2024 PAEM 8. Dönem İlk Derece Amirlik Eğitimi Yazılı Sınavı
Kurumun yayımladığı gerçek soru kitapçığı ve resmî cevap anahtarı.
- Kurum:
- Polis Akademisi Başkanlığı
- Tarih:
- 20 Nisan 2024
- Soru:
- 100
Konu dağılımı
| Ders | Soru | Pay |
|---|---|---|
| Polis Mevzuatı | 27 | |
| Genel Kültür ve Analitik Düşünme | 13 | |
| Ceza Muhakemesi Hukuku | 10 | |
| Ceza Hukuku | 10 | |
| Anayasa Hukuku | 10 | |
| İdare Hukuku | 10 | |
| Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi | 10 | |
| İnsan Hakları | 10 |
Sınavdan 20 soru
Her sorunun altında cevabın dayanağı var: hangi madde, neden o şık. Cevabı görmeden önce kendin çözmeyi dene.
- 6.657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre, aşağıdakilerden hangisi devlet memurlarının ödev ve sorumluluklarındandır?
- A)Güvenlik
- B)Çekilme
- C)Sendika kurma
- D)Kovuşturma ve yargılama
- E)Mal bildirimi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: E
657 sayılı Kanun’un “Ödevler ve Sorumluluklar” bölümü m.6–16’dır: sadakat (m.6), tarafsızlık ve devlete bağlılık (m.7), davranış ve iş birliği (m.8), yurt dışında davranış (m.9), amir durumundaki memurun görev ve sorumlulukları (m.10), memurların görev ve sorumlulukları (m.11), kişisel sorumluluk ve zarar (m.12), kişilerin uğradıkları zararlar (m.13), MAL BİLDİRİMİ (m.14), basına bilgi veya demeç verme (m.15), resmî belge ve araçların iadesi (m.16). “Genel Haklar” bölümü ise m.17–25’tir: uygulamayı isteme (m.17), güvenlik (m.18), emeklilik (m.19), çekilme (m.20), müracaat-şikâyet-dava açma (m.21), sendika kurma (m.22), izin (m.23), kovuşturma ve yargılama (m.24), isnat ve iftiralara karşı koruma (m.25). Buna göre “mal bildirimi” bir ödevdir; güvenlik, çekilme, sendika kurma ile kovuşturma ve yargılama ise genel haklardır.
- 11.Olağanüstü Hâl ve Sıkıyönetim Mevzuatı
2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu’na göre; olağanüstü hal ilan edilen bölgenin valisinin, askerî birliklerden yardım istemesi durumunda uyulması gereken hükümlerden hangisi yanlıştır?
- A)Acil durumlarda bu istek, sonradan yazılı şekle dönüştürülmek kaydıyla sözlü olarak yapılabilir.
- B)Çapı il valisi tarafından tayin edilen ve muhtemel olaylar için istenen askerî kuvvet, olaylara hızla el koymaya uygun yerde hazır bulundurulur.
- C)Güvenlik kuvvetleri ile yardıma gelen askerî kuvvet arasındaki iş birliği ve koordinasyon, emir ve komutaya ilişkin esaslar, bölge valisi ile bölgedeki en üst askerî komutan tarafından tespit edilir.
- D)Güvenlik kuvvetleri ile yardıma gelen askerî birliğin belirli görevleri beraber yapmaları hâlinde komuta, sevk ve idare, görev verilen askerî birliğin komutanı veya askerî birliklerin en kıdemli komutanı tarafından üstlenilir.
- E)Askerî kuvvet kullanılan durumların gerektirdiği harcamalar İçişleri Bakanlığı bütçesine konulan ödenekten, ödeme emri beklenmeksizin yapılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B
2935 sayılı Kanun’un 21. maddesi, bölge valisinin askerî birliklerden yardım istemesi hâlinde uygulanacak hükümleri (a)-(d) bentlerinde sayar. (b) bendine göre muhtemel olaylar için istenen askerî kuvvetin “çapı askerî komutanlık tarafından tayin edilir” ve bu kuvvet, ilgili il valisinin de görüşleri alınarak olaylara hızla el koymaya uygun yerde hazır bulundurulur. B şıkkı çapı tayin yetkisini il valisine verdiği için maddeye aykırıdır; sorulan yanlış ifade budur. Diğer şıklar aynı maddenin sözüdür: acil durumda sonradan yazıya dönüştürülmek üzere sözlü istek (a), iş birliği ve komuta esaslarının bölge valisi ile en üst askerî komutanca tespiti ve beraber yapılan görevlerde komutanın askerî birlik komutanında olması (c), harcamaların İçişleri Bakanlığı bütçesinden ödeme emri beklenmeksizin yapılması (d).
