) Belediye Opera ve Tiyatroları ile Şehir ve Belediye Konservatuvar ve
Orkestralarında çalışan ve (A) bendinin dışında kalan personel hakkında bu Kanunun
belediyeler personeli ile ilgili hükümleri uygulanır.
(Değişik: 25/6/2009 - 5917/16 md.) Sanatçı, stajyer sanatçı, sanat uygulatıcısı ve
sahne uygulatıcılarının sözleşmeli personel olarak istihdamı için kullanılacak olan
pozisyonların unvanı ve sayısı ile tip sözleşmeleri ve ücretleri için Maliye Bakanlığından vize
alınması yönünde yılı bütçe kanunları dâhil ilgili mevzuatında düzenlenmiş olan hükümler, bu
madde kapsamına girenler hakkında uygulanmaz.
(Ek: 30/5/1973 – KHK-5/13 md.) Bu madde kapsamına giren Kuruluşların 29/7/1960
tarihli ve 37 sayılı kanun kapsamına girmeyen teknik bünyeye dahil stajyer, uzman memur,
uygulatıcı uzman memur ve sanatkarları hakkında ek geçici 12 nci maddenin (B) bendi
hükmü uygulanır.
Cumhurbaşkanlığı senfoni orkestrası üyeleri:
Ek Geçici Madde 14 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/4
md.)
Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasının 6940 Sayılı Kanuna göre teknik kuruluşuna
dahil olan personeli hakkında bu Kanun esasları çerçevesinde hazırlanacak kendi özel
kanunları yürürlüğe girinceye kadar, 6940 Sayılı Kanun hükümleri ile bu Kanunun atıf yaptığı
kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Ancak;
A - Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası teknik kuruluşuna dahil üyelerinin
aylıklarının hesabında bu kanuna ek gösterge tablosu esas alınır.
B - Devlet Memurları Kanununun derece yükselmesi ve kademe ilerlemesine ilişkin
hükümleri gözönünde bulundurulmak suretiyle;
1) Stajyerler 10 uncu derecenin ilk kademesinden işe başlarlar ve bu derecenin son
kademesine,
2) Sanatkarlar 9 uncu derecenin ilk kademesinden işe başlarlar ve 1 inci derecenin son
kademesine,
kadar yükselebilirler.
Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasının özel kanununa göre teknik kuruluşu dışında
kalan personeli hakkında Devlet Memurları Kanununun bütün hükümleri uygulanır.
(Ek: 30/5/1973 – KHK-5/14 md.) Bu madde hükümleri Devlet Senfoni Orkestrası
personeli hakkında da uygulanır.
Tiyatro, opera, bale sanatkarları ile orkestra teknik personelinin intibakı:
Ek Geçici Madde 15 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90. md.; Değişik: 15/5/1975 - 1897/2
md.)
Ek geçici 12 ve 13 üncü maddelerde yazılı personelin emeklilik, ek geçici 13 üncü
maddenin son fıkrasında ve ek geçici 14 ve 17 nci maddede yazılı personelin aylık
bakımından intibakında bu maddelerin başlangıç dereceleri esas alınmak suretiyle ve söz
konusu maddelerde yazılı görevler ile 87 nci maddede sayılan kurumlarda; ek geçici 12, 13 ve
14 üncü maddelerde yazılan sanatkar, sanatkar öğretmen, stajyer sanatkar ve sanatkar
niteliğindeki hizmetlerde ve hazırlık kıtası ile okul dönemi dahil yedek subaylıkta
(muvazzaflık dışında geçen süre dahil), yedek subay öğretmenlikte ve muvazzaf ve ihtiyat
erlikte geçen süreler her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi
verilmek suretiyle değerlendirilir.