- 14.6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na göre, Kişisel Verileri Koruma Kurulunun aşağıdaki çalışma esaslarından hangisi yanlıştır?
- A)Başkan dâhil en az altı üye ile toplanır.
- B)Üyeler; kendilerini, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımlarını, evlatlıklarını ve aralarındaki evlilik bağı kalkmış olsa bile eşlerini ilgilendiren konularla ilgili toplantı ve oylamaya katılamaz.
- C)Üyelerin görevden ayrılmalarından sonra, çalışmaları sırasında ilgililere ve üçüncü kişilere ait öğrendikleri sırları bu konuda kanunen yetkili kılınan mercilerden başkasına açıklamama yükümlülükleri ortadan kalkar.
- D)Kararlar ve varsa karşı oy gerekçeleri karar tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yazılır.
- E)Başkan gereken hâllerde Kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C
6698 sayılı Kanun’un 23. maddesinin dördüncü fıkrasına göre Kurul üyelerinin, çalışmaları sırasında ilgililere ve üçüncü kişilere ait öğrendikleri sırları kanunen yetkili kılınan mercilerden başkasına açıklamama ve kendi yararlarına kullanmama yükümlülüğü GÖREVDEN AYRILDIKTAN SONRA DA DEVAM EDER; bu nedenle yükümlülüğün görev bitince sona erdiğini söyleyen ifade yanlıştır. Aynı süreklilik kuralı veri sorumluları ve veri işleyenler bakımından 12. maddenin dördüncü fıkrasında da yer alır, yani sır saklama borcu KVKK’da genel olarak süreklidir. Sık karıştırılan komşu kurallar da 23. maddededir: Kurul başkan dâhil EN AZ ALTI ÜYE ile toplanır ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla karar alır, üyeler çekimser oy kullanamaz; kararlar ve varsa karşı oy gerekçeleri karar tarihinden itibaren EN GEÇ ON BEŞ GÜN içinde yazılır. Bu on beş günlük süreyi, 21. maddedeki üyelik seçimine ilişkin sürelerle karıştırmayınız.
- 25.5326 Sayılı Kabahatler Kanunu
I. Kolluk görevlileri II. Zabıta görevlileri III. Mülkî amir IV. Belediye encümeni 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’na göre, verilenlerden hangileri dilencilik kabahati dolayısıyla mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar verir?
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)I ve IV
- D)II ve III
- E)III ve IV
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: E
Kabahatler Kanunu m.33/2: “Bu kabahat dolayısıyla idarî para cezasına ve elkoymaya KOLLUK VEYA BELEDİYE ZABITA GÖREVLİLERİ, mülkiyetin kamuya geçirilmesine MÜLKÎ AMİR VEYA BELEDİYE ENCÜMENİ karar verir.” Soru mülkiyetin kamuya geçirilmesini sorduğundan doğru cevap III ve IV’tür. Kumarda (m.34) ise bu yetki yalnız mülkî amirdedir; belediye encümeninin yetkisi yoktur.
- 29.Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği
Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği’ne göre, “müdafi ile görüşme” kapsamında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Şüpheli veya sanığın müdafiî ile yazışmaları denetime tâbi tutulur.
- B)Şüpheli veya sanık vekâletname aranmaksızın müdafi ile her zaman ve konuşulanları başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir.
- C)Müdafiî ile görüşmesinden önce ve görüşmesi sırasında, talebi hâlinde yakalanan kişiye kalem ve kâğıt verilir.
- D)Soruşturmayı geciktirmemek kaydıyla ve yakalanan kişi isterse, vekâletname aranmaksızın en çok üç müdafi ifadede hazır bulunabilir.
- E)Her kolluk biriminde görüşme için uygun şartları haiz görüşme odası ayrılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A
Yönetmeliğin 21 inci maddesi müdafi ile görüşmeyi mutlak bir güvence olarak kurar: görüşme için VEKÂLETNAME ARANMAZ, görüşme her zaman ve konuşulanları başkalarının duyamayacağı bir ortamda yapılır ve müdafi ile yazışmalar DENETİME TÂBİ TUTULAMAZ. Bu yüzden 'yazışmalar denetime tâbi tutulur' ifadesi maddeye doğrudan aykırıdır; savunma ile şüpheli arasındaki iletişimin gizliliği kural, denetim ise imkânsızdır. Aynı madde görüşmeden önce ve görüşme sırasında talep hâlinde yakalanan kişiye kalem ve kâğıt verilmesini, soruşturmayı geciktirmemek kaydıyla ve kişi isterse en çok ÜÇ müdafiin ifadede hazır bulunabilmesini, ayrıca her kolluk biriminde uygun şartları taşıyan bir görüşme odası ayrılmasını emreder. Sık karıştırılan komşu kural 20 nci maddededir: orada müdafi TAYİNİ düzenlenir; şüpheli müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse baro TALEBİ HÂLİNDE müdafi görevlendirir, buna karşılık onsekiz yaşını doldurmamış, sağır, dilsiz veya kendisini savunamayacak derecede malûl olanlar ile üst sınırı en az beş yıl hapis cezasını gerektiren suçlarda TALEP ARANMAKSIZIN müdafi görevlendirilir.
- 32.5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK)
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre, aşağıdakilerden hangisi tanıklıktan çekinebilecek kimseler arasında sayılmamıştır?
- A)Evlilik bağı kalmasa bile şüpheli veya sanığın eşi
- B)Şüpheli veya sanığın nişanlısı
- C)Şüpheli veya sanığın üçüncü derece dâhil kan veya ikinci derece dâhil kayın hısımları
- D)Şüpheli veya sanıkla ticari ortaklığı olanlar
- E)Şüpheli veya sanıkla aralarında evlâtlık bağı bulunanlar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D
CMK m.45/1'e göre tanıklıktan çekinebilecekler sınırlı sayıda bentler hâlinde sayılmıştır: nişanlı, eş (evlilik bağı sona ermiş olsa bile), kan veya kayın hısımlığından üstsoy-altsoy, üçüncü derece dâhil kan veya ikinci derece dâhil kayın hısımları ve evlâtlık bağı bulunanlar. Ticari ortaklık bu sayımda YER ALMAZ; salt ortaklık ilişkisi çekinme hakkı doğurmaz, böyle bir tanık dinlenmek zorundadır. Bu kuralla sık karıştırılan komşu düzenleme CMK m.46'dır: orada meslek ve sürekli uğraşı nedeniyle çekinme (avukat, hekim, malî müşavir, noter gibi) ayrı bir kategori olarak düzenlenmiştir ve akrabalık esasına dayanan m.45'ten farklı bir dayanak taşır.
- 37.5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK)
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre; örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından yürütülen kovuşturmalarda, duruşmada en çok kaç avukat hazır bulunabilir?
- A)İki
- B)Üç
- C)Dört
- D)Beş
- E)Altı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B
CMK 149. maddenin ikinci fıkrasına eklenen cümleye göre, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından yürütülen KOVUŞTURMALARDA, duruşmada en çok ÜÇ avukat hazır bulunabilir. Aynı fıkranın ilk cümlesinde ise farklı bir evreye ilişkin sayı sınırı düzenlenmiştir: SORUŞTURMA evresinde İFADE ALMADA en çok üç avukat hazır bulunabilir hükmü yer alır. Bu iki sınırlama birbirinden farklı evrelere (soruşturma/ifade alma ile kovuşturma/duruşma) ilişkin olup sınavlarda sıkça birbiriyle karıştırılır; hangi evreden bahsedildiğine dikkat edilmelidir.
- 46.Türk Ceza Kanunu
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda, aşağıdakilerden hangisi “Kasıtlı bir suçun temel şeklini ya da daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekillerini bir yıl içinde ve farklı zamanlarda ikiden fazla işleyen kişi.” şeklinde tanımlanmıştır?