Ancak, ek geçici 12 nci maddenin (B) bendinin 3 üncü fıkrasında belirlenen sanat
uygulatıcılarından yüksek öğrenim görmüş olanlarla, 4 üncü fıkrasında belirlenen sahne
uygulatıcılarından lise, lise dengi veya yüksek öğrenim görmüş olanların emekli keseneğine
esas başlangıç dereceleriyle yükselebilecekleri derecelerin tespitinde 36 ncı madde hükümleri
uygulanır
1309 ve 1310 sayılı kanunlarda yazılı orkestra yönetim kurulu, teknik kurul ve sanat
ve yönetim kurulu tarafından tespit edilen ücretler ek geçici 12 ve 13 üncü maddelerde yazılı
personelin halen almakta oldukları brüt aylık tutarlarından az olduğu takdirde, ilgililerin
ücretleri bu aylık seviyesine yükselinceye kadar aradaki fark ödenmeye devam olunur.
Bunların, ücretlerinin azaltılmış olması, emeklilik keseneğine esas aylık derece ve kademeleri
yönünden kazanılmış haklarını ihlal etmez.
Ek geçici 12 nci maddenin (B) bendinin 2 nci fıkrasında belirtilen sanatkarlardan 4
yıllık yüksek öğrenim üstü öğrenim yapan sanatkarlar ve daha ileri uzmanlık öğrenimi yapan
sanatkarlarla, 3 üncü fıkrada belirlenen sanat uygulatıcılarından yüksek öğrenim görmüş
olanlarla 4 üncü fıkrasında belirlenen sahne uygulatıcılarından lise, lise dengi veya yüksek
öğrenim görmüş olanların emekli keseneğine esas başlangıç dereceleriyle yükselebilecekleri
derecenin tespitinde 36 ncı madde hükümleri uygulanır.
Bu madde kapsamına giren personelin intibakları bir defa da ek geçici 2, 3 ve 4 üncü
maddeler hükümlerine göre yapılır ve bu iki intibaktan personelin lehine olan esas alınır.
Devlet sanatçıları ve sanatkarlar:320
Ek Geçici Madde 16 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 12/2/1982 - 2595/16
md.)
Teknik bünyeye dahil olmayan ve haklarında Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin
uygulanması gerekenler hariç, bu Kanunun Ek Geçici 12, l3 ve 14 üncü maddeleri kapsamına
dahil personel ile Kültür ve Turizm Bakanlığının sanatla ilgili merkez ve taşra birimlerine
bağlı olarak çalışan orkestra, koro ve topluluk sanatçıları, sanatkarları ve sanatçı öğretmenleri
ile Devlet sanatçıları söz konusu maddelerin mali hükümlerine bağlı kalınmaksızın sözleşmeli
olarak çalıştırılabilirler.321
320 2/9/1983 tarih ve 78 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesi ile getirilen istisna: "657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun değişik ek geçici 16 ncı maddesine göre üniversitelere bağlı konservatuvarlarda
istihdam edilecek sanatçılar için kadro şartı aranmaz."
321 4/3/1987 tarih ve 272 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Birinci fıkrada yer alan "Kültür ve Turizm
Bakanlığının sanatla ilgili merkez ve taşra birimlerine bağlı olarak çalışan orkestra, koro ve topluluk
sanatçıları" ibaresi eklenmiştir.
Sanatçı sıfatını kazananlardan yönetici kadrolara atananlar da, bu kadrolar karşılık
gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılabilirler.
(Değişik: 22/8/1989 – KHK-378/5 md.) Yukarıdaki fıkralara göre sözleşmeli olarak
çalıştırılacakların sözleşme esasları, bunlara ödenebilecek ücretin üst sınırları ve sağlanacak
sosyal yardımlar ile diğer mali haklar; Cumhurbaşkanınca kararlaştırılır.322
(Değişik: 9/4/1990 – KHK-418/14 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992
tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-
527/12 md.) Bu şekilde sözleşme ile çalıştırılanlar, kesenekleri kendilerince ve kesenek
karşılıkları da kurumlarınca karşılanmak üzere, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler.
Sanatçı, Sanatkar, Sanatçı Öğretmenler ile Devlet sanatçılarının emeklilik kesenekleri bu
Kanuna ekli (I) sayılı Ek gösterge cetvelinde kadroları teknik hizmetler sınıfında yer alan
mühendisler için öngörülen ek göstergeler esas alınır. Ancak yönetici kadrolar karşılık
gösterilerek sözleşme ile çalıştırılanların emeklilik kesenekleri bu kadrolar için saptanmış
bulunan ek göstergelerden düşük olamaz.