- A)Suçu meslek edinen kişi
- B)İtiyadi suçlu
- C)Örgüt mensubu suçlu
- D)Bileşik suçlu
- E)Zincirleme suçlu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B
TCK m.6/1-h uyarınca İTİYADİ SUÇLU, kasıtlı bir suçun temel şeklini ya da daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekillerini BİR YIL İÇİNDE ve FARKLI ZAMANLARDA İKİDEN FAZLA işleyen kişidir. Bu tanım, aynı maddenin (i) bendindeki SUÇU MESLEK EDİNEN KİŞİ tanımıyla (kısmen de olsa geçimini suçtan elde ettiği kazançla sağlamaya alışmış kişi) ve (j) bendindeki ÖRGÜT MENSUBU SUÇLU tanımıyla (bir suç örgütünü kuran, yöneten, örgüte katılan veya örgüt adına suç işleyen kişi) sık sık karıştırılır; her biri farklı ölçütlere dayanır ve sınavlarda birbirinin yerine konularak yanlış şık oluşturulur.
- 50.Türk Ceza Kanunu
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’na göre, aşağıdakilerden hangisi mal varlığına karşı işlenen suçlar kapsamındadır?
- A)Tehdit
- B)Şantaj
- C)Cebir
- D)Dolandırıcılık
- E)Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D
TCK'nın sistematiğinde suçlar işlendikleri hukuki değere göre kısım ve bölümlere ayrılır. Dolandırıcılık suçu (nitelikli hali m.158) DÖRDÜNCÜ KISIM'daki ONUNCU BÖLÜM olan MALVARLIĞINA KARŞI SUÇLAR başlığı altında düzenlenmiştir. Buna karşılık tehdit (m.106) ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (m.109) İKİNCİ KISIM'ın YEDİNCİ BÖLÜMÜ olan HÜRRİYETE KARŞI SUÇLAR grubunda yer alır; şantaj da ayrı bir maddede farklı bir bölümde düzenlenmiştir. Bölüm sorularında doğru cevap, kanunun sistematik yerleşimine yani madde başlığının altında bulunduğu kısım/bölüme bakılarak bulunmalıdır.
- 52.T.C. Anayasası
T.C. Anayasası’na göre, aşağıdakilerden hangisi kişinin hakları ve ödevlerindendir?
- A)Vergi ödevi
- B)Düzeltme ve cevap hakkı
- C)Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi
- D)Çalışma şartları ve dinlenme hakkı
- E)Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B
Anayasa m.32 “Düzeltme ve cevap hakkı” İKİNCİ BÖLÜM (KİŞİNİN HAKLARI VE ÖDEVLERİ) içinde yer alır. Madde metnine göre bu hak ANCAK kişilerin haysiyet ve şereflerine dokunulması veya kendileriyle ilgili GERÇEĞE AYKIRI YAYINLAR yapılması hâllerinde tanınır ve kanunla düzenlenir; düzeltme ve cevap yayımlanmazsa, yayımlanmasının gerekip gerekmediğine HÂKİM tarafından ilgilinin müracaat tarihinden itibaren EN GEÇ YEDİ GÜN içinde karar verilir. Aynı bölümde kişi hürriyeti ve güvenliği, özel hayatın gizliliği, düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti, bilim ve sanat hürriyeti ile hak arama hürriyeti bulunur; buna karşılık dilekçe hakkı ve kamu hizmetlerine girme hakkı DÖRDÜNCÜ BÖLÜM’dedir (Siyasi Haklar ve Ödevler).
- 57.T.C. Anayasası
T.C. Anayasası’na göre, “yükseköğretim kurumları” ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Üniversiteler ve bunlara bağlı birimler, Devletin gözetimi ve denetimi altında olup güvenlik hizmetleri Devletçe sağlanır.
- B)Üniversite yönetim ve denetim organları ile öğretim elemanları; Yükseköğretim Kurulunun veya üniversitelerin yetkili organlarının dışında kalan makamlarca her ne suretle olursa olsun görevlerinden uzaklaştırılamazlar.
- C)Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir.