Genelkurmay Başkanlığı Mehteran Bölüğü Sanatkarları:
Ek Geçici Madde 17 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; 30/5/1974 – KHK-l2; Aynen
kabul: 15/5/1975 - 1987/2 md.)
Genelkurmay Başkanlığı Mehteran Bölüğü sanatkarları hakkında kendi özel kanunları
yürürlüğe girinceye kadar aşağıdaki hükümler uygulanır.
A) Sözü edilen sanatkarların aylıklarının hesabında bu kanuna ekli gösterge tablosu
esas alınır.
B) Bu Kanunun derece yükselmesi ve kademe ilerlemesine ilişkin hükümleri
gözönünde bulundurulmak suretiyle;
1) Stajyerler 10 uncu derecenin ilk kademesinden işe başlarlar ve bu derecenin son
kademesine,
2) Sanatkarlar 9 uncu derecenin ilk kademesinden işe başlar, birinci derecenin son
kademesine,
kadar yükselebilirler.
Bunların intibakları ek geçici 15 inci maddedeki hükümler dairesinde yapılır.
Bu Kanuna tabi kurumlarda işçi statüsünde çalışanlar ile sözleşmeli personel
hakkında uygulanacak hükümler:
Ek Geçici Madde 18 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117
md.)
322 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “ilgili
bakanlığın önerisi ve Maliye ve Gümrük Bakanlığının görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca” ibaresi
“Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
657 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan kurumlar mensuplarına uygulanacak
katsayı:
Ek Geçici Madde 19 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/4
md.)
Bu Kanunun ek geçici 6, 7, 9, 12, 13 ve 14 üncü maddelerinde yazılı olanların aylık
miktarlarının tesbitinde de Genel Bütçe Kanunu ile Devlet memurları için kabul olan katsayı
uygulanır.
Memur Yardımlaşma Kurumu Keseneği:
Ek Geçici Madde 20 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 12/2/1982 - 2595/19-a
md.)
Ek geçici 7, 9, 12,13 ve 14 üncü maddeler kapsamına giren personele, bu kanuna
tabi memurlara, ödenenler dışında ödeme yapılamıyacağı ve bunlara uygulanacak diğer
hükümler:
Ek Geçici Madde 21 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 15/5/1975 - 1897/2
md.)
(Değişik: 22/10/1981 - 2543/1 md.) Ek Geçici 7, 9, 12, 13 ve 14 üncü maddeler
kapsamına giren personele bu Kanuna tabi memurlara ödenenler dışında herhangi bir ödeme
yapılamaz. Ancak, 440 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi hükümleri ile 30. ve geçici 7 nci
maddesindeki haklar saklıdır.
178 inci maddenin, (1, 2, 3 üncü derece yönetici kadrolarında bulunanlara fazla mesai
ödenmez) hükmü, TRT'nin haber ve program hizmetlerinde çalışan elemanlarla Cumhuriyet
Senatosu ve Millet Meclisi personeline uygulanmaz.
Bu Kanunun : İkinci görev yasağı, ikinci görev verilecek memurlar ve görevler ders
görevi ve konferans ücreti, iş güçlüğü zammı, iş riski zammı, mali sorumluluk tazminatı
(Kasa açığından sorumlu olan veznedarlar, nakit ve kıymet muhafızları ve diğer görevlilere
verilen kasa tazminatları) eleman temininde güçlük zammı, avukatlık ücreti, fazla çalışma
ücreti ile diğer özlük ve sosyal haklarla ve istihdan şekilleriyle ilgili hükümleri birinci fıkrada
yazılı personel hakkında da uygulanır.
Ek geçici 12 nci ve 13 üncü maddeler kapsamına giren personel hakkında 5441, 1309,
1310, 37 ve 6940 sayılı kanunların bütün hükümleri aynen uygulanır, Devlet
Tiyatroları, Devlet Opera ve Balesi, Senfoni Orkestraları ve Devlet
Konservatuvarlarında görevli sanatkar ve sanatkar yöneticileri ile, belediyelere bağlı tiyatro,
opera ve orkestralarda görevli sanatkarların sahne ve sanatla ilgili çalışmalarında bütün
hizmetlerin yürütülmesinde başka iş ve hizmet yasağına ilişkin hükümler uygulanmaz.