- D)Üniversitelerin hazırladığı bütçeler; Yükseköğretim Kurulunca tetkik ve onaylandıktan sonra Millî Eğitim Bakanlığına sunulur ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutularak yürürlüğe konulur ve denetlenir.
- E)Kanunun belirlediği usul ve esaslara göre; rektörler Yükseköğretim Kurulunca, dekanlar ise rektörler tarafından seçilir ve atanır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: E
Anayasa m.130'a göre üniversite rektörleri Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilir ve atanır. Bu atama yetkisi sık sık KARIŞTIRILAN bir noktadır: sanki rektörü YÖK, dekanı da rektör seçiyormuş gibi bir algı yaygındır, ancak Anayasa metni bunun tersini düzenler. Aynı maddede ayrıca üniversitelerin kazanç amacı gütmeksizin vakıflarca kurulabileceği, üniversite personelinin YÖK veya üniversite yetkili organları dışındaki makamlarca görevden uzaklaştırılamayacağı ve hazırlanan bütçelerin YÖK'çe onaylandıktan sonra Millî Eğitim Bakanlığına sunularak merkezi yönetim bütçesi esaslarına göre yürürlüğe konulup denetleneceği hükme bağlanmıştır. Sınavlarda bu atama makamları (Cumhurbaşkanı-rektör, YÖK-dekan) yer değiştirilerek soru KUSURLU hale getirilmeye çalışılır; bu soruda da tam olarak bu teknik kullanılmış ve yer değiştirme doğru şekilde yanlış şık olarak işaretlenmiştir.
- 61.İdare Hukuku
Hizmet bakımından yerinden yönetim kurumlarından hangisi idari kamu kurumudur?
- A)Vakıflar Genel Müdürlüğü
- B)Sosyal Güvenlik Kurumu
- C)Yükseköğretim Kurulu
- D)Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu
- E)Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A
Hizmet bakımından yerinden yönetim kuruluşları (kamu kurumları) yürüttükleri hizmetin niteliğine göre idari, iktisadi, sosyal ve bilimsel-teknik-kültürel kamu kurumları diye ayrılır. Vakıflar Genel Müdürlüğü klasik bir idari kamu hizmetini (mazbut ve mülhak vakıfların yönetimi, vakıf mallarının idaresi) yürüttüğü için idari kamu kurumudur; doğru cevap A. Sosyal Güvenlik Kurumu ile Türkiye İş Kurumu sosyal güvenlik ve istihdam hizmeti gördükleri için sosyal kamu kurumudur — nitekim 5018 sayılı Kanun her ikisini de “Sosyal Güvenlik Kurumları” cetvelinde sayar. Yükseköğretim Kurulu ve TRT ise bilimsel, teknik ve kültürel kamu kurumları arasında yer alır. Bu ayrım kanun metninde değil öğretide yapıldığı için maddeye değil, hizmetin niteliğine bakılır.
- 70.İdare Hukuku
Aşağıdakilerden hangisi genel idari kolluklardandır?
- A)Belediye zabıtası
- B)Orman kolluğu
- C)Gümrük kolluğu
- D)Sahil güvenlik
- E)Köy korucuları
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D
Kolluk, idare hukukunda genel ve özel kolluk diye ikiye ayrılır. Genel kolluk, belirli bir hizmet alanıyla sınırlı olmaksızın genel güvenliği ve kamu düzenini sağlamakla görevlidir ve üç birimden oluşur: polis, jandarma ve sahil güvenlik. Sahil Güvenlik Komutanlığı, 2692 sayılı Kanun uyarınca kıyılarda, karasularında, iç sularda ve limanlarda bu genel kolluk görevini yürütür; 2016'da Kuvvet Komutanlığı bağlantısının kesilip İçişleri Bakanlığına bağlanması onun genel kolluk niteliğini değiştirmemiştir. Belediye zabıtası, orman kolluğu, gümrük muhafaza ve köy korucuları ise özel kolluktur — yalnız kendi hizmet alanlarında yetkilidirler. Adayın en çok takıldığı şık belediye zabıtasıdır: her belediyede bulunması onu genel kolluk yapmaz, yetkisi belediye hizmetlerinin gerektirdiği düzenle sınırlıdır.
- 79.Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi
Zengin kömür yataklarına sahip olduğu için, Birinci Dünya Savaşı öncesinde Almanya ile Fransa arasında çatışmaya neden olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Manş
- B)Südet
- C)Galiçya
- D)Normandiya
- E)Alsas-Loren
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: E
Alsas-Loren (Alsace-Lorraine), kömür ve demir yataklarıyla sanayi için hayati önemdeki bölgedir; 1870-71 Alman-Fransız Savaşı sonunda imzalanan Frankfurt Antlaşması'yla Fransa'dan alınıp Almanya'ya bağlanmış ve bu, Birinci Dünya Savaşı'na kadar süren Fransız-Alman düşmanlığının başlıca sebebi olmuştur (E). Bölge savaş sonunda Versay Antlaşması'yla Fransa'ya geri verilmiştir. Çeldiricilerin hiçbiri bu çekişmeye uymaz: Südetler, İkinci Dünya Savaşı öncesinde Almanya ile Çekoslovakya arasındaki krizin konusudur; Galiçya Avusturya-Macaristan-Rusya cephesindedir; Manş bir deniz geçidi, Normandiya ise İkinci Dünya Savaşı çıkarmasıyla anılan Fransız kıyı bölgesidir.
- 80.Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi
Bağımsız Türkiye devletinin kuruluşunu belgeleyen ve bunu dünya devletlerine kabul ettiren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Mondros Ateşkes Antlaşması
- B)Brest-Litovsk Antlaşması
- C)Londra Antlaşması
- D)Lozan Barış Antlaşması
- E)Sevr Antlaşması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D
24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşması, yeni Türkiye Devleti'nin bağımsızlığını ve sınırlarını uluslararası düzeyde tanıtan belgedir; kapitülasyonların kaldırılması, Osmanlı borçlarının paylaştırılması ve azınlık meselelerinin çözümü de bu antlaşmayla hükme bağlanmıştır (D). Sevr, TBMM'nin tanımadığı ve hiçbir zaman yürürlüğe girmemiş bir paylaşım metnidir; Mondros ise bir barış antlaşması değil, işgallerin önünü açan ateşkestir. Brest-Litovsk (1918) Rusya ile İttifak Devletleri arasındadır, Londra Antlaşması ise Türkiye'nin kuruluşuyla ilgili değildir. Adayın karıştırdığı nokta genellikle Lozan ile Mudanya'dır: Mudanya (11 Ekim 1922) askerî bir ateşkestir, devletin tanınmasını sağlayan siyasi belge Lozan'dır.
- 81.İnsan Hakları
Sanayi Devrimi sonrasında İngiltere’de işçi sınıfının mücadelesiyle ortaya çıkan ekonomik, sosyal ve kültürel haklara ikinci kuşak haklar denir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ikinci kuşak haklardandır?
- A)Barış hakkı
- B)Çevre hakkı
- C)Eğitim hakkı
- D)Yaşama hakkı
- E)Mülkiyet hakkı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C
Kuşak sınıflandırmasında birinci kuşak haklar kişisel ve siyasal haklardır (yaşama, mülkiyet, kişi güvenliği, seçme-seçilme); ikinci kuşak haklar Sanayi Devrimi sonrası işçi hareketiyle doğan ekonomik, sosyal ve kültürel haklardır (eğitim, çalışma, sağlık, sosyal güvenlik, sendika); üçüncü kuşak haklar ise dayanışma haklarıdır (barış, çevre, gelişme). Buna göre eğitim hakkı ikinci kuşaktır ve doğru cevap C'dir. Barış (A) ve çevre (B) üçüncü kuşak; yaşama (D) ve mülkiyet (E) ise klasik birinci kuşak haklardır. Adayın takıldığı yer genellikle mülkiyet hakkıdır: ekonomik bir hak gibi göründüğü için ikinci kuşak sanılır, oysa devletten edim değil devletin karışmamasını isteyen klasik bir haktır ve 1789 Bildirgesi'nden itibaren birinci kuşakta sayılır.
- 89.İnsan Hakları
Türkiye aşağıdaki uluslararası kuruluşlardan hangisine üye değildir?