Ek Geçici Madde 22 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 23 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 24 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 25 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
Yasama organı üyeleriyle dışardan atanan bakanlardan emekliliklerini devam
ettirenler, Yasama organından veya memuriyetten emekli olanların, kazanılmış haklarını
teşkil eden emekli keseneklerine, esas olan derecelerine gösterge tablosunda tekabül eden
dereceler üzerinden intıbakları yapılır ve emeklilikleri düzenlenir.
Ek Geçici Madde 26 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 27 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga 15/5/1975 - 1897/2
md.)
36 ncı maddenin (A) bendinin 11 inci fıkrasında sayılan memurlukları özel
kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine dayanılarak almış bulunanların durumları:
Ek Geçici Madde 28 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Doktora Master ve Uzmanlık yapanların intibaklarında değerlendirilecek süre:
Ek Geçici Madde 29 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga; 15/5/1975 - 1897/2
md.)
Ek Geçici Madde 30 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Bu Kanun kapsamı dışında kalan kurumlar personeline 68 inci maddenin
uygulanacağı:
Ek Geçici Madde 31 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/4
md.)
Kendi özel kanunları çıkıncaya kadar bu Kanun kapsamı dışında kalıp da aylıklarını
bu Kanuna göre almakta olan ve bu kanunun ek geçici 6, 9, 10, 12, 13 ve 14 üncü maddeleri
kapsamına giren kurumlarda, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına 68 inci
maddedeki şartlar ve atanmasındaki usule göre aşağı derecelerden memur atanabilir.
Ek Geçici Madde 32 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 33 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 34 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 35 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 36 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 15/5/1975 - 1897/2
md.)
Ek Geçici Madde 37 – (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 38 – (Ek: 1/9/1972 - KHK 1/1. md.; İptal: 23/10/1972 tarihli ve
7/5225 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı.)
Memurlardan üst derecede öğrenim sayılmayan mesleki öğrenim görenlere
kademe ilerlemesi uygulanacağı:
Ek Geçici Madde 39 – (Ek: 23/12/1972 – KHK-2/4 md.; Mülga: 15/5/1975 - 1897/2
md.)
Dışişleri Bakanlığı dış kuruluşlarında çalışan hizmetlilerin intibakı:
Ek Geçici Madde 40 – (Ek: 23/12/1972 – KHK-2/4 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
İntibaklar sırasında görevde olmayanlar hakkında uygulanacak işlem:
Ek Geçici Madde 41 – (Ek: 23/12/1972 – KHK-2/4 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Mecburi hizmetlilerin yükümlülüklerinin ortadan kalkması:
Ek Geçici Madde 42 – (Ek: 23/12/1972 – KHK-2/4 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
1, 2, 3 ve 4 üncü derece görevlere 1/12/1971 tarihinden sonra atananların bu
görevlerde evvelce geçen sürelerinin değerlendirilmesi:
Ek Geçici Madde 43 – (Ek: 23/12/1972 – KHK-2/4 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Aylık ve yevmiye tutarları arasındaki farkın tanımı:
Ek Geçici Madde 44 – (Ek: 23/12/1972 – KHK-2/4 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
İntibak işlemlerini yapacak mercii:
Ek Geçici Madde 45 – (Ek: 23/12/1972 – KHK-2/4 md.; Mülga: 15/5/1975 - 1897/2
md.)