- A)Birleşmiş Milletler Teşkilatı
- B)Uluslararası Çalışma Örgütü
- C)Avrupa Serbest Ticaret Birliği
- D)Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı
- E)Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C
Avrupa Serbest Ticaret Birliği'nin (EFTA) üyeleri yalnızca İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre'dir; Türkiye üye değildir. Çeldirici tam da burada: Türkiye 1991'den beri EFTA ile serbest ticaret anlaşmasına taraftır, ama anlaşmaya taraf olmak üyelik demek değildir. Diğer şıkların hepsinde Türkiye üyedir: BM'ye 1945'te kurucu üye olarak, ILO'ya 1932'de katılmış, AGİT'in temelini atan 1975 Helsinki Nihai Senedi'nin imzacıları arasında yer almış ve OECD'nin 1961'deki kurucu üyeleri arasında bulunmuştur.
- 91.Genel Kültür
10 Nisan 1845 tarihinde aşağıdaki şehirlerin hangisinde “Polis” adıyla bir teşkilat kurulmuştur?
- A)Ankara
- B)İstanbul
- C)Bursa
- D)Edirne
- E)Adana
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B
10 Nisan 1845'te İstanbul'da "Polis" adıyla bir teşkilat kurulmuş, bu teşkilatın görevleri aynı tarihte yayımlanan Polis Nizamnamesi'nde belirlenmiş ve durum yabancı elçiliklere yazıyla bildirilmiştir. Türk Polis Teşkilatı kuruluş yıl dönümü olarak bugün de 10 Nisan'ı esas alır. Ankara çeldiricisi Cumhuriyet dönemi merkez teşkilatını (Emniyet Umum Müdürlüğü) çağrıştırdığı için seçiliyor; oysa 1845'teki ilk kuruluş İstanbul'dadır. Cevap B'dir.
- 96.Genel Kültür
Şener Şen’in canlandırdığı komiser Ferman karakterinin, bir cinayeti çözmeye çalıştığı süreçte başından geçenlerin konu edildiği ve Yavuz Turgul’un yönettiği polisiye film aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Kabadayı
- B)Labirent
- C)Yol Ayrımı
- D)Av Mevsimi
- E)Cinayet Süsü
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D
Aranan film Av Mevsimi'dir (2010): Yavuz Turgul'un yönettiği, Şener Şen'in "Avcı" lakaplı cinayet masası dedektifi Ferman'ı canlandırdığı polisiye. Adayın takılacağı yer C şıkkıdır, çünkü Yol Ayrımı (2017) da bir Yavuz Turgul filmidir ve başrolünde yine Şener Şen vardır; ancak orada Şen tekstil patronu Mazhar Kozanlı'yı oynar ve film polisiye değildir. A'daki Kabadayı'da da Şener Şen oynar ama filmi Ömer Vargı yönetmiştir. Soruyu çözen ayrıntı "komiser Ferman" ile "cinayeti çözme" ikilisidir; cevap D'dir.
- 98.Genel Kültür
Türkiye’nin millî muharip uçağı KAAN’ın ilk uçuşunu gerçekleştirdiği hava meydanı aşağıdaki şehirlerin hangisindedir?
- A)Ankara
- B)İstanbul
- C)İzmir
- D)Bursa
- E)Konya
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A
Millî Muharip Uçak KAAN, 21 Şubat 2024 sabahı ilk uçuşunu Ankara'daki TUSAŞ tesislerine bitişik Akıncı hava meydanından gerçekleştirdi; yaklaşık 13 dakika havada kalarak 8.000 feet irtifaya ve 230 knot hıza ulaştı ve uçuş boyunca bir F-16 kendisine eşlik etti. TUSAŞ'ın ana üretim ve uçuş tesisleri Ankara Kahramankazan'da bulunduğu için ilk uçuş da burada yapılmıştır. Diğer şıklardaki şehirler Türk havacılık sanayisiyle çağrışım kurdurmak için konulmuştur; cevap A'dır.
Kalan 80 soru uygulamada
Sınavın tamamını süre tutarak çöz, netini gör, yanlışların çalışma defterine düşsün. Her sorunun açıklaması ve kanun dayanağı hazır; iptal edilen sorular sete girmez, netini bozmaz.