68 inci madde uyarınca yapılacak atamalarda dikkate alınacak süreler:
Ek Geçici Madde 46 – (Ek: 23/12/1972 – KHK-2/4 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Toprak ve Tarım Reformu Müsteşarlığı ile Geliştirilecek Haşhaş İkame Bölgesi
Teşkilatında çalıştırılacakların istihdam esasları:
Ek Geçici Madde 47 – (Ek: 23/12/1972 – KHK-2/4 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 48 – (Ek: 23/12/1972 – KHK-2/4 md.)323
Özel kanununda değişiklik yapılıncaya kadar;
a – MİT Müsteşarlığında özel görevlerin ifası için sözleşmeli olarak çalıştırılacaklar
hakkında 4 üncü maddedeki sözleşmeli personel istihdamına ilişkin şartlar aranmaz. Bunların
hizmete alınmalarında, Cumhurbaşkanı yetkilidir.
b - MİT Mensuplarından Teşkilat'ta çalışmalarında hizmetin gereği olarak sakınca
görülenler, (…)323 başka bir göreve, Cumhurbaşkanının onayı ile atanırlar.
Ek geçici 8 inci madde kapsamına girenlerin intibakı:
Ek Geçici Madde 49 – (Ek: 30/5/1973 – KHK-5/18 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek geçici 40 ıncı madde kapsamına girenlerin intibakı:
323 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu maddenin birinci
fıkrasının (a) bendinde yer alan “Başbakan” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş, (b) bendinde yer
alan “Başbakanlık Teşkilatında” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “MİT Müsteşarlığının teklifi ve
Başbakanın” ibaresi “Cumhurbaşkanının” şeklinde değiştirilmiştir.
Ek Geçici Madde 50 – (Ek: 8/10/1973 – KHK-8/22 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 51 – (Ek: 8/10/1973 – KHK-8/22 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 52 – (Ek: 8/10/1973 – KHK-8/22 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 53 – (Ek: 8/10/1973 – KHK-8/22 md.; Mülga: 15/5/1975 - 1897/2
md.)
Ek Geçici Madde 54 – (Ek: 19/2/1980 - 2261/5 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Ek Geçici Madde 55 – (20/2/1979 - 2182/1 md. ile gelen Ek Geçici 1 inci md.
hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011-6111/117 md.)
Ek Geçici Madde 56 – (20/2/1979 - 2182/1 md. ile gelen Ek Geçici 2 nci md.
hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011-6111/117 md.)
Ek Geçici Madde 57 – (20/2/1979 - 2182/1 md. ile gelen Ek Geçici 3 üncü md.
hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011-6111/117 md.)
Ek Geçici Madde 58 – (26/6/1984 – KHK-241/15 md. ile gelen ek geçici madde
hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011-6111/117 md.)
Ek Geçici Madde 59 – (Ek: 28/12/1994 - 4065/2 md.)
Bu kanuna tabi kurumlarda halen sürekli işçi statüsü veya sözleşmeli statüde
çalışmakta olan Ahıska Türkleri ve Bulgaristan'dan zorunlu göçe tabi tutulan soydaşlardan
Türk vatandaşlığına geçmiş olup bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 1995 yılı sonuna
kadar memurluğa geçmek için yazılı olarak başvuranlar, öğrenim durumlarına göre
yükselebilecekleri tavanı aşmamak kaydı ile bu Kanunun Ek Geçici 1, 2 ve 3 üncü maddeleri
hükümlerine göre; 458 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri de dikkate alınarak
derece ve kademeleri tespit edilmek suretiyle sınav şartı aranmaksızın boş memur kadrolarına
intibak ettirilebilirler.
Bu Kanunun yayımı tarihinden sonra hizmete alınan Ahıska Türkleri ve
Bulgaristan'dan zorunlu göçe tabi tutulan soydaşlardan Türk vatandaşlığına geçmiş olanlardan
göreve başladıkları tarihten itibaren 6 ay içinde memurluğa geçmek için yazılı olarak
başvuranlar hakkında da yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
Ek Geçici Madde – (Ek: 9/4/1990 – KHK-418/15 md.; İptal: Anayasa
Mahkemenin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile.)
Ek Geçici Madde – (Ek : 22/9/1991 – KHK-458/1 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117
md.)
Yürürlükten kaldırılan hükümler:
Madde Geçici 32314olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.; Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.)
madde sayfası →(Ek:12/5/1989 – KHK-368/3 md.; Mülga: 13/2/2011-6111/117